Radio Horzelnest

In aflevering 49 van Radio Horzelnest is filosoof Gijs van Andel te gast. Al een aantal jaar volg ik, Norbert Peeters, in mijn vrije tijd een Practicum Filosofisch Lezen onder leiding van Gijs en Annelies de Bakker, beiden alumni van het Instituut Wijsbegeerte van onze Universiteit Leiden. Elke maandagavond komen we met filosofie studenten en alumni samen om een filosofische tekst te lezen en te b...

In aflevering 48 van Radio Horzelnest staat natuurgeleerde en kunstenares Maria Sibylla Merian (1646-1717) centraal. In een aantal afleveringen is haar leven en werk al eens voorbijgekomen. Maar ditmaal staan graag eens wat langer stil bij deze bijzondere vrouw. Hiervoor hebben we te gast boekenhistoricus Marieke van Delft. Marieke werkte 42 jaar bij de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag, waarbij...

Voor aflevering 47 van Radio Horzelnest verwelkom we dichteres, essayist en vertaler Anneke Brassinga. We zijn zeer verheugd dat ze bij ons wil aanschuiven voor een gesprek over haar vertaling van de klassieker ‘A Passage to India’ uit 1924 van de Britse schrijver E.M. Forster. ‘Overtocht naar India’ verscheen in 1985 en is in 2019 in hernieuwde uitgave verschenen bij Uitgeverij Athenaeum. In het...

In aflevering 46 schuift voor de tweede keer bij ons aan: historica Ineke Huysman. Vorige keer sprak ik met haar naar aanleiding van het verschijnen van de brievenbundel Johan de Witt en het Rampjaar. Maar er is een goede reden om haar nogmaals te gast te hebben. Samen met Ad Leerintveld heeft Ineke Huysman nog een prachtige brievenbundel samengesteld. Ditmaal over een andere maar niet minder bero...

Iedereen weet dat de huid aan de binnenzijde van onze vingertoppen doorsneden is door een patroon van parallel-lopende lijnen die lussen, ovalen, cirkels en spiralen vormen. Deze lijnen noem je papillaire lijnen en de afdruk daarvan is een vingerafdruk. Ook is algemeen bekend dat ieder mens een unieke papillairtekening heeft. Deze uniciteit is zelfs te zien aan je eigen vingers, geen vingertop is...

In aflevering 44 vertelt taalwetenschapper Hannah de Mulder over haar onderzoek naar de interactie tussen taal en Theory of Mind. Met Theory of Mind wordt in de psychologie en psycholinguistiek verwezen naar het besef dat andere mensen eigen ervaringen, opvattingen, verlangens en emoties hebben, die sterk kunnen verschillen van onze eigen belevenissen. Met die kennis worden we niet geboren: als ki...

In aflevering 43 vieren we met letterkundige Annelies Schulte Nordholt het leven en werk van Marcel Proust. Op 18 november 2022 is het 100 jaar geleden dat Proust overleed. De bekendste passage uit zijn omvangrijke roman Op zoek naar de verloren tijd is misschien wel 'het madeleinemoment'. De Verteller nuttigt een brokje van een madeleine cakeje, gedoopt in een lepeltje lindebloesemthee, en beschr...

In aflevering 42 gedenken we met classicus en historicus Patrick Gouw een andere belangrijke episode in de Grieks-Turkse geschiedenis. Afgelopen maandag, 13 september, was het precies een eeuw geleden dat de grote brand van Smyrna woedde. De Klein-Aziatische havenstad aan de Egeïsche Zee stond eeuwen bekend als ‘de parel van de Levant’. Hier vond je naast levendige handel ook een smeltkroes van cu...

Aflevering 41 is het vierde en laatste gesprek in de reeks over Amerikaans horror. Eerder al bespraken we het werk van Nathaniel Hawthorne, Edgar Allan Poe en H.P. Lovecraft. Vandaag is, als laatste, de Amerikaanse auteur Stephen King aan de beurt. Daarvoor hebben we twee King-kenners te gast: Joeri Pacolet en Evert-Jan van Leeuwen. Joeri benadrukt in zijn proefschrift dat de boeken van King meer...

Voor aflevering veertig van Radio Horzelnest is er een zuiderbuur op bezoek, de Vlaamse historicus Kristof Smeyers. Met Kristof praten we over zijn boek ‘Raaf: Cultuurgeschiedenis in vogelvlucht’ dat onlangs verscheen bij Uitgeverij Ertsberg. De raaf (Corvus corax) is het grootste lid uit de kraaienfamilie. De vogel met haar glanzende zwarte vleugels kan een spanwijdte van zo’n 1,20 meter bereiken...

Voor aflevering 39 van Radio Horzelnest spraken we met Caro Verbeek over ons reukorgaan: de neus. Caro is kunsthistorica, curator en universitair docent aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Vorig jaar verscheen van haar hand het prachtige: ‘Een kleine cultuurgeschiedenis van de (grote) neus’ bij Uitgeverij Atlas Contact. In dit boek opent Caro een historisch perspectief op de neus waarbij ze a...

Voor aflevering 38 van Radio Horzelnest worden we geacht en geëerd met de komst van historica Ineke Huysman. Ineke werkt bij het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis, op het gebied van elektronische bronontsluiting en automatisering. In deze podcastaflevering gaat zij met ons in gesprek over misschien wel de bekendste politicus die Nederland ooit heeft gekend: Johan de Witt. En dan met...

