رادیو دورنما

دهمین و آخرین شمارۀ پادکست راوی به مرور روش‌شناختیِ نُه شمارۀ قبلیِ این پادکست اختصاص دارد. تاجی در این قسمت نه در صدد تکرار یافته‌ها و اطلاعات مقاله‌های پیشین، بلکه در پی معرفی منابع و ابزارهایی است که به فهم دقیق‌تر و عمیق‌تر تاریخ، به‌ویژه تاریخ نخستین سده‌های اسلامی، کمک می‌کنند. او می‌گوید مشق تاریخ به ما می‌آموزد که بیشتر مشاهده‌گر و گزارش‌گر باشیم و کمتر به ورطۀ ارزش‌داوری و تعیین مطلقِ درس...

شمارۀ نهم پادکست راوی به روایت مقاله‌ای از پترا سیپستاین، استاد مطالعات عربی دانشگاه لیدن، اختصاص دارد. سَیپستاین در این مقاله بر اساس پاپیروس‌های به‌جای‌مانده از آن دوران نشان می‌دهد که حکومت اعراب در نخستین سده‌های اسلامی در مصر، بیش از انگیزه‌های مذهبی، تحت‌تأثیر نظام اداری و اقتصادی آن سرزمین بوده است. به‌گفتۀ او، حاکمان جدید عرب پس از فتح مصر، با استفاده از قوانین و روش‌هایی جدید که از شام آم...

در سومین نشست حضوری دورنما، محمدعلی طباطبایی با تمرکز بر موضوع کیهان‌شناختیِ «ستون‌های آسمان» و تعبیر قرآنیِ «بغَیر عمَدٍ تَرونها»، می‌کوشد نشان دهد که قرآن، به‌جای ورود مستقیم به بحث‌های جاری دربارۀ چالش علم و دین، نزاع‌های علمی زمانه‌اش را دور زده و در جایی فراتر از آنها ایستاده است. به اعتقاد او، قرآن در دو آیۀ مرتبط با این پدیده، با بهره‌گیری از ابزارهای پیچیدۀ زبانی و با استفاده از صنعت ادبی...

مجموعهٔ عطف، سری پادکست‌های جدیدی در رادیو دورنماست که بنا دارد به مرور و معرفی آثار کلاسیک غربی در مطالعات اسلام بپردازد؛ کتاب‌هایی که هرکدام به نوعی و به دلیلی نقطه عطفی در مطالعات آکادمیک اسلام رقم زده‌اند. در شمارهٔ یکم این مجموعه به معرفی و تحلیل کتاب «تاریخ قرآن» اثر برجستهٔ تئودور نولدکه پرداخته‌ایم، که آن را در زمرۀ آثار پایه‌گذار مطالعات اسلام و قرآن در غرب در دورهٔ معاصر دانسته‌اند. از ز...

شمارۀ هشتم پادکست راوی به روایت مقاله‌ای از آنتوان بورو ، استاد تاریخ دانشگاه مریلند، اختصاص دارد. بورو معتقد است بیشتر روایت‌های موجود از وقایع اسلام آغازین تحت‌تأثیر روابط قدرت و سیاست و فرهنگ در دوران عباسیان ساخته شده‌اند. او در این مقاله، با بهره‌گیری از مفهوم «حافظۀ تاریخی» در فرآیندهای اجتماعی، می‌کوشد نشان دهد روایت واقعۀ کربلا در طول تاریخ بین فراموشیِ آگاهانه از سوی نویسندگان اموی و یادآ...

هفتمین شماره از پادکست راوی به روایت مقاله‌ای از عمران البدوی، استاد دانشگاه هیوستن، اختصاص دارد. البدوی در این مقاله می‌کوشد معنای اولیۀ «رهبانیت» در قرآن را بیابد و با ارجاع به متون رسمی مسیحی (ازجمله دیدسکالیا)، تطور معنایی این واژه را در احادیث و متون تفسیری اسلامی نشان دهد. مطابق پژوهش البدوی و البته پژوهشی دیگر از هولگر زلنتین، دو واژۀ رهبانیت و رُهبان در قرآن ـ بر خلاف سنت رایج تفسیر و ترجم...

