หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

"ปัญหาใหญ่ของนักปฏิบัติ คือไม่รู้ทิศทาง ไม่รู้เป้าหมายของการปฏิบัติ ว่าเราปฏิบัติเพื่อความพ้นทุกข์เพื่อทำพระนิพพานให้แจ้ง ไม่ใช่เรื่องเพ้อฝัน เป็นเรื่องที่เป็นความจริง อย่างพระมาบวช ถ้าเป็นมหานิกาย เขาก็จะบอกชัดเลยว่า จะมาทำพระนิพพานให้แจ้ง คือทำที่สุดแห่งทุกข์ ทีนี้ จะทำพระนิพพานให้แจ้งได้ ต้องลด ละ กิเลสให้ได้ ต้องเจริญกุศลให้ถึงพร้อม จนกระทั่งจิตใจเราผ่องแผ้ว สะอาดหมดจด เพราะฉะนั้น มันมีงานที่เ...

"ชาวพุทธเราจะได้เปรียบคนที่ไม่ได้เคยฝึกจิตใจ คนทั่วๆ ไป เวลาร่างกายทุกข์ ใจจะทุกข์ด้วย แต่ถ้าเราฝึกจิตของเราดี จนฉลาดแล้ว มันเหลือแต่ความทุกข์ทางร่างกาย ความทุกข์ทางใจไม่มี ถ้าเรายอมรับความจริง ยอมรับว่าธรรมดา เราป่วยก็ธรรมดา ถ้ารักษาได้ก็ได้ รักษาไม่ได้ ตายไป ก็ธรรมดาอีก ฝึกไป จนกระทั่งเห็นธรรมดา เรานึกว่าธรรมะเป็นเรื่องลึกลับ ธรรมะเป็นเรื่องธรรมดา ถ้าเรารู้สึกว่ามันธรรมดาอย่างเดียว เราไม่ทุกข์แล...

"ทุกวันนี้ที่เราดิ้นรน เหนื่อยยากมากมายในชีวิตเรานี้ เพราะเราดิ้นรนหาความสุข ดิ้นรนหนีความทุกข์ ถ้าเมื่อไรเราสามารถเห็นว่า ความสุขมันของชั่วคราว ความทุกข์ก็ของชั่วคราว ใจมันจะเข้าสู่ความเป็นกลาง มันจะไม่ดิ้นรน ใจที่เป็นกลาง มีความสุข มีความอิ่มเอิบอยู่ในตัวเอง" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ๒๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑ ไฟล์ 610225A ซีดีแผ่นที่ ๗๕

"ถ้าจะมาฟัง อยู่ในความสงบ ฟังโดยความเคารพธรรมะ ไม่ใช่ต้องมาเคารพหลวงพ่อ ธรรมะที่หลวงพ่อสอนออกมา ก็ธรรมะที่เรียนจากครูบาอาจารย์ เรียนสืบทอดมาจากพระพุทธเจ้านั่นเอง ฉะนั้นเราต้องสำรวม ต้องเคารพในธรรมะ ไม่ใช่หลวงพ่อไม่ได้มองหน้าอยู่ แล้วก็ปล่อยใจสะเปะสะปะได้ ไม่ใช่ ถ้าใครคิดว่าทำไม่ได้ พรุ่งนี้อย่ามา ถ้าคิดว่าทำได้ จะมาก็มา" -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชโช วัดสวนสันติธรรม ศรีราชา วันที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑...

