Sbunker

Për njeriun e lashtë, janë dy mënyra të të qenit në botë: e shenjta dhe profania. E shenjta e shpërfaq vetveten si diçka krejt e ndryshme nga profania; ajo ka të bëjë me kategori transcendente, si Zoti, format, idetë, e të ngjashme. Profania është gjithçka nuk është e shenjtë; ajo emërton ekzistencën në kohë e hapësirë. Kjo është një përmbledhje e librit “E shenjta dhe profania: natyra e fesë” të...

A mund të mbijetojë kapitalizmi? A mund të funksionojë socializmi? Cila është lidhja midis socializmit dhe demokracisë dhe a mund të jenë të pajtueshme ato? Këto janë tri pyetjet kyç të librit “Kapitalizmi, socializmi dhe demokracia” të ekonomistit Joseph A. Schumpeter të botuar në shqip në Prishtinë në vitin 2022 me përkthim të Blerina Brahos. Për të diskutuar rreth këtij libri, na bashkohet Arta...

Si është zhvilluar truri i njeriut në rrugën e gjatë të evolucionit? Një përgjigjje e kësaj pyetjeje shquan rolin e mishëngrënies së hominidëve dhe gjithçka shoqëruar oreksin e tyre për mish. Ky argument, që thekson funksionin kulturor të mishngrënies dhe gjahut në zhvillimin e aftësive mendore dhe marrëdhënieve e strukturave të hershme sociale, është shtjelluar nga biologu dhe antropologu Craig B...

Shumë shoqëri të ashtuquajtura arkaike fisnore janë sisteme të shkëmbimit të dhuratave. Në shoqëri të tilla ka një obligim ritual në lidhje me dhuratën: obligim për të dhënë, obligim për të marrë dhe obligim për të kthyer atë. Kësisoj, dhurata përshkon tërë aspektet e tyre. Studime të sistemeve të tilla janë përmbledhur në librin “Dhurata: forma dhe fryma e këmbimit në shoqëritë arkaike” të sociol...

Sipas disa pikëpamjeve teorike, kombet janë entitete relativisht të vonshme në historinë njerëzore. Ato janë konstruktuar në modernitet. Në literaturë, këto pikëpamje quhen me një emër përmbledhës “teoria konstruksioniste ose moderniste”. Në mesin e teoricienëve të këtij drejtimi është edhe antropologu shoqëror dhe filozofi Ernest Gellner. Në librin e tij “Kombet dhe nacionalizmi” të botuar në shq...

Përse disa shoqëri janë të pasura, kurse të tjerat të varfëra? Për arsye të rrethanave gjeografike? Për arsye të kulturës, besimit dhe vlerave? Për arsye të aftësisë, përkatësisht të paaftësisë dhe injorancës së udhëheqësve të tyre politikë? Apo për një arsye krejt tjetër nga këto? Kjo është pyetja që shtrojnë ekonomistët Daron Acemoglu dhe James A. Robinson në librin e tyre “Pse dështojnë kombet:...

Moderniteti karakterizohet me racionalitet, përparim të teknologjisë dhe zhvillim të burokracisë, si dhe ca karakteristika tjera të dëshirueshme e të pëlqyeshme për ndjesitë bashkëkohore. Por, tragjedi njerëzore, madje të përmasave gjenocidale ndodhin në shoqëritë moderne, siç ka ka qenë holokausti gjatë Luftës së Dytë Botërore në Europë. A mund të shihet holokausti si rrjedhojë e modernitetit? Kë...

Televizioni paraqet një rrezik shumë të madh për sferat e prodhimit kulturor, artin, letërsinë, shkencën, fiilozofinë, drejtësinë... madje, televizioni mbetet një kërcënim aspak më i vogël edhe për jetën politike dhe për demokracinë.” Me këto fjalë sociologu Pierre Bourdieu hap librin e tij “Mbi televizionin” të botuar në gjuhën shqipe, me përkthim të Dilfirus Vrionit në Tiranë në vitin 2015. Për...

Për të diskutuar në lidhje me këtë rajon të rëndësishem të Evropës, kësaj radhe kemi të ftuar ish ambasadorin e Kosovës në Republikën Çeke, Arbër Vllahiun. Arbëri ka shërbyer në nivele të ndryshme në institucionet shtetërore, përfshirë atë të këshilltarit dhe shefit të stafit të Presidentës Jahjaga, pastaj këshilltar në Qev...

