Radio FMA FM

Zapraszamy na wspólną podróż w dół – ku ciszy, odpoczynkowi i wyobraźni benthosu. Spotkanie inspirowane wierszem Diving into the Wreck Adrienne Rich stanie się okazją do rozmowy o metaforach wyczerpania i hydrofeministycznych sposobach odzyskiwania sił w realiach późnego kapitalizmu oraz w kontekście „błękitnego zwrotu” w edukacji kulturowej. Wrak potraktujemy jako figurę hybrydyczną – materialno-...

Od wieków ludzie zastanawiają się, jak ciało i umysł są ze sobą powiązane. Religia, filozofia czy medycyna – każda z tych dziedzin starała się znaleźć odpowiedź na to pytanie. Podczas naszego spotkania spojrzymy na ten temat z perspektywy współczesnej neuronauki. Zastanowimy się, co mówi ona o relacji między ciałem a umysłem i jak ta wiedza może pomóc nam w codziennym życiu. Po krótkim wykładzie z...

Pojęcie cielesności nienormatywnej zakłada istnienie pewnej normy regulującej społecznie akceptowane reprezentacje ciała. Opiera się ona na pojęciu ciała uniwersalnego i służy podtrzymywaniu tego ideologicznego konstruktu, jakim w efekcie staje się „ciało”. Prowadzi to do wykluczenia i stygmatyzacji wszystkich tych typów cielesności i sposobów jej doświadczania, które się w tej normie nie mieszczą...

Kapitalizm, napędzany przez komplementarne zasady akumulacji i konkurencji, dąży do uczynienia ludzkich ciał produktywnymi. W tym celu wykorzystuje zróżnicowane aparaty i techniki mające sprawić, że staną się one możliwe do poznania i ukształtowania, tak by pracowały w sposób ciągły i wydajny, stając się funkcjonalnie zintegrowane z systemem produkcji. Historycznie owe wysiłki rozciągały się od no...

Karol Marks uznawany jest powszechnie za fundatora materializmu historycznego i dialektycznego, choć sam nie posługiwał się żadnym z tych pojęć. Uznaje się go za teoretyka komunizmu i socjalizmu, podczas gdy w jego pismach opisy społeczeństw postkapitalistycznych pojawiają się jedynie sporadycznie. Był z pewnością jednym z najważniejszych materialistów w historii filozofii, choć najważniejszą insp...

W ramach spotkania zastanowimy się wspólnie nad pytaniem sformułowanym przez oświeceniowego niderlandzkiego filozofa Barucha Spinozę, a mianowicie: do czego ciało jest zdolne? Pytanie myśliciela rozważymy w szerszym kontekście współczesnych dociekań dotyczących powiązań tego, co ludzkie i nie-ludzkie, rozwijanych w ramach nurtów posthumanizmu i nowego materializmu, a szerzej humanistyki środowisko...

Technofeudalizm – tym razem nie w wykonaniu wielkich platform. Na styku dwóch kryzysów – kryzysu demokracji i kryzysu Web 2, rodzą się cyfrowe monarchie. Pozornie archaiczne idee takie jak feudalizm czy monarchizm rozwijają swoje neo formy w środowiskach nowych technologii. Jak działa Urbit, software, który ma być prototypem państwowości i nowym internetem? Kusząc niszowością i seksownymiinterfejs...

W dobie komputerów, gdy sztuka kochania zanikła, a narastający kryzys klimatyczny zamraża nas w niemocy, gdzie odnaleźć iskrę nadziei i motywacji do tworzenia przestrzeni cyfrowych, które wzmacniają pozytywnie, nie przyczyniając się jednocześnie do rabunkowej eksploatacji zasobów nautralnych? Czym oświetlać mroczne zakamarki serwerowni, nieustannie pracujących w ukryciu? Jak zerwać okowy bezmyślne...

