หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

"คำว่าจิตพื้นฐาน ถ้าพูดเป็นภาษาบาลีก็คือจริต จริตเป็นตัวเลือกวิธี เลือกหลักของการปฏิบัติ ส่วนจิตที่เปลี่ยนไปมาในขณะปัจจุบัน เป็นจิตปัจจุบัน ไม่ใช่จิตพื้น จิตพื้น จะกำหนดว่าควรทำกรรมฐานอะไร จิตปัจจุบัน บางครั้งต้องมีอุบาย ตัวอย่างเช่นช่วงนี้ราคะแรง ก็พิจารณาอสุภะ ช่วงนี้โทสะแรง เจริญเมตตา เป็นการแก้ อุบายไม่ใช่หลัก หลักที่เรายึดถือ ดูจากจริตนิสัยเรา" -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันท...

"กรรมฐานที่เราฝึก ฝึกเพือให้เราเห็นความจริงของร่างกาย จิตใจนี้ เท่านี้เอง คือสิ่งที่เราจะเรียนกัน กรรมฐาน ไม่ใช่มีแค่ว่าจะฝึกให้จิตสงบ ให้จิตมีความสุข ให้จิตดี อันนั้นตื้นเกินไป ไม่ได้ฝึกเพื่อเอาดี เอาสุข เอาสงบ แต่ฝึกเพื่อให้เห็นความจริงของรูปนาม กายใจ ถ้าเราเห็นความจริงของรูปนาม กายใจ เราจะไม่ทุกข์ เห็นความจริงของกาย ก็จะไม่ทุกข์เพราะกาย เห็นความจริงของใจ ก็จะไม่ทุกข์เพราะใจ" -- หลวงพ่อปราโมทย์...

"พ่อแม่ในวัฎฎะของเรา มีจำนวนนับไม่ถ้วน พ่อแม่ที่เป็นฝ่ายโลกุตตระของเรา คือพระพุทธเจ้า เราก็เป็นลูกมีพ่อมีแม่ อย่าทำตัวเหมือนเด็กไร้เดียงสา ไม่ได้รับการอบรม ทำอะไรไม่มีสติตลอดวัน วันเดือนปีผ่านไป หาอะไรติดตัวไม่ได้ น่าอนาถ ถ้าไม่พบคำสอนของพระพุทธเจ้า แล้วเราไม่ได้อะไร อันนั้นน่าเห็นใจ แต่ถ้าได้ยิน ได้ฟังคำสอนของพระพุทธเจ้า แล้วยังไม่ลงมือปฏิบัติให้เต็มที่ อันนี้น่าสังเวช น่าอนาถ ไม่รู้จะเทียบอะไร ม...

"สติเป็นแกนกลางของการปฏิบัติ ถ้ามีสติ จะมีศีล มีสติ จะมีสมาธิ มีสติ จะมีปัญญา" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ๑๙ สิงหาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610819A ซีดีแผ่นที่ ๗๗

"เบื้องต้น ล้มลุกคลุกคลาน เป็นเรื่องธรรมดา ปฏิบัติผิด เป็นเรื่องธรรมดา จะไปถูกตรงที่ไม่ได้จงใจปฏิบัติ เมื่อสติ สมาธิ ปัญญา ทำงานเอง ตรงนั้นถึงจะถูก" -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ๑๘ สิงหาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610818B ซีดีแผ่นที่ ๗๗

"สิ่งที่หลวงพ่อสอน ถือศีล ๕ ไว้ ทุกวันทำในรูปแบบ วันไหนฟุ้งซ่าน ทำความสงบ วันไหนสงบแล้ว เจริญปัญญา ... เวลาที่เหลืออยู่ในชีวิตธรรมดา ให้ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจกระทบอารมณ์ไป กระทบแล้ว จิตสุขให้รู้ จิตทุกข์ให้รู้ จิตดีให้รู้ จิตชั่วให้รู้ เราจะรู้ได้ ถ้าเราเคยฝึกในรูปแบบมาจนชำนาญแล้ว" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๘ สิงหาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610818A ซีดีแผ่นที่ ๗๗

"คอยรู้ทันไป อย่ารักหน้าตัวเอง เรียนรู้ตัวเองไป ความไม่เอาไหนของเราเยอะนัก แต่ละคน เรียนรู้เข้าไป จนวันหนึ่ง จิตก็เจริญขึ้น จิตที่ฝึกดีแล้ว เกิดปัญญาแล้ว มีความสุข จิตที่มันทุกข์ เพราะมันโง่ จิตที่มีความสุขได้ เพราะมันฉลาดขึ้นมา จิตที่ยังทุกข์อยู่ ยังโง่อยู่" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๒ สิงหาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610812B ซีดีแผ่นที่ ๗๗

