Premiera Pisma

Jesteśmy jednym z najciężej pracujących narodów w Europie. Co piąty z nas wyrabia regularnie nieodpłatne nadgodziny, ponad połowa deklaruje przemęczenie i przepracowanie. Pracoholizm rozlewa się falą po całym świecie, wpływając na nasze relacje, autonomię i zdrowie psychiczne. W tej perspektywie nieszczególnie dziwią nowe przepisy w polskim Kodeksie pracy, wprowadzane na podstawie unijnej dyrektyw...

W kwietniu rozliczamy PIT-y. Podliczamy zarobki i… nierzadko narzekamy na podatki. Te narzekania miewają jednak różne trajektorie – zdaniem jednych podatki w Polsce są zbyt niskie, zdaniem innych zbyt wysokie, a zdaniem większości zbyt skomplikowane. Czy jednak system podatkowy jest wyłączną odpowiedzią na problem nierówności ekonomicznych w naszym kraju? W jakim zakresie ma szansę wesprzeć lub po...

Co mamy na myśli, nazywając kogoś utalentowanym? Jak definiujemy i rozpoznajemy talent? Czy różnimy się w postrzeganiu talentu pokoleniowo? I czy jesteśmy w tym rozpoznawaniu talentów równie surowi względem innych, jak wobec samych siebie? Podczas marcowej Premiery Pisma zastanowiliśmy się nad tym, czym jest talent i jak nie marnować związanego z nim potencjału – zarówno w perspektywie indywidualn...

Czy możliwe, abyśmy w perspektywie najbliższych lat nauczyli się śmiecić mniej? A jeśli nie, to kto jest najmocniej odpowiedzialny za produkcję odpadów i zarządzanie cyrkulacją surowców wtórnych? Jakie strategie środowiskowe znajdują się dziś na stole, a jakie dopiero kiełkują wśród ekspertek i ekspertów? I co nam grozi, jeśli nie wdrożymy nowych rozwiązań dostatecznie szybko? O tym wszystkim rozm...

Co jest tu właściwie celem – odsuwanie nieuniknionego końca czy wydłużanie naszej sprawności, tak by uczynić starość bardziej godną? A jeśli to drugie, trzeba zadać pytanie: jak właściwie rozumiemy „dobre życie”? I czy właśnie długowieczność może nam je zapewnić? O tym wszystkim rozmawialiśmy podczas styczniowej Premiery Pisma. W rozmowie wzięli udział: Prof. Piotr Błędowski – ekonomista, polityk...

Na grudniowej Premierze Pisma porozmawialiśmy o tym, czy miejsce wyniesionych w naszej kulturze na piedestał związków partnerskich mają szansę zająć inne formy relacji i wspólnot. A jeśli tak – to jakie? I czy są one dobrą odpowiedzią na rosnącą w społeczeństwie samotność? Czy istnieje recepta na postępujący kryzys samotności? Nad tym właśnie zastanowiliśmy się 5 grudnia. W rozmowie wzięli udział:...

Choć po wyroku Trybunału Konstytucyjnego Polki mają niezwykle ograniczone prawo do aborcji, wciąż jest to legalny zabieg. Dlaczego w takim razie w praktyce jej wykonanie jest tak trudne? Jaka jest w tej sytuacji rola i odpowiedzialność środowiska lekarskiego? Dlaczego lekarze i lekarki nie są sojusznikami kobiet? Na te pytania (i wiele innych) staraliśmy się odpowiedzieć 6 listopada podczas listop...

Kto i dlaczego pójdzie 15 października do urn wyborczych? A kto – i znów, z jakiego powodu? – tego nie zrobi? Na te pytania (oraz wiele innych) spróbowaliśmy odpowiedzieć podczas październikowej Premiery Pisma. W debacie udział wzięli: dr hab. Przemysław Sadura, prof. UW — socjolog, badacz oraz wykładowca akademicki. Szef Katedry Socjologii Polityki UW. Specjalizuje się przede wszystkim w relacjac...