Kultura, a szczególnie kultura popularna, pełna jest dystopii. Literatura, kino czy gry komputerowe nieustannie bombardują nas wizjami końca świata i zagłady ludzkości. Wiele z nich zakorzenionych jest w technologii, jak choćby narracje znane z Matrixa, Terminatora, Raportu mniejszości czy serii gier Horizon. Nie mamy natomiast właściwie w ogóle utopii, w których rozwój technologiczny tworzyłby wa...

Francuski filozof Bernard Stiegler pisze, że „technika jest pogonią za życiem przy użyciu środków innych niż życie”. Dlaczego wraz z rozwojem techniki obliczeniowej potocznie nazywanej sztuczną inteligencją ta pogoń obraca się przeciwko życiu i grzęźnie w świecie nekrotechnologii? Jak uodpornić się na technobiznesowy storytelling, który stępia krytyczne myślenie, a w miejsce rozwoju kultury techni...

Rozróżnienie na to co normalne (wydaje się być normalne, ale czy rzeczywiście takie jest?) i patologiczne (alternatywnie – chore) jest fundamentem nauk medycznych. Anty-psychiatria postawiła to rozróżnienie na głowie – to, co typowe okazało się być patologiczne, a tzw. zaburzenia psychiczne stały się drogą do poznania świata i samego siebie. Dzisiaj z kolei coraz częściej staramy się myśleć w kate...

Czy tego chcemy czy nie, sieci AI rozgościły się w naszej rzeczywistości – już w tej chwili zagrażając niektórym zawodom, a także utrudniając życie innym (co piszę jako wykładowca akademicki). Z wielu stron słychać zasadne zastrzeżenia, obawy, czy wręcz sprzeciw wobec stosowania oprogramowania sztucznej inteligencji oraz żądania precyzyjnych regulacji. Tymczasem ze strony środowisk okołomuzycznych...

Toksyczność modelu biznesowego Big Tech i tworzonych przez niego rozwiązań cyfrowych jest już powszechnie znanym faktem. Jednak wciąż jesteśmy zależni od dostarczanej przez te korporacje infrastruktury życia. Jak zbudować alternatywne rozwiązania, które raz na zawsze zastąpią Big Tech? To nie jest teoria — to warsztat pracy ze spółdzielczą Platformą Lokalnych Zasobów i rozwiązywania prawdziwych dy...

„Co tu jest wyparte?” to pytanie o nieświadome aspekty każdej relacji, w tym z technologią. Według psychoanalizy podmiot nie istnieje bez tego, co pierwotnie wyparte. Poprowadzimy dyskusję o podobieństwach i różnicach między tym co ludzkie i sztuczne, zastanawiając się nad zasadnością tego podziału. Co tworzenie sztucznej inteligencji mówi o nas, naszych pragnieniach i lękach? Rozważymy kwestie in...

Wszyscy wiemy, że należy „wyjść poza antropocentryzm”, ale propozycje, jak to zrobić, jest wiele i często są one wzajemnie sprzeczne. Co więcej, po bliższym zbadaniu wiele z nich okazuje się znacznie mniej przydatnymi narzędziami, niż można było sądzić z początku. Dlatego dobrze byłoby wyjaśnić sobie pewne kwestie – być może tylko teoretyczne, ale mogące mieć praktyczne skutki. Czym różnią się hum...

Celem wykładu jest przedstawienie wybranych koncepcji związanych z kwestią emancypacji w perspektywie współczesnej. Zasadniczo emancypacja jest procesem włączania do sfery równości osób lub z niej wykluczonych (z różnych względów). Wydaje się, że współcześnie problem braku emancypacji został zażegnany, a w każdym razie w krajach zachodnich. Tymczasem zagadnienia równości, uznania czy sprawiedliwoś...

Co właściwie leczy choroby psychiczne? Wyłącznie farmakoterapia? Jaką rolę w procesie zdrowienia mają oddziaływania psychospołeczne: miłość, rodzina, edukacja, ale też: pieniądze, klasa społeczna, kapitał? I czym właściwie jest „choroba psychiczna”? Jednostką biomedyczną, odstępstwem od normy, a może patologicznym przedłużeniem cech, które występują u każdego z nas? Jak odpowiedzialnie mierzyć się...