مجموعهٔ عطف، سری پادکست‌های جدیدی در رادیو دورنماست که بنا دارد به مرور و معرفی آثار کلاسیک غربی در مطالعات اسلام بپردازد؛ کتاب‌هایی که هرکدام به نوعی و به دلیلی نقطه عطفی در مطالعات آکادمیک اسلام رقم زده‌اند. در قسمت صفرم این مجموعه مروری مختصر کرده‌ایم بر تاریخ مطالعات اسلام در غرب تا پیش از ورود به جزئیات تصویری کلی از داستانداشته باشیم.  منابع استفاده‌شده در این قسمت را می توانید در کانال تلگر...

مجموعهٔ «راوی»، کاری از ایمان تاجی، به مرور مقالاتی از اسلام‌پژوهان غربی، اغلب با موضوع اسلام آغازین و قرآن، می‌پردازد. ششمین قسمت از مجموعهٔ راوی به مرور مقاله‌ای از گابریل رینولدز با عنوان «عیسای مسلمانان: مرده یا زنده؟» اختصاص دارد. کاور این قسمت تصویری است از پلاک «راه اندوه» (به‌لاتین: «وِیا دُلوروسا») در بخش باستانی اورشلیم. به‌ باور مسیحیان، مسیر این خیابان همان راهی است که عیسی در روز مصلو...

دومین نشست حضوری دورنما ۲۱ اسفندماه به میزبانی کانون زبان قرآن برگزار شد. در این نشست حسین مرادی زنجانی از بازخوانی مفهوم «تعلیم قرآن» صحبت کرد و توضیح داد که «تعلیم قرآن» هرگز به معنای آموزش فنون و مهارت‌هایی چون روخوانی و تجوید و صوت‌و‌لحن یا ترجمه و تفسیر نیست. او با نقد رویکرد رایج در محفل‌ها و درس‌نامه‌های آموزش قرآن، تاکید کرد که تعلیم قرآن در مکتب پیامبر و اهل‌بیت آن فرآیندی است که شخص مسلم...

مجموعهٔ «راوی»، کاری از ایمان تاجی، به مرور مقالاتی از اسلام‌پژوهان غربی، اغلب با موضوع اسلام آغازین و قرآن، می‌پردازد. پنجمین قسمت از مجموعهٔ راوی به مرور مقاله‌ای از کریستین سانر با عنوان «پیوندهای خانوادگی بین مردان مسلمان و زنان بلندمرتبهٔ غیرمسلمان» اختصاص دارد. تصویر کاور این قسمت نگاره‌ای از هنرمند ناشناس در قرن سیزدهم میلادی متعلق به «مقامات حریری» نوشته‌ٔ قاسم بن‌علی حریری، محل نگه‌داری ک...

نخستین نشست حضوری دورنما، پنجم آذر ماه هم‌زمان با پنجمین زادروز این مجموعه برگزار شد.سخنران اصلی این نشست، امیر مازیار گفتاری دربارهٔ الاهیات داستانی قرآن ارائه کرد با تمرکز بر این مدعا که الاهیات قرآن واقع‌نماست اما واقع‌نمایی آن، مطابق الگوی فرهنگی‌ـ‌تاریخیِ پیشافلسفی، از سنخ «الاهیات داستانی» یا «الاهیات محاکاتی» است.

مجموعهٔ تازهٔ «راوی»، کاری از ایمان تاجی، قرار است به مرور مقالاتی از اسلام‌پژوهان غربی، اغلب با موضوع اسلام آغازین و قرآن، بپردازد. چهارمین قسمت از مجموعهٔ راوی به مرور مقاله‌ای از شان آنتونی با عنوان «محمد،‌ کلیدهای بهشت، و آموزه‌های یعقوب: معمایی از دوران باستان متأخر» اختصاص دارد. تصویر کاور این قسمت نگارگری «هفت طبقهٔ آسمان/بهشت» اثر هنرمند ناشناس کشمیری، برگی از حملهٔ حیدری (اثر باذل مشهدی)،...