"เราจะรู้ได้ดี โดยที่ไม่หลงไปทางตา หู จมูก ลิ้น กาย เมื่อเราได้ฝึกซ้อมมาดีแล้ว เพราะฉะนั้น การทำในรูปแบบสำคัญ ไม่อย่างนั้นเวลามาปฏิบัติในชีวิตจริง ใจจะวิ่งพล่านไปทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย ทางใจ วิ่งพล่านไปตลอดเวลา ดูไม่รู้เรื่องหรอก" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๒ สิงหาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610812A ซีดีแผ่นที่ ๗๗

"สิ่งที่เราเจอ กรรมเป็นตัวกำหนดมาอีกทีหนึ่ง กรรมเก่า ทำให้เราเจอปรากฏการณ์อย่างนี้ เช่น เราได้ร่างกายอย่างนี้ เราก็ทำกรรมใหม่ เช่น เราคอยดูแลร่างกายให้ดี มันก็อายุยืนหน่อย ไม่ประมาท มีกรรมเก่า กรรมใหม่ ชาวพุทธไม่ยอมจำนนกับกรรมเก่า กรรมเก่าส่งผลให้เราเจอคนนี้ เกลียดชังกันมากเลย มาเจอกันอีกแล้ว เพราะว่าอาฆาตกันไว้ กลับมาเจอกันอีก มันอยู่ที่กรรมใหม่ เราจะสานต่อความเกลียดชังไป หรือเราจะเลิก สร้างกรรมใ...

"ฝึกจิตใจทำสมาธิ จนได้สมาธิที่ถูกต้อง จิตก็จะเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน หลุดออกจากโลกของความคิดความฝัน เมื่อจิตหลุดออกจากโลกของความคิดความฝันแล้ว ก็ทำงานที่สอง คือ เรียนรู้ความจริงของชีวิต การเรียนรู้ความจริง คือวิปัสสนากรรมฐาน" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๑ สิงหาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610811A ซีดีแผ่นที่ ๗๗

"พยายามฝึก ทำกรรมฐานสักอย่างหนึ่ง แล้วรู้ทันจิตที่เคลื่อนไป บางทีก็เคลื่อนไปอยู่ที่อารมณ์กรรมฐาน บางทีก็เคลื่อนไปคิดเรื่องอื่น ฝึกตรงนี้ให้มากๆ แล้วศีล สมาธิ ปัญญาจะบริบูรณ์ พอศีล สมาธิ ปัญญาเราเต็ม วิมุตติก็จะเกิดขึ้น วิมุตติก็คือมรรคผล จะเกิดขึ้น" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๕ สิงหาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610805B ซีดีแผ่นที่ ๗๗

"เรามีจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง คือมีสัมมาสมาธิ มีสติระลึกรู้ ความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงของกายของใจ คือมีสัมมาสติ หรือมีสติปัฏฐาน เมื่อเรามี ๒ สิ่งนี้ คือ สัมมาสมาธิ กับสัมมาสติ ปัญญาจะเกิดขึ้น มันจะเริ่มเห็นความจริง ร่างกายนี้ไม่ใช่ตัวเรา" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ๕ สิงหาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610805A ซีดีแผ่นที่ ๗๗

"ค่อยๆ ฝึกไป ในที่สุดเราจะรู้ชัดว่า กายมันอยู่ส่วนหนึ่ง ใจมันอยู่ส่วนหนึ่ง ใจเป็นคนรู้ ร่างกายเคลื่อนไหว ใจเป็นคนรู้ ร่างกายหยุดนิ่ง ใจเป็นคนรู้ อย่างนี้ เรียกว่าเราเริ่มแยกรูป แยกนามได้ มันคือจุดตั้งต้นของการเจริญปัญญา" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์​ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๔ สิงหาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610804B ซีดีแผ่นที่ ๗๗

"สมถกรรมฐาน เป็นของที่มีประโยชน์ แต่วิปัสสนากรรมฐาน เป็นของที่จำเป็น ระหว่างมีประโยชน์ กับจำเป็น ไม่เท่ากัน ของจำเป็น หมายถึง ถ้าขาดวิปัสสนากรรมฐานแล้ว ก็คือขาดศาสนาพุทธ ส่วนสมถกรรมฐาน มีประโยชน์ แต่มีมาก่อนพระพุทธเจ้าอีก คือ การฝึกจิตให้สงบ ถ้าไม่มีพระพุทธเจ้ามาตรัสรู้ จะไม่มีคำสอนเรื่องวิปัสสนากรรมฐาน ฉะนั้น เราต้องเรียนให้ดี" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๔ สิงห...

