PODRÓŻE FILOZOFICZNE

- Był przede wszystkim rasowym filozofem analitycznym – tak o Bertrandzie Russlu – filozofie, logiku, działaczu społecznym, laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury mówi prof. Janusz Sytnik-Czetwertyński. Brytyjski myśliciel jest bohaterem kolejnego odcinka „Podróży filozoficznych”.

Co decyduje o „zwierzęcości”, a co na przykład o „meblowatości”. Trudny temat definiowania rzeczywistości podjął Edmund Husserl. To kolejny bohater „Podróży filozoficznych”.

Zygmunt Freud jest jedną z osób, które ukonstytuowały współczesną psychologię, ale tym razem nie o popędzie seksualnym i nie o snach będzie mówił prof. Janusz Sytnik-Czetwertyński, ale o miłości, jako przezwyciężaniu samotności. Wyjaśni, dlaczego człowiek bardziej pragnie być kochanymi, niż samemu kochać. W tym odcinku „Podróży filozoficznych” będzie też o następcy Freuda, Erichu Fromm’ie.

Prof. Janusz Sytnik-Czetwertyński mówi o nim, że jest jedną z najbardziej znienawidzonych i charakterystycznych postaci filozofii XIX wieku. Jego najsłynniejsze i najbardziej kontrowersyjne słowa brzmią: „Bóg jest martwy”. Fryderyk Nietzsche jest bohaterem kolejnego odcinka „Podróży filozoficznych”.

Miarą prawdy jest dolar – tak mówił jeden z przedstawicieli pragmatyzmu. Tym razem prof. Janusz Sytnik-Czetwertyński mówi o twórcy tego kierunku filozoficznego, a jest nim Charles Sanders Peirce.

„Bojaźń i drżenie” – to tytuł dzieła najważniejszego dzieła duńskiego filozofa Sørena Kierkegaarda. Ten myśliciel jest bohaterem kolejnego odcinka „Podróży filozoficznych”.

Władza materialna znajduje się w ręku ludzi możnych i bogatych, władza intelektualna należy do mędrców lub kapłanów, władzę moralną zaś dzieżą kobiety. Mówił też, że potęp zawsze pozostaje prostym rozwinięciem porządku. Autorem tych sentencji jest August Comte, bohater kolejnego odcinka „Podróży filozoficznych”.

„Czuję, więc jestem” – tak mówił Marie-François-Pierre-Gonthier Maine de Biran, francuski myśliciel, bohater kolejnego odcinka „Podróży filozoficznych”.

- Człowiek jest zły z natury. Gdyby tak nie było, gdybyśmy byli uczciwi, to w każdym sporze staralibyśmy się dojść do prawdy, nie bacząc na to, czy zgadza się ona z naszym zdaniem, czy ze zdaniem przeciwnika. Byłoby to rzeczą obojętną, albo drugorzędną. Ale tak nie jest, bo nasza wrodzona próżność, szczególnie wrażliwa na punkcie zdolności umysłowych, za wszelką cenę nie chce dopuścić do tego, by...

- Był filozoficznym celebrytą – tak o Georgu Wilhelmie Friedrichu Heglu mówi prof. Janusz Sytnik-Czetwertyński. Dlaczego? Odpowiedź w tym odcinku „Podróży filozoficznych”.

Teoria wszystkiego – co to jest? Odpowiedź na to pytanie znajdą państwo w kolejnym odcinku „Podróży filozoficznych”. Prof. Janusz Sytnik-Czetwertyński kontynuuje swoje rozważania o filozofii przyrody.

Po Galileuszu nastąpiła eksplozja odkryć naukowych. Kto i co wynalazł, jak zmieniał się stan wiedzy człowieka? O tym prof. Janusz Sytnik-Czetwertyński mówi w trzecim odcinku poświęconym filozofii przyrody.

Obok filozofii umysłu i idealizmu stanowi główny nurt filozofii oświecenia. Ponownie wokół filozofii przyrody, bo o niej mowa, koncentruje się kolejny odcinek „Podróży filozoficznych”.

Obejmowała mechanikę, optykę, nauki o cieple, ale również astronomię, kosmogonię, czyli historię kosmosu, albo dosłownie nasze wyobrażenia o pochodzeniu świata oraz alchemię. Jej głównym celem było stworzenie modelu wszechświata. Zaczynamy spotkanie z filozofią przyrody, z okresu, zanim przeobraziła się w fizykę. Co miał z nią wspólnego Mikołaj Kopernik? O tym, w kolejnym odcinku „Podróży filozofi...