Utopie, jak wiadomo, są zarazem miejscami, które (jeszcze) nie istnieją, jak i miejscami dobrymi do życia – czymś jednocześnie abstrakcyjnym, odległym, zmyślonym i konkretnym, namacalnym, prozaicznym. Wydaje się zatem, że podmiot zdolny konstruować utopie powinien być w stanie rozgościć się we wpisanej w nie dwoistości – utopiach jako miejscach i jako nie-miejscach. W moim wykładzie podążę za tą i...

Ekosocjalizm to kierunek myślowy, który wyłamuje się z prostego podziału na to, co praktyczne i teoretyczne. I choć ma wiele obliczy, wszystkie postulują radykalną transformację społeczno-ekonomiczną i stworzenie alternatywnego modelu społecznego, który wyeliminuje ekonomiczną niesprawiedliwość i neokolonialną opresję oraz uwzględni troskę o planetę. Podczas spotkania skupimy się na marksistowskim...

W tomie „Pawilony” (Wydawnictwo J) z 2019 roku Dominik Bielicki szukał znaków potencjalnych utopii we wczesnym kapitalizmie lat '90 i '00, gdzie „na obrzeżach utrzymuje się jeszcze / stan chwiejnej normalności”: w prostym designie etykiety keczupu Włocławek, wypożyczalni filmów Beverly Hills, pawilonami handlowymi. W swojej nowej książce „Wielki ping-pong” (Wydawnictwo J) poeta wykorzystuje obrazy...

Temat spotkania będzie skupiał się na sposobie odniesienia do przyjemności i pragnienia kobiecego w ramach psychoanalizy freudowskiej. Psychoanaliza u swoich źródeł była przedsięwzięciem kobiecym. To kobiety powołały ją do życia: jako pacjentki, ale także pomysłodawczynie metody (Anna O. – Berta Pappenheim). I to one także stanowiły trzon pierwszego pokolenia terapeutów. Pytanie, jakie należy wobe...

Przyjemność to od zawsze temat zapalny. Już od czasów starożytnych trwa wojna hedonistów z antyhedonistami, a także debata na temat tego, czym właściwie jest przyjemność, brakiem trosk czy taplaniem się w rozkoszy. Nowoczesną etyką jest post-epikurejska, hedonistyczna szkoła utylitaryzmu. Nowoczesność chciała uwolnić przyjemność i oddać ją podmiotowi w maksymalnym wymiarze, co jednak skończyło się...

Czy możliwy jest świat, w którym Mick Jagger osiągnie wreszcie satysfakcję? Czy w rewolucji jest miejsce na przyjemność? Albo przyjemność jest właśnie jej celem i środkiem? Te pytania, bliskie kontrkulturze lat 60., warto zadać i dzisiaj. Być może nadszedł czas, by ostatecznie rozstać się z opisywanym przez Carlę Bergman i Nicka Montgomery’ego wzorcem rewolucjonisty jako “niewzruszonego radykała”,...

W etyce, przyjemność choć akceptowana rzadko traktowana jest jako poważna wartość moralna. Oprócz kilku chwalebnych wyjątków, filozofowie postrzegają przyjemność raczej jako dodatek do cnotliwego życia, niż jego sens. Postaramy się odczarować pojęcie przyjemności i zwrócić należyte miejsce temu jednemu z najwspanialszych i najważniejszych doświadczeń naszej egzystencji. dr Katarzyna de Lazari-Rade...

Czymże jest nuda? Wszak człowiek i w nudzie niejedno przeżywa! Od dwóch i pół wieku mamy w świecie zachodnim boom na nudę, prawdziwą hossę: akcje nudy stoją coraz wyżej, ludzi znudzonych jest coraz więcej. Zarazem (od parudziesięciu zaledwie lat) trwa boom na badanie nudy. Wykład będzie o nudzie, jej symptomach, typach, podatności na nią, złych bądź dobrych skutkach nudy w perspektywie współczesne...