Voor aflevering 37 verwelkomen we wetenschapshistoricus dr. Arjen Dijkstra. Met hem gaan we in gesprek over zijn boek ‘De Hemelbouwer: een biografie van Eise Eisinga’ (Uitgeverij Noordboek 2021). Arjen is werkzaam als directeur van het universiteitsmuseum van de Rijksuniversiteit Groningen. Jarenlang deed hij naast zijn vaste baan onderzoek naar de wereldberoemde planetarium- of hemelbouwer: Eise...

Voor aflevering 36 gaat Radio Horzelnest te water om het leven van sponzen onder de loep te nemen. Als gids op deze onderwaterreis hebben we prof. dr. Nicole de Voogd te gast. Nicole de Voogd is een spongioloog, oftewel een specialist op het gebied van sponzen, en verbonden aan onze universiteit als bijzonder hoogleraar ‘Global change and marine ecosystems’. Daarnaast is zij senior-onderzoek aan N...

Precies op de dag dat er hevige stormen en rukwinden raasden over Leiden, namen we een gesprek op met literatuurwetenschapper Evert-Jan van Leeuwen over H.P. Lovecraft. Deze ietwat apocalyptische sfeer paste uitstekend bij deze Amerikaanse horrorauteur. Misschien heb je wel eens gehoord van namen zoals Cthulhu, Dagon, Yog-Sothoth of andere zogeheten “Old Ones” die uit de schaduwen van zijn horrorv...

In deze aflevering vertelt dr. Alisa van de Haar ons over een historische figuur die de belangrijkste veranderingen in de zestiende eeuw op politiek, sociaal, technologisch, religieus én talig terrein vertegenwoordigt: de Antwerpse schoolmeester en rederijker Peeter Heyns. Heyns had een Franse school voor meisjes uit de gegoede burgerij, die gedurende zijn leven bekend was tot ver buiten Antwerpen...

In aflevering 33 hebben wij te gast Claire Weeda, universitair docent bij het Instituut voor Geschiedenis aan onze universiteit. Claire specialiseert zich onder meer in medische kennis, politieke theorieën en etnische stereotypen in de late-middeleeuwen. In 2012 promoveerde zij aan de Universiteit van Amsterdam met het proefschrift getiteld ‘Images of Ethnicity in Later Medieval Europe’, dat werd...

Voor de laatste aflevering van het 2021 mochten we een boom opzetten met emeritushoogleraar Pieter Baas, een botanicus gespecialiseerd in systematische en ecologische houtanatomie. In 1962 begon hij hier aan de Leidse universiteit met zijn de studie biologie en promoveerde later cum laude met zijn proefschrift getiteld: ‘Comparative anatomy of Ilex, Nemopanthus, Sphenostemon, Phelline, and Oncothe...

In aflevering 31 schuift opnieuw bij ons aan dr. Patrick Gouw om te praten over de Romeinse keizer en het zwarte schaap van Huize Flavius: Titus Flavius Domitianus. Patrick is classicus en vakreferent voor Archeologie, Geschiedenis, Klassieken en Papyrologie bij de Universitaire Bibliotheken Leiden. In deze aflevering keren we teruf naar Rome in de eerste eeuw na Christus om een onbekende keizer u...

Voor aflevering 30 van Radio Horzelnest hebben wij Hans Mulder te gast. Hans is historicus en conservator natuurlijke historie van de Artis Bibliotheek. In 2019 sloot de bibliotheek haar deuren voor een renovatie. Maar Hans bleef niet op zijn handen zitten en schreef het prachtige boek: ‘De ontdekking van de natuur’, dat in 2020 verscheen bij Uitgeverij Terra Lannoo. Het werd bijzonder goed ontvan...

In aflevering 29 schuift bij ons aan schrijver, bioloog en paleontoloog Jelle Reumer. Met hem gaan we in gesprek over zijn boek Natura morte: een korte reis langs paleontologische topstukken (Historische Uitgeverij 2018). Voor dit boek ging hij langs verschillende natuurhistorische musea om telkens één topstuk uit de collectie te bespreken. Met enkele van deze belangwekkende stukken als gids(fossi...

In deze aflevering van Radio Horzelnest pakken we de huifkar en betreden holderdebolder het boerenerf om eens nader kennis te maken met de veevoeding van twee dieren waaraan wij zoveel te danken hebben: varkens en kippen. Daarvoor verwelkomen in de studio dr. ir. Sonja de Vries, diervoedingskundige en universitair docent Dierwetenschappen aan Wageningen Universiteit. Met Sonja praten we over de st...

De eerste aflevering van het nieuwe academische jaar begint met de ogenschijnlijk eenvoudige vraag: wat is een vis? Om deze vraag te beantwoorden schuift wetenschapshistorica Didi van Trijp bij ons aan. Didi is promovenda bij het LUCAS aan onze universiteit. Haar onderzoek maakt deel uit van het NWO project: 'A New History of Fishes: A Long-term Approach to Fishes in Science and Culture, 1550-1880...

In de laatste aflevering van dit academisch jaar staat het boek: ‘Guns, Germs & Steel – The Fates of Human Societies’ (1997) centraal van de Amerikaanse fysioloog, evolutiebioloog, biogeograaf en milieuwetenschapper Jared Diamond. Voor de bespreking van deze klassieker uit de biologiebibliotheek hebben we Rutger Vos opnieuw bereid bevonden bij ons aan te schuiven. Rutger is evolutiebioloog en bio-...

Aflevering 25 van Radio Horzelnest staat geheel in het teken van het tweede kind. Hiervoor schuift bij ons aan journalist en auteur dr. Lynn Berger. We praten over haar boekdebuut ‘De tweede: over de bazige eerste, de rebelse tweede en andere mythes rondom het gezin,’ dat in 2019 verscheen bij De Correspondent. Voor haar debuut dook Lynn in de kinderpsychologie, sibling science en de gezinspedagog...