"หลวงพ่อย่อวิปัสสนากรรมฐาน รวมทั้งการฝีกสมาธิ ทั้งฝึกวิปัสสนา ทั้งฝึกสมาธิ รวบลงมาเหลืออยู่ในจุดเดียวที่จะช่วยพวกเราให้ง่ายขึ้น ก็คือ ให้มีสติ รู้กายรู้ใจ ตามความเป็นจริง ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง ให้ย่นย่อลงกว่านั้นอีกก็คือ ทำกรรมฐานสักอย่างหนึ่ง แล้วจิตเคลื่อนไป คอยรู้ทัน" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑ ไฟล์ 610224A แผ่นที่ ๗๕

"ดูจิตได้ ดูจิต ดูจิตไม่ได้ ดูกาย ดูจิตไม่ได้ ดูกายไม่ได้ ทำสมถะ ทำสมถะก็ไม่ได้ ไม้ตายสุดท้าย คืออดทน สุดยอดธรรมะเลยนะ อดทน อดทนไม่ได้ ไม่มีที่ให้ไปต่อแล้ว อดทนไม่ได้ ไม่มีแผ่นดินของธรรมะที่จะให้เหยียบยืนแล้ว" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑ ไฟล์ 610218B ซีดีแผ่นที่ ๗๕

"บางคนเรียนแป๊บเดียว เข้าใจแล้ว บางคนเรียนอยู่นั่น เนิ่นนาน บางคนเรียนมาตั้งแต่เมืองกาญจน์ ยังไม่รู้เรื่องก็มี ยังภาวนาไม่เป็น อันนี้มันอยู่ที่บุญบารมี แต่ละคนไม่เท่ากัน บางคนสะสมมา อินทรีย์แก่กล้า สะกิดนิดเดียว เข้าใจ อินทรีย์ยังไม่แก่กล้า เรียนกันนาน" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ๑๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑ ไฟล์ 610218A ซีดีแผ่นที่ ๗๕

"สันตติเป็นตัวปิดบังอนิจจังไว้ อิริยาบถนั้นปิดบังตัวทุกข์ไว้ การที่เราไม่สามารถแยกธาตุแยกขันธ์ได้ เรามองตัวเองเป็นกลุ่มเป็นก้อน ในร่างกายยาววาหนาคืบกว้างศอก มีสัญญามีใจครองอยู่ รูปนามขันธ์ ๕ มารวมกัน สัญญาก็เข้าไปหมายว่าเป็นตัวเป็นตนขึ้นมา ไม่เห็นความจริง ว่าไม่ใช่ตัวไม่ใช่ตน ถ้าอยากให้ความจริงว่าไม่ใช่ตัวไม่ใช่ตน ก็ต้องแยกขันธ์ แยกสิ่งที่เรียกว่าตัวเราออกเป็นส่วนๆ พอแยกออกไปได้เรียกว่าฆนะแตก ฆนะค...

"ทำอย่างไรเราจะสามารถมีชีวิตที่สงบสุขอยู่ในสถานการณ์ทุกสถานการณ์ได้ เราต้องฝึกตัวเอง ของฟรีไม่มีหรอก ต้องฝึกเอา เวลาฝึก เราคอยรู้ เรากระทบอารมณ์แล้ว ใจเรายินดี เรารู้ทัน ใจเรายินร้าย เรารู้ทัน รู้ไปเรื่อยๆ แค่นี้ ต่อไปมันจะเป็นกลางกับทุกสภาวะ" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑ ไฟล์ 610217A ซีดีแผ่นที่ ๗๕

"นักปฏิบัติจะไม่มีคำถามมาก เพราะสงสัย รู้ว่าสงสัย ก็จบแล้ว ไม่เห็นจะต้องถาม เราดูของจริงเอา ของจริงเป็นยังไงก็ดูเอาเอง ถ้าไม่ดูเอง เราจะไม่สามารถรู้แจ้งแทงตลอดได้ ถ้าไม่รู้แจ้งแทงตลอด ในกองของขันธ์ ว่าขันธ์นี้เป็นตัวทุกข์ ยังไงก็ยังเวียนว่ายตายเกิดอีก มันจะเที่ยวแสวงหาขันธ์ไปเรื่อยๆ จิตนี้จะหิว เที่ยวแสวงหา ฉะนั้น ช่วยต้วเองให้มาก ถามให้น้อย สังเกตให้มาก ตัวนี้จะช่วยเรา" -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโ...

