SBS Hakha Chin - SBS Hakha Chin

Kum 18 in 39 kar hi lungthin a derthawm mi an tam bik tiin hlathlainak an tuahmi nih a langhter caah lungthin lei ngandamnak he pehtlaiin bawmh na herh a si ahcun caan a tlai hlan ah bawmhnak na kawl a herh.

Everton le Man Utd lente an i celhnak ah Cristiano Ronaldo nih kawlkhat a sutmi thawngin Man Utd nih teinak an hmuh lawng siloin, club caah kawl a sut mi 700 a tlinnak zong a si caah a sunglawi khun.

Mang Bawi cu ' The Way Back' ah rian a tuan lio mi a si i an riantuannak nih a hmaithlakmi cu lungthin a ngan a dam lo mi zohkhenh le bawmhchanh a si. Atutan kan biaruahnak ah kan unau le kan hawikom chungin lungthin phurh a rit mi hna bawmhchanhning le an phurhrit chawnning fiang ngaiin a chim.

Australia cu ram mei alh le kokek nih a chuahpi mi harnak dangdang a tam ngai nak ram pakhat a si. Ram chung mi kan himnak ding caah kan theih a herhmi kong ka chimmi rak ngai hna usih.

Khuhhrin zawtnak a ngei mi caah ttih a nun bik lio caan cu Tho (October) thla hram thok in Dipa (December) thla dongh tiang a si tiin thiamsang hna nih a chim.

Australia ram khuasa ti ah a pam mi hi kum dang nak in an tam. Nikum July thla in tukum June thla tiang hlathlainak an tuahmi zoh tikah ti ah a tla mi hi minung 339 a si.

By law, Australians are considered adults at 18. But how does transitioning to adulthood affect the life of a young person and their parents on practical terms? - Australia ah kum 18 a tling cang mi cu phungning in nutling le patling ah ruah le pom an si cang. Cucaah, fale an thanhnak le an nunnak ah zei tluk in dah nule pa an biapitning hi theihfian a herh ngaimi a si.

Commonwealth cozah hruainak ah siangpahrang rian kum 70 leng a tuan mi kum 96 Siangpahrang nu Elizabeth cu kan hnu cawn ninga ni ah khan a thi cang tiin vawlei pi ah thanh a si.

Australia cu England miphun nih rak tlakmi ram a si bantuk in ni hinni tiang England siangpahrang uknak tang ah a um. England Siangpahrang nih Australia ram hruainak ah rian a ngeihmi ka rak chim lai. Ka chimmi a dih dongh tiang rak ngai ve dingin kan sawm.

Fale cungah sontarhnak bia kan chim lengmang nih an ziaza a hrawh khawh cun puitling upa a si cang mi nih hngakchia pawng kan um tikah kan biachim le kan thutdirning kan i ralrin taktak a herh.

Gambling nih a lem cang mi hna caah thlopnak sii zeihmanh a um lo nain gambling sal tannak in luat khawh nak caah a herh cem mi cu dawtu chungkhar le hawikom hna bawmhchanhnak hi a si.

Lek-thik kuak hi kuak dang nakin a him deuh ti mi ruahnak hi a dik lo mi le ttih a nung tukmi ruahnak a si tiin Dr Sarah White nih SBS News ah a chim.

Australia cu saram a daw ngaingai mi ram an si bantuk in ramchung kokek saram pawl hna cu tha tein zohkhenh le huhphenh an si khawh nak ding caah cozah nih zulhphung an ser.

Reserve Bank of Australia nih tangka karh cu tukum chung lawngah voili khelte an sanh. Tangka karh an sanhmi cu mi cheukhat caah a poi ngai nain midang caah thathnemnak a rak ngei ve.

Mawtaw hlan kan duh tikah kan hman khawh mi biatlang hna rak cawng ve. Cun, lam zulhphung chungin abiapi deuh mi le lung a tuai deuh mi pawl zong kan rak chim lai.

Mei petu zung chawnhning rak cawng ve. Mei man tlawm deuh in na pek khawh nak ding caah na tuah khawh mi pawl zong kan rak chim lai.

Hawikom silole chungkhar he caan hman tti-nak ding kong chimrelnak caah hman khawhmi biathluan hna rak cawng ve. Cun, Australia ram khuasih caan a si lioah lengchuah khawh nak ding hmun pawl zong kan rak chim chih lai.

Riantuan caan i thimnak kong rianngeitu sinah halning rak cawng ve. Cun, Australia ah riantuan caan i thim khawhnak zulhphung zong kan rak chim lai.

Zen zawtnak cu Australia ram mi nunnak a la bik tu le minung 770,000 tluk an khuasakning a khupthal a lettu bik dam lonak phunkhat a si. Zen Zawtnak kong ka chimmi rak ngai ve dingin kan sawm.

Pum nih a huat ruangah ei din rawl hrial a tam cemnak ram cu Australia a si. Cucaah, ei din ti rawl he pehtlaiin ralrin a hau mi fale sianginn ah an zohkhen hna ning kong ka rak chim lai.

Monkeypox a kham khotu sii cu mipi nih an herhning zat in an ser khawh lo caah zapi an harsa ngaingai. Monkeypox zawtnak he pehtlaiin thawngpang ka chim mi a dihdongh tiang rak ngai ve dingin kan sawm.

Australia ram nunning zoh tikah ramdang bantuk in Tip an pe lem lo. Cun, Tip peknak kongah zapi an ruahnak zong a khah lo hlei ah tip pekning a fiang lo mi an rak um ve. Tip pekning kong ka chimmi rak ngai ve dingin kan sawm.

Australia ram mi nih kan chuahpi mi hawm hi kum khat te lawngah a pawngin nuai 74 tluk a si. Cu chungah zatuak 60% cu thar chuah than le thil dang ser thannak caah hman an si. Nain, a tangmi cu hnawm hlonhnak hmunah pon dih an si.

Ao-pum pathum (000) hi a si khawh ahcun thihnak le nunnak ri i kan um caan lawngah chawnh dingin palik lei nih zapi sin ah nawlnak tuah an duh.

NAIDOC Zarh lawmh ding ni le caan zong a nai cang bang, ram ngeitu hna miphun an phunglam le an tuah tawnmi ‘Welcome to Country’ donnak a sullam ka rak chim lai. Ka chimmi a dihdongh tiang rak ngai ve dingin kan sawm.