Radio FMA FM

Wyobraźnia robi z igły widły, a jak się uda, to robi i coś z niczego. Dlatego jest taka ważna, bo przecież niczego jest wokół wielokrotnie więcej niż czegoś. Świetnie wiedzieli o tym Themersonowie, a ich „Przygoda człowieka poczciwego”, o której będzie tu mowa, pozwala cokolwiek z pracy wyobraźni zrozumieć. Zrozumieniu sprzyja, jak się okaże, chodzenie tyłem, które wszystkim słuchającym będziemy z...

Dlaczego powinniśmy mieć odwagę być śmieszni? Czym różni się wyobraźnia socjologiczna C.W. Millsa od wyobraźni ontologicznej? Czym jest wyobraźnia barokowo i kto doznał epifanii w Citroenie? I wreszcie jak zawalczyć o zmianę rzeczywistości, przy jednoczesnym dostrzeganiu tych, którzy zostają w niej pominięci? Innymi słowy jak łączyć wodę z ogniem? Potrzeba nam radykalnej, odważnej wyobraźni, uzupe...

„Wyobraźnia (…) otwiera oczy, które teraz widzą inaczej” Gaston Bachelard. W epoce romantyzmu zmieniło się radykalnie zarówno pojmowanie sztuki jak i tego, jak działa ludzki umysł. Według słynnego twierdzenia M.H. Abramsa, metaforę umysłu jako zwierciadła zastąpiła metafora, wedle której „rzuca on – niczym lampa – światło na postrzegane przez siebie przedmioty, tym samym niejako je współtworząc”....

„Wyobraźnia jest władzą urzeczywistniania tego, czego nie ma”. Właśnie dlatego wymyka się ścisłemu opisowi – nie podlega historycznym prawom, nie da się jej kontrolować ani sporządzić instrukcji jej użycia. A jednak, jak przekonują Cornelius Castoriadis, Michel de Certeau, Silvia Federici, Robin D. G. Kelley, Max Haiven i Alex Khasnabish, to radykalna wyobraźnia tkwi u źródła zmiany. Dzięki niej p...

O tym, co słychać w polityce, jaka pogoda będzie w listopadzie, czy wakacje w tym roku były cieplejsze niż w zeszłym, a także o tym, czy domki w Jazdowie prezentują się atrakcyjnie – porozmawiają Jacek Dobrowolski i Tomasz Stawiszyński.

Jak rozmawiać o filozofii dialogu dzisiaj, by nie zrobił się z tego wykład podejścia, które przecież trudno nazwać doktryną? Albo historyczny przegląd nazwisk? Otóż można zastanowić się – co też zrobimy – jaka wrażliwość stoi za tą filozofią (bądź: jaka wrażliwość z niej wynika). Owszem, ma ona swój background historyczny (nieprzypadkowo to Emmanuel Lévinas pisał o „twarzy”, o odpowiedzialności ra...

Filozofowie, teoretycy literatury i badacze języka zgadzają się obecnie co do tego, że metaforą i ironią posługujemy się nie tylko w literaturze, ale także w języku potocznym i w dyskursie naukowym. Nie są one tylko ozdobnikami, ale pełnią ważne funkcje komunikacyjne i poznawcze. W czasie spotkania zastanowimy się, jak to możliwe, że często pozwalają one przekazać coś skuteczniej lub bardziej adek...

Wyobraź sobie, organizmy, które odżywiają twoje ciało, leczą, ujawniają tajemnice wszechświata, wielokrotnie w dziejach naszej cywilizacji przyczyniły się do rozwoju ludzkiej percepcji, a w dobie ogarniającego nas kryzysu ekologicznego są niezastąpione w rozwiązywaniu kluczowych problemów naszej planety. Organizmy, które są świadome, czują i z ogromną precyzją zbierają dane z otaczającego je środo...

Zdaniem Kanta pewien rodzaj komunikacji obywa się bez pojęć. To uczuciowość, która „udziela się nie jako myśl”. Jak jednak można komunikować uczucia? Jak o nich mówić, skoro trzeba do tego użyć słów i myśli? Jeśli uczucia są komunikowalne, lecz komunikacja ta przebiega inaczej niż komunikacja językowa, to najciekawsze wydaje się pogranicze, miejsce, w którym spotykają się uczucia oraz myśli. W tak...

Dziś alienacja wydaje się słowem-wytrychem, którym opisuje się wszystko i rozstrzyga każdy problem. Stała się synonimem poczucia wyobcowania, rozpadu więzi, niezdolności zrozumienia się i nawiązania dialogu. Z ekonomii politycznej przeniknęła do analiz życia codziennego, stosunków społecznych, relacji międzygatunkowych i miejsca w świecie. Skąd tak zawrotna kariera tego pojęcia w wyobraźni zbiorow...

W typowych sytuacjach posługujemy się pytaniami głównie po to, by dowiedzieć się, która z odpowiedzi na dane pytanie jest prawdziwa. Czy jednak wszystkie pytania są typowe? Czy nie możemy posłużyć się pytaniem po to, aby raczej poinformować kogoś o czymś, niż go o coś zapytać? Albo czy nie możemy postawić jednego pytania w taki sposób, aby dowiedzieć się, jaka jest odpowiedź na inne pytanie? Jak o...

Punktem wyjścia wykładu jest test Turinga. Zajmiemy się więc głównie kwestiami mówienia i myślenia – maszyn, ale też ludzi. Prowadząca opowie o różnych pomysłach, domysłach, pomówieniach i niedomówieniach związanych ze sztuczną inteligencją. Postaramy się znaleźć odpowiedzi m.in. na następujące pytania: Co mówił Alan Turing, a co wszyscy myślą, że myślał? Jak powinien mówić program komputerowy, że...

Czy nasze rozmowy podobne są tym, które toczyli np. starożytni? Aparat mowy się nie zmienił, języki troszeczkę, ale w gruncie rzeczy mamy podobne tematy, bolączki, pytania jak ci, którzy zapełniali w przeszłości tę samą przestrzeń swoją mową. Zapraszamy na wielobarwną i wielowątkową podróż przez meandry rozmowy na przestrzeni wieków osadzone w kontekście zmian kulturowych, społecznych i polityczny...

Wydaje się, że konstrukcja języka pozwala nam rozmawiać na dowolne tematy. Używamy go, by mówić o sprawach życia codziennego, zagadnieniach naukowych, ale też o dobru i złu, pięknie i brzydocie, Bogu i sensie życia. Czy ta niezwykła elastyczność języka nie jest jednak złudzeniem? Może, jak twierdził Wittgenstein, jesteśmy niczym muchy uwięzione w szklanej muchołapce: ograniczają nas niewidoczne, a...