Ka shumë autorë që zhvillimet gjeopolitike në vitet e fundit në Azi-Paqësor i përshkruajnë me ato të pasluftës së Dytë Botërore në Evropë. Fuqia ekonomike e Kinës, e bashkë me të edhe ambiciet që ky shtet po shpërfaq në rajon, kanë bërë që shume shtetet përreth saj dhe rajoni i Oqeanit Paqësor në përgjithësi ta rimendojnë sigurinë e tyre nacionale.  Në këtë kuptim, vetëm pak javë më parë...

Në verën e vitit që shkoi, kur në Shtetet e Bashkuara të Amerikës fushata zgjedhore presidenciale po intensifikohej, presidenti Trump ishte në një presion të madh për të treguar rezultate në politikën e tij të jashtme. Për gjatë gjithë mandatit katër vjeçar të presidencës së tij, përveç disa takimeve të “ suksesshme ” më udhëheqësin e Koresë së Veriut, sukseset e tij në politikën e jashtme ishin t...

Në parashikimet e fundit të Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN),  ekonomia globale në vitin 2021  do të shënojë një rritje prej  6% në nivel global, duke tejkaluar kështu projeksionin fillestar, që ishte 5.5%. Po ashtu, sipas FMN-së, dy vendet që do të kapin shifrat më të larta të rritjes ekonomike,  janë Kina dhe India , përkatësisht, me 8.4% dhe mbi 12% rritje në 2021. Është e...

Më 4 Nëntor 2020, vetëm një ditë pas zgjedhjeve presidenciale në ShBA, kur rezultati i atyre zgjedhjeve ishte i paqartë, kryeministri sloven , Janez Jansa, i kishte uruar fitoren Presidentit Trump. Ishte, ndoshta lideri i vetëm në botë që me aq nguti u pozicionua në mbështetje të Donald Trump. Mirëpo, nuk zgjati shumë kohë, dhe rezultati i zgjedhjeve tregoi që në fakt, fitues ishte Joe Biden. Hist...

Para dhjetë ditësh, Kosova shënoi 13 vjetorin e shpalljës së Pavarësisë së saj. Përgjatë kësaj periudhe, nuk ishin vetëm problemet e brendshme ato që sfiduan shtetndërtimin tonë. Njohjet e kufizuara dhe mungesa e konsolidimit ndërkombëtar bën që Kosova të sfidohet edhe në rrafshin e jashtëm. Sipas Ministrisë së Jashtme të Kosovës , vendin tonë e kanë njohur 117 shtete të botës, numër ky relativish...

Rezultati i referendumit i vitit 2016 në Britani të Madhe për largimin e këtij shteti nga Bashkimi Evropian, ishte traumatik në shumë nivele. Së pari, ishte një goditje e madhe për një pjesë të qytetarëve të UK-së, të cilët ishin kryesisht të rinj, dhe njerëz më shkollim të lartë, e që mbështetën fuqishëm mbetjen në Union. Për këto kategori shoqërore, ishte krejtësisht e pa menduar, që të shihej U...

Në fund të viteve 80-ta, koha kur blloku sovjetik dhe komunizmi në Evropën Lindore po jetonin vitet e fundit, paralelisht me këtë dramën që po shkaktohej nga kjo shembje, ngriheshin disa pyetje dhe shqetësime në drejtim të dy Gjermanive? Çfarë do të ndodhë nëse Gjermania Lindore i bashkohet asaj Perëndimore? Çka nënkupton kjo për Evropën si tërësi, por me në detaje, çfarë do të ndodhë me atë që në...

Në fund të viteve 50-ta të shekullit të kaluar, Robert Schuman, ish kryeministër francez dhe njëri nga ideatorët e Bashkimit Evropian, në një seri reflektimesh, kishte deklaruar që “Ne nuk do të mund ta pakësojmë siç duhet nacionalizmin e tjetrit duke i kundërvënë nacionalizmin tonë.” Duke vazhduar që “Izolimi është kthyer jo vetëm në shkak dobësimi, por edhe në shkak zvetënimi.” Në atë kohë, rapo...

Në librin e saj të fundit,  Twilight of Democracy , historiania dhe gazetarja amerikane, Anne Applebaum përshkruan në mënyrë mjaft elegante optimizëm dhe shpresën polake që kishe ekzistuar në fundvitin 1999. Në një vend rural të Polonisë, familja e saj dhe një rreth i gjerë i miqve, të ardhur nga Londra, New York-u, Moska dhe vendet tjera, ishin mbledhur për të festuar fundin e një mileniumi...

Podcast i prodhuar nga sbunker.net mbi zhvillimet kryesore në marrëdhëniet ndërkombëtare.   Moderatorë: Agon Maliqi dhe Petrit Zogaj.

Podcast i prodhuar nga sbunker.net mbi zhvillimet kryesore në marrëdhëniet ndërkombëtare.  Moderatorë: Agon Maliqi dhe Petrit Zogaj.