W rosnącej w siłę kulturze terapeutycznej psychoedukacja zaczyna funkcjonować w szerszym społeczno-politycznym kontekście. Wzrasta nasza wrażliwość na kryzysy, uczymy się jak skutecznie dbać o swój dobrostan. Jednak czyha też na nas wiele zagrożeń. Jakich? O tym rozmawialiśmy podczas wrześniowej Premiery Pisma. W rozmowie wzięli udział: dr n. hum. Ewa Pragłowska – psycholożka kliniczna, psychotera...

Czy jest jakiś podręcznik odpowiedzialnego podróżowania? „Kiedy turystyka przestaje służyć rozwojowi miejsca i jego mieszkańcom, a zaczyna być nadmierna?” – pyta reporterka i podróżniczka Urszula Jabłońska w sierpniowym numerze „Pisma”, a my pytamy razem z nią. Na pytanie, jak podróżować, by nie szkodzić przyrodzie i ludziom, spróbowaliśmy odpowiedzieć podczas sierpniowej Premiery Pisma. W rozmowi...

Latem ubiegłego roku na Odrze wydarzyło się coś, czego – jak mówią eksperci i ekspertki oraz jak pokazują raporty i fakty – można było uniknąć. Gdyby prawo było bardziej precyzyjne i odpowiadało na wyzwania rzeczywistości, zwłaszcza pod kątem zmiany klimatycznej… Gdyby egzekwowano przepisy w metodyczny, skrupulatny sposób…Gdyby słuchano wniosków z badań naukowych i raportów organizacji pozarządowy...

Dla wielu rak nadal oznacza wyrok. Najnowsze zdobycze medycyny i zmiana podejścia w leczeniu nowotworów dają jednak nadzieję na zmianę. Już dziś długość życia pacjentów z onkologiczną diagnozą znacząco się wydłuża. Rak coraz częściej z choroby śmiertelnej staje się chorobą przewlekłą, a do tego wyleczalną – zwłaszcza, jeśli zostanie odpowiednio wcześnie wykryty. Jakie są obecnie najskuteczniejsze...

Zazwyczaj debaty z cyklu Premiera Pisma poświęcamy tematom przewodnim kolejnych wydań miesięcznika. W maju robimy jednak wyjątek. Premiera czwartego sezonu Śledztwa Pisma jest pretekstem do pogłębionej dyskusji na temat podjęty przez autorów najnowszej odsłony reporterskiego serialu podcastowego, Maję Hawranek i Szymona Opryszka. Czy fakt, że porywa rodzic, jest okolicznością łagodzącą? Jakie mogą...

Czym jest dziś w Polsce luksus? W jaki sposób narzuca się nam wzory konsumpcji? Jakie szkody przynosi statusowa rywalizacja podsycana przez specjalistów od marketingu? Na czym polega zjawisko demokratyzacji luksusu? Czy obnoszenie się z majątkiem w dobie tak wielkich nierówności społecznych jest moralne? Jak ograniczać konsumpcję na pokaz i przeciwdziałać rozwarstwieniu społecznemu? O tym rozmawia...

Wyzwiska, agresja, hejt, szantaż, sexting, cyberstalking, zoombombing – katalog przemocowych zachowań w sieci rośnie. Jak możemy się przed nimi bronić? O tym rozmawialiśmy w trakcie marcowej Premiery Pisma. W spotkaniu wzięły udział: Martyna Różycka – kierowniczka zespołu Dyżurnet.pl, który reaguje na anonimowe zgłoszenia o nielegalnych i szkodliwych treściach publikowanych w internecie. Katarzyna...

Czy po wojnie uda nam się utrzymać z Ukraińcami i Ukrainkami bliskie relacje? Czy odżyją historyczne animozje? Czy wspólny wróg wystarczy, abyśmy pozostali solidarni? Posłuchaj podcastu Premiera Pisma. W spotkaniu wzięli udział: Michał Szczęch – na co dzień dziennikarz lokalny, związany z prasą lubuską. Autor Soczewki Pisma, którą publikujemy w lutowym numerze miesięcznika. Jego artykuły ukazywały...

Jak wyglądałby świat bez wolnych mediów? W trakcie styczniowej Premiery Pisma przyglądamy się krajom, w których już teraz nie ma miejsca na niezależnych dziennikarzy i dziennikarek. Posłuchaj podcastu Premiera Pisma. Media grzeszą przeciwko swojej misji. Tabloidyzacja, upolitycznienie, nierzetelność – lista przewin jest długa i pęcznieje od lat. I o tym moglibyśmy pewnie długo rozmawiać. Wyobraźmy...

