Przy Muzyce o Nauce

Ostatnie spotkanie w sezonie to okazja do bardziej filozoficznego i socjologicznego spojrzenia na wiedzę i naukę w kontekście dalszego rozwoju ludzkiej cywilizacji oraz obecnego jej stanu. W tym wyjątkowym odcinku liczba gości zmniejszyła się do zera, ale i tak w studiu zabrakło mikrofonów – zwiększyła się bowiem liczba prowadzących. Dr hab. Piotr Celiński, Prof. dr hab. Jan Hudzik i Dr Przemysław...

Ortoreksja, anoreksja, bigoreksja – to zaburzenia odżywiania stawiające pacjenta na przeciwnym biegunie w porównaniu z nadwagą i otyłością (której poświęcony był już jeden z odcinków audycji). O tym, jak różnicuje się te zaburzenia, kiedy możemy podejrzewać ich istnienie, a także jakie są ich zdrowotne konsekwencje, opowiada prof. dr hab. Iwona Beń-Skowronek, kierownik Kliniki Endokrynologii i Dia...

Muzyka to zorganizowane w czasie struktury dźwiękowe, które ze swojego założenia mają wpływać na słuchacza-odbiorcę. W tym oddziaływaniu zawiera się również wywoływanie emocji. Co wiemy na ten temat, a także jak można wykorzystać muzykę w terapeutycznym celu, opowiada dr hab. Krzysztof Stachyra, prof. UMCS z Katedry Wczesnej Edukacji Instytutu Pedagogiki UMCS, praktykujący muzykoterapeuta.

W odcinku poświęconym zwierzętom doświadczalnym wspomnieliśmy już o poszukiwaniu alternatywnych modeli zwierzęcych do poszukiwania nowych leków, oznaczania toksyczności oraz innych badań substancji biologicznie czynnych. Jedną ze wzmiankowanych wówczas alternatyw jest użycie ryb akwariowych. Ten sposób zasługuje na bardziej szczegółowe przybliżenie słuchaczom ze względu na cały szereg zalet w poró...

„Powiedz mi, powiedz, swoje lęki i fobie” – zachęca zespół Happysad. Odpowiadamy na to zaproszenie i kontynuujemy temat lęku z poprzedniego odcinka, ponieważ – jak już zostało poprzednio wspomniane – patologiczny lęk jest przyczyną wielu schorzeń somatycznych i psychicznych: do tego stopnia, że że współczesna psychologia wycofuje się z pojęcia „nerwica”, włączając stany nerwicowe do zaburzeń lękow...

Lęki, depresja, czy też problemy z osobowością - o tak delikatnych sprawach rozmawiamy z dr hab. n. med. Grzegorzem Opielakiem, lekarzem psychiatrą, pracownikiem Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, gościem wielu podcastów, popularyzatorem wiedzy o zdrowiu psychicznym, nominowanym w tegorocznym plebiscycie „Osobowość Roku 2023” Kuriera Lubelskiego w kategorii Nauka. Staramy się te skomplikowane spr...

Na temat dopalaczy (oficjalnie NSP, czyli nowych substancji psychoaktywnych) wiadomo znacznie mniej, niż by się wydawało. Głównie wiemy, jak mało wiemy – brzmi to zabawnie, ale wynika ze specyfiki tych substancji. Na rynek trafiają takie związki chemiczne, których nikt nigdy nie badał pod kątem działania biologicznego (a cóż dopiero psychoaktywnego), a często są to poreakcyjne, nieoczyszczone mies...

Z jednej strony jesteśmy zewsząd atakowani zdrową żywnością i modą na bycie fit, mijamy na na ulicach biegaczy, a siłownie nie narzekają na brak klientów. Z drugiej strony statystyki otyłości u dzieci coraz bardziej niepokoją i skłaniają do zastanowienia się nad obecnością niezdrowych nawyków wśród najmłodszego pokolenia. Według Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości problem dotyczy co najmniej c...

W ostatnim czasie obserwuje się w Polsce stały wzrost zakażeń pasożytami odzwierzęcymi, które jeszcze niedawno były w ogóle nieobecne. Ma to związek ze zmianami w ekosystemie (migracja zwierząt), a częściowo ze zmianami klimatu. W społeczeństwie nadal panuje przekonanie, że tasiemce, glisty, czy toksoplazma to nadal są rzadkie ciekawostki, tymczasem grozi to każdemu z nas. Prof. Anna Bogucka-Kocka...