Ostatni z trzech wielkich klasycznych idealistów niemieckich, po Kancie i Fichte. Postać Friedricha Wilhelma Josepha von Schellinga i jego nauka zdominowała kolejną odsłonę „Podróży filozoficznych”.

Ja, nie ja i ja uświadomiony – te trzy elementy składają się na tzw. Triadę Fichtego. Jej twórca Johann Gottlieb Fichte jest bohaterem kolejnej odsłony „Podróży filozoficznych”.

Są to systemy zamknięte, niedopuszczające wyjątków, programowo niezmienne, skrajnie racjonalne, starające się normować wszystko wokół. Głoszą słuszne, lecz nieludzkie racje. Utopijne porządkowanie rzeczywistości ma w sobie coś z obsesji, i doprowadziło do wymordowania niemal 50 mln ludzi w pierwszej połowie XX wieku. Problem utopii społecznych zdominował kolejny odcinek „Podróży filozoficznych”.

Hołdował zasadzie użyteczności, co znalazło wyraz w tym, że ponad wszystko stawiał przyjemności cielesne. Na kartach historii zapisał się także małością swoich słabostek, a w tej historii pojawia się jego… mumia. Bohaterem kolejnego odcinka „Podróży filozoficznych” jest Jeremy Bentham.

To nie rzeczy kształtują nasze wyobrażenia o nich, lecz nasz umysł. Uważał, że nie ma czasu ani przestrzeni, ale są to tylko sposoby ujmowania rzeczywistości przez nasz mózg. Między innymi tak świat postrzegał Immanuel Kant. Więcej o nauce tego myśliciela w trzecim i ostatnim odcinku „Podróży filozoficznych” jemu poświęconym.

Jak mówi prof. Janusz Sytnik Czetwertyński, panuje przekonanie, że filozofia Kanta rozpoczyna się od wydania „Krytyki czystego rozumu” w 1781 roku, ale w tym odcinku „Podróży filozoficznych” opowie o pomysłach z okresu przedkrytycznego królewieckiego myśliciela.

Jeden z największych filozofów w dziejach. Był człowiekiem tak skrupulatnym, że według jego codziennych spacerów można sobie było regulować zegarki. Do tego pamiętliwy i złośliwy. Immanuel Kant jest bohaterem kolejnego odcinka „Podróży filozoficznych”. To pierwszy z trzech odcinków poświęcony temu myślicielowi.

Postać nieco zapomniana, aczkolwiek niezwykle zasłużona dla historii myśli filozoficznej. Bez jej udziału nie mogłaby się rozwinąć współczesna filozofia, przynajmniej nie w tej postaci, w jakiej ją znamy. Jest nią niemiecki myśliciel, Christian Wolff, bohater kolejnego odcinka „Podróży filozoficznych”.

Życiorys twórcy współczesnej pedagogii, jak mówi prof. Janusz Sytnik-Czetwertyński, był zadziwiający. Był to kłótnik  awanturnik, intrygant, wiarołomca, prawdopodobnie morderca, na pewno oszust , złodziej, ogarnięty żądzą zemsty, który nie odczuwał żadnych więzi z ludźmi, nawet własnymi dziećmi. Taki prywatnie był Jean Jacques Rousseau. A jakim był myślicielem? O tym w kolejnym odcinku „Podróży fi...

Był człowiekiem podłym. Był kłótliwy, skłonny do bitki i intryg, do tego skrajnie nieufny, fałszywy, podstępny i zawzięty. Tak o jednym z twórców współczesnej myśli pedagogicznej mówi prof. Janusz Sytnik-Czetwertyński. Wiele pikantnych szczegółów z życiorysu Jean’a-Jacques’a Rousseau w kolejnym odcinku „Podróży filozoficznych”. Życiorys twórcy współczesnej pedagogii, jak mówi prof. Janusz Sytnik-C...

Ma wielkie zasługi dla popularyzacji filozofii, ale filozofem był słabym – tak o Wolterze mówi prof. Janusz Sytnik-Czetwertyński. Dlaczego? Odpowiedź w kolejnym odcinku „Podróży filozoficznych”.