Nowe światy to nowy potencjał – zarówno na ocalenie, jak i schrzanienie tego, co najbardziej cenne – pisze w najnowszym, grudniowym numerze „Pisma” Zuzanna Kowalczyk. Piotr Fortuna w eseju o metawersum dodaje z kolei, że warto się zawczasu zastanowić nad tym, jakie zagrożenia może na nas sprowadzić nowy, trójwymiarowy internet. Może dzięki temu uda nam się uniknąć części szkód, zminimalizować ryzy...

„Polaryzacja” to hasło, które od lat odmieniamy przez różne przypadki. Zamiast wskazywać winnych, bo przecież wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za nakręcanie spirali niechęci i wzajemnego braku zaufania, zastanówmy się, dlaczego tak trudno przychodzi nam uszanowanie różnic. Jak znaleźć wspólny język ponad podziałami? Jak inicjować i podtrzymywać dialog? Z jakich narzędzi i doświadczeń korzystać? Czy...

Przez ostatnie półtora roku mogliście słuchać Premiery Pisma jedynie w formie podcastu, ale od listopada wracamy do korzeni, czyli do przedpandemicznej formuły comiesięcznych spotkań na żywo w Meta Przestrzeni w Warszawie. Zapisy ruszają już dziś, 19 października: https://magazynpismo.pl/premiera-pisma-wez-udzial/ Justyna Dżbik-Kluge, która co miesiąc rozmawia z ekspertkami i ekspertami o kluczowy...

Tocząca się od miesięcy wojna w Ukrainie powoduje, że dotychczasowy ład światowy przestaje istnieć, a nowy dopiero się wyłania. Światowe mocarstwa przystąpiły do rozgrywki o dominację polityczną i ekonomiczną. W tle toczy się rywalizacja o dostęp do surowców i przejęcie kontroli nad światowymi przepływami towarów. Zimna wojna była starciem dwóch wielkich bloków światowych. Teraz o przywództwo nad...

Każdego dnia tysiące osób opuszcza swój dom w poszukiwaniu nowego miejsca do życia. W wielu przypadkach nie jest to dobrowolna decyzja. Z domu wygania wojna, prześladowania, przemoc. Także katastrofalne skutki zmian klimatycznych: dotkliwe susze, wyschnięte studnie, wyjałowiona gleba. Dom przestaje karmić i ochraniać. Czas wyruszyć w drogę i przekraczać granice – te państwowe i symboliczne. Jak zb...

„My, mieszkańcy Zachodu, jesteśmy w miarę zdrowi i w większości mamy co jeść – a i tak jesteśmy zaskakująco nieszczęśliwi” – pisze Karolina Lewestam w swoim najnowszym eseju, który publikujemy w sierpniowym numerze miesięcznika. Jak zauważa autorka, chroniczny brak szczęścia to nasza choroba cywilizacyjna. Z czego wynika ten stan? Dlaczego nie potrafimy czerpać satysfakcji z bycia tu i teraz? Co s...

„Żyjemy w świecie, którym rządzą ekonomiści” – pisze w swoim tekście opublikowanym w lipcowym wydaniu miesięcznika Miłosz Wiatrowski, przekonując, że zamiast traktować ekonomię jak wyrocznię, powinniśmy przywrócić jej pomocniczą, doradczą rolę w procesie politycznym. W czasie lipcowej Premiery Pisma oddajemy głos ekonomistom, aby porozmawiać o tym, jak rozwiązać jeden z największych problemów wspó...

To my, ludzie, doprowadziliśmy do szóstego wielkiego wymierania – pisze Tomasz Ulanowski w ostatniej części Soczewek Pisma z cyklu „Ziemia”. Czy jesteśmy w stanie powstrzymać ekocyd, czyli katastrofę ekologiczną? Jakie działania należy podjąć, aby zapobiec wymieraniu gatunków? Czy przedefiniowanie relacji człowieka z przyrodą jest jeszcze możliwe? Na te pytania szukaliśmy odpowiedzi w trakcie czer...