Tu się kryje biała chata, tu słomiany dach, przy niej wierzba rosochata, a w konopiach strach! Maria Konopnicka miała na myśli stracha na wróble, ale poezja żyje wieloznacznością. Można więc przyznać, że prof. Jerzy Vetulani świetnie wybrał tytuł swojej słynnej książki. Tysiące lat konopie towarzyszą ludzkości, a nadal się ich bardzo boimy. Ale to nie znaczy, że o nich mało wiemy. Wspólnie z prof....

Wokół zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych urosło wiele emocji w dyskursie publicznym i często unika się merytorycznych wypowiedzi na ten temat. A szkoda – rzetelne i obiektywne przedstawienie aktualnej sytuacji na pewno pomaga zrozumieć, dlaczego wciąż nie można całkowicie zrezygnować z ich użycia dla rozwoju nauki. Gościem odcinka jest dr Mirosław Łańcut, weterynarz, kierownik Centrum Ba...

Współczesny program nauczania wycofuje się niestety z krzewienia wiedzy geologicznej bardzo wcześnie, ograniczając ją do absolutnego minimum. Jednak warto wiedzieć, co znajduje się głęboko pod nami, jaka była tego historia i dlaczego Polska jest interesującym krajem dla geologów. Wspólnie z dr inż. Miłoszem Huberem z Katedry Geologii, Gleboznawstwa i Geoinformacji UMCS oglądaliśmy przed audycją wy...

Przynależność do ludów słowiańskich jest obecnie definiowana głównie przez używanie języka słowiańskiego. Inne wyznaczniki tożsamości, takie jak religia czy elementy kultury, są wśród Słowian zbyt zróżnicowane. Okazuje się również, że Słowianie są grupą dość zróżnicowaną genetycznie. Najnowsze badania coraz bardziej rozpracowują „układankę” dotyczącą prahistorii i pochodzenia ludów i języków słowi...

Gdybyśmy zrobili dziś sondę uliczną, spora część respondentów nie byłaby świadoma faktu, że genom człowieka został już całkowicie rozkodowany. To wydarzenie przeszło bez większego echa w społeczeństwie, a nawet wśród naukowców z obszaru Life Sciences nie każdy nadążał za postępem badań w tym zakresie. Dlaczego tak się stało? Jak zbudowany jest genom człowieka i co wynikło z faktu jego odkodowania?...

Obecność zapylaczy w środowisku jest krytycznym czynnikiem warunkującym równowagę w globalnym ekosystemie. Ostatnio jednak obserwujemy szereg niepokojących i bezprecedensowych zmian. Liczebność zapylaczy spada, pszczelarze zmagają się z chorobami pszczół, a zjawisko to okazuje się bardziej skomplikowane, niż na pierwszy rzut oka może się wydawać. O tych ważnych dla nauki problemach zechciał opowie...

W odcinku dotyczącym muraw kserotermicznych poruszyliśmy pobieżnie temat ochrony roślin, nad którym jednak warto pochylić się bardziej szczegółowo. Dr Anna Cwener z Zakładu Botaniki Farmaceutycznej UM i Ogrodu Botanicznego UMCS rozwija słuchaczom to zagadnienie w kolejnej audycji. Rozmawiamy o tym, jakie są cele ochrony roślin, jak wyglądało to w ujęciu historycznym, jakie są różnice między ochron...

Wyżyna Lubelska jest jednym z regionów Polski, gdzie występują murawy kserotermiczne – zbiorowiska trawiaste typu stepowego, o barwnej i bardzo zróżnicowanej florze, z udziałem gatunków chronionych i zagrożonych. O tym, dlaczego takie zbiorowiska występują u nas, jakie mają interesujące cechy, a przede wszystkim dlaczego wymagają naszej uwagi i dalszych badań, opowiada dr Anna Cwener z Ogrodu Bota...

W premierowym odcinku gościem jest dr hab. Katarzyna Dos Santos Szewczyk, prof. UM (Zakład Botaniki Farmaceutycznej). Rozmawiamy o miejscu fitoterapii we współczesnej medycynie oraz badaniu nieznanych roślin, głównie z Republiki Zielonego Przylądka. Przybliżamy też słuchaczom, jak wygląda badanie aktywności biologicznej roślin, o których zupełnie nic dotychczas nie wiadomo. Wbrew pozorom jest taki...