"อาการของความอยาก.. อยากได้มา อยากให้คงอยู่ อยากให้หายไป ความอยากมีอยู่เท่านี้เอง แต่หลอกเราได้ทั้งชาติ ตัวอยากนี้เอง ตัวร้ายจริงๆ ศัตรูเราอยู่ตรงนี้เอง ถ้าฆ่าศัตรูตายแล้วจะเจออะไร - เจอนิพพาน เพราะนิพพานคือสภาวะที่สิ้นตัณหา สิ้นอยาก สิ้นอยากเพราะเห็นความจริงว่า กายนี้ใจนี้มีแต่ตัวทุกข์ ถ้าวันใดที่เรารู้แจ้งเห็นจริง ล้างความเห็นผิดในรูปนาม รู้ความจริงของมันแล้วว่า กายนี้คือทุกข์ใจนี้คือทุกข์ ตัณหา...

"จุดที่ยากที่สุดของการภาวนา คือ การฝึกจนกระทั่งเราได้จิตใจที่อยู่กับตัวเอง ถ้าฝึกได้จิตใจชนิดนี้แล้ว คือจิตที่มีสมาธิที่ถูกต้องแล้ว จิตก็เรียนรู้ความจริงของกายของใจเรื่อยๆ ไป ถึงวันหนึ่งมันก็รู้จริง พอรู้จริงรู้แจ้ง มันก็จะเข้าใจ แล้วมันจะวาง" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑ ซีดีแผ่นที่ ๗๔ ไฟล์ 610210B

"ถ้าเราภาวนาจนล้างอวิชชาไป มันจะไม่ไปหยิบฉวยจิตขึ้นมาอีก อันนั้นล่ะ ธรรมชาติรู้ที่เหลืออยู่ ไม่ใช่ธรรมชาติรู้ธรรมดา สะอาด บริสุทธิ์ ไม่มีอะไรเข้าไปปรุงแต่งได้ นี่หลวงปู่ดูลย์เรียกว่าจิตหนึ่ง หลวงปู่เทสก์เรียกว่าใจ ท่านพุทธทาสท่านเรียกว่าจิตเดิมแท้ มีหลายชื่อ สมเด็จพระญาณสังวรท่านเรียกวิญญาณธาตุ หลวงตามหาบัวเรียกว่าธรรมธาตุ มีชื่อหลายชื่อ แต่สื่อถึงสิ่งเดียวกัน คือสภาวะจิตที่หลุดพ้นแล้ว" -- หลวงพ่อ...

"ทำกรรมฐานสักอย่างหนึ่ง พุทโธก็ได้ หายใจก็ได้ พอจิตไหลไปคิดแล้วรู้ ๆ ต่อไปพอจิตไหลไปคิดปุ๊บ สติระลึกได้เอง สติจำสภาวะการไหลได้ จำสภาวะที่จิตไหลได้ พอจิตไหลปุ๊บ สติระลึกปั๊บ จิตตั้งมั่นปั๊บเลย สติกับสมาธิที่แท้จริงเกิดร่วมกันในขณะนั้นเลย" -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑ ซีดีแผ่นที่ ๗๔ ไฟล์ 610402B

"ความสุขของเราอิงอาศัยคนอื่น อิงอาศัยสิ่งอื่น แล้วเราก็วิ่งหาความสุขตลอดชีวิต แต่วิ่งหาของไม่เที่ยง มันถึง หยิบได้ก็หลุดมือไปทุกที วิ่งหาของซึ่งเอาไว้ไม่ได้อย่างนี้ โง่หรือฉลาด ฉะนั้นอย่าหลงโลกนะ โลกมันหลอกคนโง่ มันหลอกให้เราหลงผิดสำคัญผิด ภาวนาไป ดูของจริงจนหายโง่ เห็นมันเป็นของโลก แล้วคืนโลกมันไป ใจมันจะคลายความยึดถือ แล้วปล่อยวางได้ ก็ไม่ทุกข์" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันต...

