Radio Horzelnest

In aflevering 74 vertelt beeldend kunstenaar en kunsthistoricus dr. Corrie van Maris over haar onderzoek naar vier wereldberoemde, vroeg zeventiende-eeuwse gravures die vier Leidse universitaire instellingen uit die tijd tonen: de Hortus Botanicus, het anatomisch theater, de Universiteitsbibliotheek en de schermschool. Waarom werden deze gravures gemaakt, en voor wie? Wat is erop te zien, en wat v...

In aflevering 73 vertellen Will Roth en dr. Evert-Jan van Leeuwen over de tamelijk onbekende Nederlandse schrijver Carel van Nievelt (1843-1913). Carel van Nievelt was journalist en schrijver van reisverhalen en fantastische literatuur. Zijn spannende en soms huiveringwekkende verhalen staan in de traditie van auteurs als Edgar Allan Poe, Samuel Taylor Coleridge en Nathaniel Hawthorne. Hoog tijd o...

In aflevering 72 van Radio Horzelnest verwelkomt Norbert prof.dr. Rick Honings. Rick Honings is neerlandicus, auteur en Scaliger hoogleraar aan het Leiden University Centre for the Arts in Society (LUCAS). Rick vertelt over zijn nieuwe boek, De ontdekking van Insulinde. Op reis in Nederlands-Indië in de negentiende eeuw, dat in oktober 2023 verscheen bij Uitgeverij Prometheus. In de vroege 19e eeu...

In aflevering 71 praat Norbert met beeldend kunstenaar, leerlooier en taxidermist Amber Veel over de cultuurhistorische, ambachtelijke en kunstzinnige kanten van het plantaardig leerlooien. Amber Veel studeerde verpleegkunde, gevolgd door een studie aan de Gerrit Rietveld Academie, met textiel als specialisatie en later nog een studie aan The Royal Drawing School in Londen. Tijdens haar studie koo...

Zon, zee en strand. Dat is de eerste associatie met Cyprus bij de meeste bezoekers. Een enkeling weet het rijke archeologische en historische erfgoed van het eiland te benoemen - het gevolg van de strategische ligging in het oostelijke Middellandse Zeegebied, op het kruispunt tussen Europa, Azië en Afrika. Maar dat Cyprus al 50 jaar een fysiek verdeeld eiland is, met een bufferzone die dwars over...

Voor aflevering 69 sprak Norbert met schrijver en journalist Caspar Janssen over zijn boek Aard van het beestje (2023, Atlas Contact). In dit boek bespreekt Caspar honderd diersoorten, elk voorzien van een beeldschone illustratie van beeldend kunstenaar Margot Holtman. Caspar besteedt bijzondere aandacht aan waar een dier geaard is, oftewel de relatie dier en habitat. Dat doet hij niet vanuit zijn...

In aflevering 68 is boekhistorica Marieke van Delft opnieuw te gast, ditmaal voor een gesprek over de vroegste geschiedenis van de boekdrukkunst, ook wel incunabelistiek. Eerder al was Marieke te gast in aflevering 48 voor een gesprek over Maria Sibylla Merian. Ditmaal hebben we haar uitgenodigd voor een gesprek over haar boekhistorische onderzoek. In 2015 promoveerde Marieke op het proefschrift g...

In aflevering 67 van Radio Horzelnest spreekt Norbert met filosofen Linde De Vroey (eerder te gast in aflevering 55) en Herbert De Vriese over Walden (1854): het bekende literaire verslag van Henry David Thoreau (1817-1862). Thoreau beschrijft in dit werk de twee ‘Elysische jaren’ die hij doorbracht in een zelfgebouwd huis bij het Waldenmeer, in de buurt van Concord, Massachusetts. Thoreau wendde...