در این قسمت کتاب «اسلام چیست؟ معنای اسلامی‌بودن» اثر شهاب احمد را مرور خواهیم کرد. متن این قسمت را فاطمه مصلح‌زاده نوشته است. متن این قسمت در تارنمای دورنما: https://doornamaamag.ir/blog/مطالعات-اجتماعی-اسلام/p1131-در-جست-وجوی-تعریفی-فراگیر-از-اسلام.html حمایت مالی از دورنما از طریق حامی‌باش: https://hamibash.com/doornamaa

مجموعهٔ تازهٔ «راوی»، کاری از ایمان تاجی، قرار است به مرور مقالاتی از اسلام‌پژوهان غربی، اغلب با موضوع اسلام آغازین و قرآن، بپردازد. سومین قسمت از مجموعهٔ راوی به مرور مقاله‌ای از آنگلیکا نویورت و دیرک هارتویگ با عنوان «فراتر از تاریخ پذیرش: هم‌افزایی قرآن در گفتمان باستان متأخر در باب خاستگاه‌های شر» اختصاص دارد. تصویر کاور این قسمت نگارگری «اخراج آدم و حوا از بهشت» اثر هنرمند ناشناس، برگی از فال...

در این قسمت کتاب «آیا زنان مسلمان به نجات نیازمندند؟» اثر لیلا ابولغد را مرور خواهیم کرد. متن این قسمت را فاطمه توفیقی نوشته است. متن این قسمت در تارنمای دورنما: ‪https://doornamaamag.ir/blog/مطالعات-زنان/P1129P1130-فمینیسم-غربی-و-نجات-زن-مسلمان.html حمایت مالی از دورنما از طریق حامی‌باش: https://hamibash.com/doornamaa

مجموعهٔ «خیلی دور، خیلی نزدیک» سلسله نشست‌های زندهٔ اینستاگرامی دورنماست با دین‌پژوهان و اسلام‌پژوهان ایرانی ساکن خارج مرزها. در دهمین نشست از این مجموعه که به میزبانی زهیر میرکریمی برگزار شد، خداداد رضاخانی دربارۀ وضعیت دین‌داری ایرانیان در دوره تاریخی باستان_متأخر یا پساباستان توضیح داد و ضمن بررسی و نقد روایت‌های غالب دربارۀ فتوحات عربی-اسلامی، به ارائۀ دیدگاهی بدیل دربارۀ سقوط ساسانیان و تسلط...

در این قسمت کتاب «شریعت پس از اسرائیل: از بایبل تا قرآن» اثر هولگر زلنتین را مرور خواهیم کرد. متن این قسمت را ایمان تاجی نوشته است. متن این قسمت در تارنمای دورنما: ‪https://doornamaamag.ir/blog/مطالعات-تاریخی-قرآن/P1129-شریعت-قرآنی-و-سنت-های-دینی-باستان-متأخر.html حمایت مالی از دورنما از طریق حامی‌باش: https://hamibash.com/doornamaa

In this episode, we will have a conversation with amina Wadud, professor of Islamic studies, the author of the book " ⁠ Qur’an and Woman: Rereading the Sacred Text from a Woman’s Perspective ⁠ ," and one of the founders of the first major pro-faith pro-feminist organization  ⁠Sister in Islam. ⁠ We will talk about her books, her long-life efforts to promote a progressive, egalitarian read...