"กรรมเป็นตัวชี้ขาด ใครก็ช่วยเราไม่ได้ ฉะนั้นต้องช่วยตัวเอง กรรมชั่วไม่ทำ กรรมดีทำไว้ ฝึกจิตให้ผ่องแผ้วไปเรื่อยๆ ผ่องแผ้วด้วยสมถะ มันก็ผ่องแบบหนึ่ง ผ่องแผ้วด้วยวิปัสสนา ก็แบบหนึ่ง ผ่องแผ้วด้วยมรรคด้วยผล ก็เป็นอีกแบบหนึ่ง ไม่เหมือนกัน ค่อยๆ ฝึก" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑ ซีดีแผ่นที่ ๗๔ ไฟล์ 610203B

"เราจะฝึกจิตใจ ๒ อย่าง อันหนึ่ง ให้จิตใจมีความสงบสุข มันจะได้มีกำลัง อีกอันหนึ่ง ก็คือฝึกจิตใจให้เกิดปัญญา จิตใจจะมีปัญญาได้ ต้องมีสมาธิชนิดที่เรียกลักขณูปนิชฌาน ต้องฝึกให้จิตตั้งมั่นเป็นคนดูให้ได้ ส่วนจิตใจที่สงบสุข ใช้อารัมมณูปนิชฌาน สงบอยู่ในอารมณ์อันเดียว เป็นสมถะกรรมฐาน งั้นอันหนึ่งเป็นเป็นสมถะกรรมฐาน อันหนึ่งเป็นเป็นวิปัสสนากรรมฐาน" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วั...

"จิตที่มีปัญญา มันรู้ว่าสิ่งใดเกิดสิ่งนั้นก็ดับ จิตรู้หรือจิตหลงเท่าเทียมกัน ไม่ใช่ว่าจิตรู้ดีกว่าจิตหลงนะ แต่จิตรู้กับจิตหลงก็เหมือนๆ กัน ด้วยความเป็นไตรลักษณ์" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ๒๘ มกราคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610128 ซีดีแผ่นที่ ๗๔

"ทำกรรมฐานอย่างหนึ่งที่เราถนัด ทำแล้วสบายใจมีความสุข เอาอันนั้น ถ้าอันไหนทำแล้วสบายใจมีความสุข เราจะได้สมาธิง่าย ถ้าอันไหนทำแล้วเครียด สมาธิจะไม่เกิด สมาธิเกิดจากมีความสุข ความสุขเป็นเหตุใกล้ให้เกิดสมาธิ การจำสภาวะได้แม่นยำเป็นเหตุใกล้ให้เกิดสติ สมาธิที่ถูกต้องเป็นเหตุใกล้ให้เกิดปัญญา มันสัมพันธ์กันนะ ทุกอย่างมีเหตุทั้งหมด" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๒๗ มกราคม ๒...

"พยายามมีสติคุ้มครองจิตไว้ แล้วศีลอันดีจะเกิดขึ้น เมื่อจิตใจเป็นปกติ ไม่ถูกกิเลสยั่วยวน จิตใจจะสงบง่าย จิตใจที่ไม่มีสมาธิ เพราะมันถูกกิเลสรบกวน อย่างกามราคะมารบกวนอย่างนี้ จิตใจก็ไม่สงบ ปฏิฆะ โทสะ พยาบาทเกิดขึ้น มันรบกวนจิต จิตใจก็ไม่สงบ ถ้าจิตใจมีสติคุ้มครองรักษาอยู่เรื่อยๆ กิเลสไม่เกิด จิตใจสงบเอง เพราะงั้นการที่เราคอยมีสติคุ้มครองรักษาจิตไปเรื่อย จิตสุขก็รู้ จิตทุกข์ก็รู้ จิตดีก็รู้ จิตชั่วก็รู...