In aflevering 66 van Radio Horzelnest schuift bij ons aan journalist en schrijver Sanne Bloemink, voor een gesprek over haar nieuwe boek ‘Pijn – een expeditie naar onbestemd gebied’, recent verschenen bij Uitgeverij Pluim. In dit boek komt Sanne pijn onder ogen, vanuit een bijzonder vertrekpunt: haar eigen chronische zenuwpijn. We kunnen voor het woord ‘pijn’ vrijwel elk lichaamsdeel plaatsen, van...

In aflevering 65 van Radio Horzelnest reflecteren samen met techniekfilosoof Julia Rijssenbeek op de synthetische biologie en de vraag: wat is leven? In 1944 houdt de natuurkundige Erwin Schrödinger een voordracht aan Trinity College Dublin met de titel: ‘What is life?’ Zijn voordracht is een lang gesponnen antwoord op deze wat-is vraag. Over het meest karakteristieke kenmerk van het leven schrijf...

In aflevering 64 van Radio Horzelnest verdiepen we ons in een goeddeels vergeten oorlog om één van de kostbaarste specerijen. Hiervoor schuift voor de tweede keer historicus Tristan Mostert bij ons aan. Eerder in aflevering 16 was hij te gast om te praten over Banda-eilanden en hoe Jan Pietersz Coen daar op bloederige wijze het monopolie op de specerijenhandel in nootmuskaat en foelie vestigt. De...

Aflevering 63 van Radio Horzelnest staat in het teken van een gevederde vriend van de mens: de ooievaar (Ciconia ciconia). Hiervoor hebben we schrijver en ooievaarkenner Kester Freriks uitgenodigd. Onlangs verscheen van zijn hand ‘De ooievaar’, het laatste nummer in de boekenreeks ‘De Vogelserie’, van uitgeverij Atlas Contact. Geen enkel vogel lijkt zich zo diep te nestelen in de Nederlandse cultu...

In aflevering 62 vertelt dr. Annelies Schulte Nordholt over het schrijfproject Lieux, ofwel Plaatsen, van de Franse schrijver Georges Perec (1936-1982). Samen met prof.dr. Manet van Montfrans en promovendus Lingyun Lai organiseert Annelies een voor alle geïnteresseerden toegankelijk congres over dit bijzondere project. Het congres is van 25 t/m 27 januari en vindt plaats in Leiden. Meer informatie...

In aflevering 61 van Radio Horzelnest schuift wetenschapshistorica en -journaliste Geertje Dekkers bij ons aan voor een gesprek over Antoni van Leeuwenhoek. Afgelopen april 2023 verscheen Geertje’s boek ‘Veel, klein en curieus: de wereld van Antoni van Leeuwenhoek’ bij Uitgeverij Het Spectrum. Eerder verscheen van haar hand onder meer ‘Waanwijze lasterbende: De geboorte van de wetenschap in acht r...

In aflevering 60 vertelt Martine Berenpas over de filosofie van Emmanuel Levinas (1906-1995). Levinas’ leven bestreek bijna volledig de twintigste eeuw: de eeuw van het Stalinisme, de Eerste en Tweede Wereldoorlog, de Vietnamoorlog, en andere gewelddadige conflicten die van grote invloed waren op Levinas’ filosofie en hem aanzetten tot het formuleren van wat wel een ‘ethiek van de Ander’ wordt gen...

Boven een artikel over een plattelandsarts in Amerika prijkt de titel: “His endless work has its own rewards”. Oftewel, de Sisyfusarbeid van de huisarts komt met zijn eigen beloningen. Ook huisarts en docent dr. Pieter Barnhoorn beschouwt zijn beroep als een titanenklus en toch is er volgens hem niets mooier dan huisarts zijn. Maar hoe wordt je eigenlijk een goede huisarts? Aflevering 59 van Radio...

In aflevering 58 is reisschrijver Alexander Reeuwijk te gast om te praten over zijn nieuwe boek: ‘Oog in oog met de goden. Een zoektocht naar Indiase bronzen en hun makers’ (Uitgeverij Querido). In dit boek wordt Alexander als een moderne Pygmalion, uit de verzen van Ovidius, verliefd op een beeld. Een massief brons uit de collectie van het Rijksmuseum met de beroemdste gedaante van de Hindoestaan...