"บางคนเรียนธรรมะก็เข้าใจเร็ว บางคนก็เข้าใจช้า ขึ้นอยู่กับอินทรีย์แก่กล้าแค่ไหน โดยเฉพาะถ้าปัญญาแก่กล้า มันจะเร็ว ถ้าอินทรีย์ไม่แก่กล้า ยังไงก็ช้า แต่ไม่ใช่ปัญญาดีที่สุดนะ ปัญญาน่ะดีที่สุด แต่ว่าถ้าไม่มีศรัทธา ไม่มีวิริยะ ไม่มีสติ ไม่มีสมาธิ มันก็ไม่มีปัญญา เหมือนเราจบมหาวิทยาลัย เราจะไปดูถูกครูที่สอนเราตอนประถมไม่ได้" -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๒๙ กรกฎาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610729B...

"ไปฝึกเอา ถ้าทำอย่างที่หลวงพ่อบอกได้อย่างนี้ มรรคผลนิพพานไม่หนีไปไหนหรอก วันนี้สรุปให้แล้ว ที่เราจะต้องทำ ถือศีล ๕ ทำในรูปแบบ เจริญสติในชีวิตประจำวัน" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๒๙ กรกฎาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610729A ซีดีแผ่นที่ ๗๗

"พวกเราต้องพึ่งตัวเอง มีศีล รักษาศีลให้ดี เวลาจวนตัวขึ้นมา เราจะมีฤทธิ์ ฤทธิ์ของเราจะเป็นบุญฤทธิ์ ไม่ใช่อิทธิฤทธิ์ เวลาเราลำบาก เราจวนตัวขึ้นมา นึกถึงศีล หรือนึกถึงสิ่งดีๆ ที่เราทำ ตั้งใจทำไว้ อย่างตั้งใจว่าจะสวดมนต์ยาวๆ ทุกวัน เช่น ธรรมจักร ถ้าสวดได้ตลอดพรรษา จะมีฤทธิ์ เวลาชีวิตมีปัญหา คิดถึงความดีที่เราสร้าง ด้วยสัจจะอันนี้ ที่เราสร้างมา ขอความจริงที่ว่าเราได้ประพฤติดีอย่างนี้ๆ ขอให้เราพ้นภัย พ้...

"ทำกรรมฐานไปแล้วคอยสังเกต จิตเคลื่อนแล้วรู้ ไม่ใช่ห้ามเคลื่อน ถ้าห้ามเคลื่อนละก็ จิตจะแน่นๆ ถ้าจิตเราแน่นเมื่อไร อึดอัดเมื่อไร แสดงว่ามีการบังคับจิตเกิดขึ้นแล้ว ใครเห็นจิตแน่นๆ บ้าง นี่พวกชอบบังคับ ใครเห็นจิตเคลื่อนไปเคลื่อนมา ให้คอยรู้จิตที่เคลื่อนไปเคลื่อนมา ไม่บังคับให้นิ่ง ของฟรีไม่มี ต้องซ้อมเอา อยากเก่ง อยากชำนาญ ต้องซ้อมเอา ทำกรรมฐานสักอย่างหนึ่ง ไม่ใช่เพื่อให้จิตนิ่ง ทำกรรมฐานสักอย่างหนึ่ง...

"พวกเราพยายามมาเรียนรู้ ไม่ต้องหาทางว่า จะปรุงยังไงที่จะไม่ปรุงชั่ว ไม่ต้องหาทางว่า ปรุงยังไงจะปรุงแต่ดีๆ หรือปรุงยังไงจะว่างๆ ไม่ยึดอะไรสักอย่าง ไม่ต้องดิ้นรนหาทางปรุงแต่งอย่างนั้น เรียนรู้มาที่รูป นาม กาย ใจนี้ ให้เห็นความจริงของรูป นาม กาย ใจ นี้ ถ้าเห็นแจ้ง แล้วก็รู้ว่าขันธ์ ๕ เป็นตัวทุกข์ ความอยากที่จะให้ขันธ์ ๕ เป็นสุขก็ไม่มี ความอยากที่จะให้ขันธ์ ๕ พ้นทุกข์ก็ไม่มี จิตเข้าถึงความเป็นกลาง" --...