"เราเรียนธรรมะ เข้าถึงศาสนาพุทธ อะไรเป็นพุทธศาสนา สัมมาทิฏฐิ คือตัวเนื้อแท้ของพระพุทธศาสนา เราจะเรียนจนเราได้สัมมาทิฏฐิมา สัมมาทิฏฐิ คือ มีความรู้ความเห็นที่ถูกต้อง เรื่องหลักๆ มีอยู่ ๒ เรื่อง ที่จริงก็เรื่องเดียวกัน คือ เรื่องเหตุกับผล ในเหตุกับผลนี่ มี ๒ ส่วน ส่วนหนึ่งที่เป็นโลกียธรรม ส่วนหนึ่งที่เป็นโลกุตรธรรม เรื่องเหล่านี้ คือเรื่องของสัมมาทิฏฐิ" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวน...

"เจ้ากรรมนายเวรก็คือชนกกรรม กรรมที่ทำให้เราเกิดปรากฏการณ์อันนี้ เจออันนี้ เกิดมาในชีวิตนี้เป็นอย่างนี้ ต้องเจอสิ่งนี้สิ่งนี้ นี่แหละเจ้ากรรมนายเวร วิธีจัดการก็คือทำกรรมใหม่ที่ดีขึ้นไปเรื่อยๆ ล้างอิทธิพลกรรมเก่าที่เลว แล้วชีวิตจะดีขึ้น" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมฺชโช วัดสวนสันติธรรม ๒๑ มกราคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610121A ซีดีแผ่นที่ ๗๔

"อิทธิบาท เป็นองค์ธรรมที่ทำให้ประสบความสำเร็จ เอาไปใช้ทางโลกก็ได้ ถ้าเรามีความสุขมีความพอใจในการทำงานอย่าง มันจะเกิดความเพียรในการทำงานนั้น เกิดความตั้งใจในการทำงานนั้น เกิดการค้นคว้าใคร่ครวญอยู่ในงานนั้น งานนั้นก็จะสำเร็จ ถ้าเรามีฉันทะในการดูจิต มันก็จะเกิดความเพียรในการดูจิต จะขยันดูโดยไม่ต้องมีใครบังคับ จิตใจก็จะมีสมาธิคอยดูไปเรื่อย เพราะไม่สนใจสิ่งอื่นแล้ว สนใจที่จะเรียนรู้จิตตนเอง คราวนี้มันจ...

"ศึกษาเรื่องจิตของตัวเอง เรียนรู้จิต ก็คือ เรียนรู้ธรรม รู้แจ้งจิต ก็คือ รู้แจ้งธรรม รู้จักจิตอย่างถ่องแท้แล้ว ก็พ้นจากทุกข์ทั้งปวง เพราะจิตนั่นแหละ เป็นตัวไปแบกรับความทุกข์ อย่างเวลาร่างกายเราไม่สบาย จิตเป็นตัวไปแบกรับความทุกข์ ร่างกายป่วย จิตไม่ได้ป่วย แต่จิตกลุ้มใจ จิตมีความทุกข์ เข้าใจจิตตัวเอง ก็เข้าใจธรรมะ ธรรมะทั้งหลายเกิดที่จิต" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช แสดงธรรมที่วัดสวนสัน...

"อุปสรรคของการปฏิบัติ ไม่ได้มีแค่นิมิตกับวิปัสสนูปกิเลส ยังมีอย่างอื่นอีก มีพฤติกรรมของเราเองหลายอย่าง ที่จะทำให้ติดขัดในการปฏิบัติ อย่างเรื่องการดำรงชีวิตของเรา เรื่องที่เป็นปลิโพธ ทำมาหากิน ไม่มีจะกิน ห่วง มีเรื่องกังวลใจว่าไม่มีจะกิน อย่างนี้ก็ภาวนาไม่ไหว เพราะว่าต้องกินเหมือนกันถีงจะภาวนาได้" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๓ มกราคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610113B ซีดีแผ่นที่...