In aflevering 57 is Rogier van Vugt te gast voor een gesprek over de Flora van Macaronesië. Rogier is Hoofd Horticultuur bij de Hortus botanicus van de Universiteit Leiden en plantenkenner par excellence. Een van zijn favoriete reisbestemmingen zijn de eilandengroepen die samengebundeld de naam Macaronesië dragen. Hiertoe behoren: de Canarische eilanden, Madeira, de Selvagens eilanden, de Azoren e...

Aflevering 56 van Radio Horzelnest staat in het teken van kleuren. Met kunsthistorica Helen Westgeest praten we over dit alomtegenwoordige, maar toch ook zo ongrijpbare fenomeen. We bespreken kleurgebruik in kunstuitingen door de eeuwen heen: van de rode en gele oker van steentijdrotsschilderingen tot aan kleuren in de digitale omgeving. Helen vertelt over de invloed van mengingen van verf en lich...

Voor aflevering 55 van Radiohorzelnest daalt filosoof Linde De Vroey af uit de Schotse hooglanden voor een gesprek over haar promotieonderzoek naar zogeheten rewilding of herwilderingsprojecten. De laatste jaren schieten dergelijke projecten als paddenstoelen uit de grond. Herwildering betreft een nieuw stroming in natuurbehoud. Centraal hierbij staat veelal het herstel van natuurlijke processen,...

In aflevering 54 van Radio Horzelnest is journalist en schrijver Marco Visscher te gast. We spreken hem over zijn nieuwe boek: Waarom we niet bang hoeven te zijn voor kernenergie – De emoties en de feiten, verschenen in 2022. Naast een positief pleidooi over kernenergie, verdiept Marco zich in dit boek in de historie achter de splijting van het atoom, kernwapens en kernenergie. Ook verkent hij de...

In aflevering 53 verkennen we de vroegste bewoningsgeschiedenis van ons land met archeologen Gerrit Dusseldorp en Yannick Raczynski-Henk. Samen schreven zij: ‘De eerste mensen in de Lage Landen’ (Uitgeverij Koninklijke van Gorcum, 2022). Hierin verkennen zij op een speelse en toegankelijke wijze de verschillende facetten van het leven van onze verre voorouders en hun fylogenetische familieleden, d...

Na een korte radiostilte is Radio Horzelnest terug met aflevering 52. Hierin schuift docent en historicus Roderick Nieuwenhuis bij ons aan voor een gesprek naar aanleiding van zijn boek ‘Een simpel leven: Waarom ons verlangen naar eenvoud complexer is dan we denken’, bij uitgeverij Ambo|Anthos. ‘Simpel leven’ is een kritische verkenning van ons eenvoudsverlangen, waarbij Roderick tal van paden bew...

In aflevering 51 van Radio Horzelnest schuiven Kester Freriks en Martijn Storms aan. Met deze twee heren ga ik in gesprek over hun boek: ‘Grensverkenningen. Langs oude grenzen in Nederland’ (2022), verschenen bij Athenaeum. Een rijkelijk geïllustreerd met historische kaarten afkomstig uit de zogeheten Collectie Bodel Nijenhuis. De verzamelaar Johannes Tiberius Bodel Nijenhuis schonk zijn uitgebrei...

Voor aflevering 50 van Radio Horzelnest hebben we plantkundige Ive De Smet en kunsthistoricus en musicoloog David Vergauwen te gast, voor een gesprek over de herkomst van enkele welbekende landbouwgewassen. Samen bedachten ze een zeer opmerkelijke en interessante kruisbestuiving tussen twee vakgebieden die doorgaans niets met elkaar vandoen hebben: kunstgeschiedenis en de evolutie en genetica van...