"พระพุทธเจ้าท่านเทียบให้ฟัง บอกคนส่วนใหญ่ เหมือนถูกยิงด้วยธนูดอกที่หนึ่ง คือเจ็บป่วยทางร่างกาย แล้วก็จะถูกยิงซ้ำด้วยธนูดอกที่สอง คือเจ็บป่วยทางจิตใจ พระพุทธเจ้าท่านสอนว่า ชาวพุทธเราผู้เดินในธรรมวินัยของท่าน ถูกยิงได้ลูกเดียว คือทุกข์เข้ามาที่กายได้ แต่ทุกข์เข้ามาไม่ถึงใจ อยู่ที่การฝึกของเรา" -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๒๗ กรกฎาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610727B ซีดีแผ่นที่ ๗๗

"งานหลักของเราชาวพุทธจริงๆ สู้กับความเห็นผิดของเราเอง ไม่ใช่ปฏิบัติหรือทำทาน ถือศีล ภาวนา เพื่อจะเอาอะไรต่ออะไร อย่างบางคนทำทาน เพราะอยากรวย ถือศีล อยากหน้าตาดี คนมีศีลหน้าตามันจะสดใส อยากทำสมาธิ จะได้ไปเป็นพระพรหม มีความสุข มุ่งไปเอาความสุข เจริญปัญญาไม่ค่อยมี ได้เจริญปัญญา มันจะเริ่มถอดถอนความรู้ผิด ความเข้าใจผิด เกี่ยวกับรูปนามขันธ์ ๕ กายใจ ฉะนั้นถ้าเราไม่เรียนให้ดี บางทีเราก็หลงผิดมากกว่าเก่า...

"อริยมรรคมีองค์ ๘ ย่อลงมาก็คือ ศีล สมาธิ ปัญญา สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ เป็นส่วนของตัวปัญญา สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ เป็นส่วนของศีล สัมมาวายามะ สัมมาสติ สัมมาสมาธิ เป็นส่วนของสมาธิ เป็นเรื่องของการฝึกใจ หน้าที่ต่อมรรค คือทำให้เจริญ ทำให้เกิดขึ้น ถ้าเกิดแล้ว ก็ทำให้เกิดมากขึ้นไปอีก เป็นลำดับๆ ไป มี ๔ ชั้น" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๔ กรกฎาคม ๒๕๖๑ ไฟล...

"ถ้าใครมาบอกว่าไม่มีเวลาภาวนา หลวงพ่อรู้อย่างหนึ่ง ว่าภาวนาไม่เป็น หรือไม่สนใจที่จะภาวนา ถ้าภาวนาเป็น ทุกก้าวที่เราเดินด้วยความรู้สึกตัว นั่นคือการปฏิบัติ จะยืนเดินนั่งนอน รู้สึกตัว ก็คือปฏิบัติอยู่" -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๕ กรกฏาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610715B ซีดีแผ่นที่ ๗๗

"สติปัฏฐาน ๔ เหมือนประตู ๔ ทิศ เหมือนประตูเมือง นึกภาพเมืองสมัยโบราณ อย่างเมืองกรุงเทพฯ เมืองเวียงจันทน์ มีประตู ๔ ทิศ เวลาเราจะเข้าเมือง เข้าทิศไหนก็ได้ เราเจริญสติปัญฐาน ๔ นี้ เราก็บรรลุมรรคผลด้วยสติปัฏฐานอันใดก็ได้ ไม่ใช่ว่าต้องทำ ๔ อย่างจึงจะบรรลุ" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๕ กรกฎาคม ๒๕๖๑ ไฟล์ 610715A ซีดีแผ่นที่ ๗๗

"ทำกรรมฐานสักอย่างหนึ่ง แล้วคอยรู้ทันจิตไปเรื่อยๆ เวลาเรารู้ทันจิต เรารู้ได้ ๒ อย่าง อย่างหนึ่ง รู้ความรู้สึกที่เกิดร่วมกับจิต เช่น ตอนนี้จิตเป็นสุข ตอนนี้จิตทุกข์ ตอนนี้จิตดี ตอนนี้จิตชั่ว จิตโลภ โกรธ หลง อันนี้รู้ความรู้สึกที่เกิดร่วมกับจิต อีกอย่างหนึ่ง คือ รู้พฤติกรรมของจิต พฤติกรรมของจิต เช่น มันวิ่งไปดู มันวิ่งไปฟัง มันวิ่งไปคิด มันวิ่งไปเพ่ง มันเคลื่อนไปเคลื่อนมา มีพฤติกรรม มันเข้าไปแทรกแซง...