در این قسمت کتاب «اسلام زیسته: دینی عامیانه در سنتی جهان‌وطنی» اثر کوین راینهارت را مرور خواهیم کرد. متن این قسمت را محسن فیض‌بخش نوشته است. متن این قسمت در تارنمای دورنما: ‪https://doornamaamag.ir/blog/مطالعات-اجتماعی-اسلام/P1127-اسلام-گویشی-بومی-یا-زبانی-جهانی.html حمایت مالی از دورنما از طریق حامی‌باش: https://hamibash.com/doornamaa

مجموعهٔ تازهٔ «راوی»، کاری از ایمان تاجی، قرار است به مرور مقالاتی از اسلام‌پژوهان غربی، اغلب با موضوع اسلام آغازین و قرآن، بپردازد. دومین قسمت از مجموعهٔ راوی به مرور مقاله‌ای از ایلکا لینستِت با عنوان «خودی‌ها و غیرخودی‌ها: هویت مسلمانان اولیه با استفاده از کتیبه‌شناسی و بررسی‌های نظری» اختصاص دارد. لینستت در این مقاله، در پی یافتن شواهدی بر تأیید نظریۀ فرد دانر، با استفاده از سنگ‌نوشته‌های معاص...

در این قسمت کتاب «کشتزارهای خون: دین و تاریخ خشونت» اثر کارن آرمسترانگ را مرور خواهیم کرد. متن این قسمت را سپیده نصرتی نوشته است. متن این قسمت در تارنمای دورنما: https://doornamaamag.ir/blog/مطالعات-اجتماعی-اسلام/P1126-خشم-مقدس-یا-چالش-دین-داری-و-خشونت.html حمایت مالی از دورنما از طریق حامی‌باش: https://hamibash.com/doornamaa

در دهمین شماره از گفت‌وگوهای دورنما با زیبا میرحسینی، جامعه‌شناس و انسان‌شناس ایرانی و نویسندهٔ کتاب «سفرهایی به سوی برابری جنسیتی در اسلام»، دربارۀ فمینیسم اسلامی و کارکرد آن در جوامع مسلمان، جایگاه پژوهشگری و کنشگری در پی‌گیری مسائل زنان، برابری جنسیتی در اسلام و جوامع اسلامی، و همچنین تجربه‌های زیسته‌اش در این مسیر طولانی حرف زده‌ایم. به‌علاوه، او به برخی انتقادها از فمینیسم اسلامی و وضعیت جامع...

در این قسمت کتاب «مسلمانان پیشرو: در باب عدالت، جنسیت و کثرت‌گرایی» ویراستهٔ امید صفی را مرور خواهیم کرد. متن این قسمت را حمید مازیار نوشته است. متن این قسمت در تارنمای دورنما: https://doornamaamag.ir/blog/مطالعات-اجتماعی-اسلام/P1124-زیست-مسلمانانه-در-جهان-پسامدرن.html حمایت مالی از دورنما از طریق حامی‌باش: https://hamibash.com/doornamaa

مجموعهٔ «خیلی دور، خیلی نزدیک» سلسله نشست‌های زندهٔ اینستاگرامی دورنماست با دین‌پژوهان و اسلام‌پژوهان ایرانی ساکن خارج مرزها. در نهمین نشست از این مجموعه که به میزبانی زهیر میرکریمی برگزار شد، محمد فضل‌هاشمی دربارۀ رویکرد الهیاتی و دانشگاهی در سوئد، آخرین اثرش با عنوان «ایران میان سه انقلاب»، سلف‌گرایی سنی و تفاوت آن با سلف‌گرایی_شیعی، و زندگی و اندیشۀ شریعت سنگلجی توضیحاتی داد. او همچنین به ارزیا...

مجموعهٔ تازهٔ «راوی»، کاری از ایمان تاجی، قرار است به مرور مقالاتی از اسلام‌پژوهان غربی، اغلب با موضوع اسلام آغازین و قرآن، بپردازد. اولین قسمت از مجموعهٔ راوی به مرور مقاله‌ای از استیون شومیکر با عنوان «کریسمس در قرآن» اختصاص دارد. منابع این قسمت: - Stephen J. Shoemaker, "Christmas in the Qur'an. The Qur'anic Account of Jesus' Nativity and Palistinian Local Tradition,"  Jeru...