หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

การแยกรูปนาม หนึ่งในตัวที่แยกออกมาต้องเป็นตัวจิตที่เป็นผู้รู้ ถ้าไม่มีจิตผู้ตัวเดียว มันก็มีแต่จิตผู้คิด ผู้นึก ผู้ปรุง ผู้แต่งเท่านั้นเอง ฉะนั้น จิตมันเป็นคนรู้ขึ้นมา แล้วก็เห็นธาตุ เห็นขันธ์มันเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงไป สติระลึกรู้กาย ก็เห็นกายไม่ใช่เรา สติระลึกรู้เวทนา สุขทุกข์ ก็เห็นสุขทุกข์ไม่ใช่เรา สติระลึกรู้สังขารที่เป็นกุศล อกุศล โลภ โกรธ หลง ก็เห็นมันไม่ใช่เรา -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์...

ถ้าเราเกลียดความทุกข์ เราไม่อยากพบอยากเห็น เวลาทำบุญ แล้วอธิษฐานขอไม่เจอความทุกข์ เราจะไม่เจอธรรมะ เพราะอยากได้ธรรมะ ต้องรู้ทุกข์ อย่าเกลียดทุกข์ ทุกข์คือครูที่ดีที่สุดของเรา -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ 13 เมษายน 2562 ไฟล์ 620413A ซีดีแผ่นที่ 81

หลวงปู่ดูลย์สอน คิดเท่าไหร่ก็ไม่รู้ หยุดคิดถึงรู้ แต่ต้องอาศัยคิด อย่าลืมประโยคที่สาม แต่ก็ต้องอาศัยคิด อาศัยคิด ก็คือปล่อยจิตให้มันคิดไป แต่พอมันคิดไป จิตเราหลงไป ให้เรามีสติรู้ว่าจิตหลง จิตรู้ก็จะเกิด เพราะฉะนั้น ไม่ใช่เกิดจากการจงใจสร้างจิตรู้ขึ้นมา แต่เกิดจากเรามีสติรู้เท่าทัน ว่าจิตหลง ทันทีที่รู้ว่าจิตหลง จิตรู้จะเกิดเอง -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ 7 เมษายน...

เราจะเข้าใจธรรมะได้ด้วยวิธีเดียว คือการเข้าไปเห็นธรรมะ สิ่งที่เรียกว่าธรรมะ มีสามส่วน คือ ส่วนของรูปธรรม ส่วนของนามธรรม และส่วนที่พ้นจากรูปธรรม นามธรรม คือโลกุตรธรรม ตัวที่เราจะใช้เจริญปัญญานั้น คือรูปธรรม นามธรรม โลกุตรธรรมเป็นผล จากการที่เราปฏิบัติจนเราเห็นความจริงของรูปธรรม นามธรรมแล้ว จิตมันปล่อยวางรูปธรรม นามธรรมได้ มันก็เข้าสู่โลกุตรธรรม เพราะฉะนั้น ถ้าจิตปล่อยวางรูปธรรม นามธรรมไม่ได้ ไม่มีท...

เริ่มต้นการปฏิบัติ เริ่มที่ความคิดของเราก่อน ถ้าความคิดถูก มีสัมมาสังกัปปะ ความคิดถูก มันก็จะเกิดสัมมาวาจา คำพูดมันก็ถูก การกระทำ คือสัมมากัมมันตะ มันก็ถูก การเลี้ยงชีวิต สัมมาอาชีวะ มันก็ถูก เพราะอย่างนั้น เริ่มจากการคิดก่อน -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ 6 เมษายน 2562 ไฟล์ 620406B ซีดีแผ่นที่ 81

ตัวจิตตสิกขาเป็นบทเรียนที่อาภัพที่สุด แล้วตัวนี้สำคัญ ถ้าพวกเราไม่ได้เรียนเรื่องจิต เราจะไม่ได้จิตที่มีสมาธิที่ถูกต้อง เมื่อจิตไม่มีสมาธิที่ถูกต้อง การเจริญปัญญาจะเกิดไม่ได้ เพราะสัมมาสมาธิ เป็นเหตุใกล้ให้เกิดปัญญา บางคนก็ได้ยินว่า เพราะสมาธิเป็นเหตุให้เกิดปัญญา ฟังแบบสะเพร่า ท่านไม่ได้บอกสมาธิทำให้เกิดปัญญา ท่านบอกสัมมาสมาธิ สมาธิที่ถูกทำให้เกิดปัญญา และสมาธิที่ถูกทำได้ด้วยการเรียนรู้จิตตนเอง ถึง...

การปฏิบัติ ไม่ได้ปฏิบัติเพื่อไม่ให้จิตเคลื่อนไป เพื่อไม่ให้จิตมืด ไม่ได้ห้ามอย่างนั้น ไม่ได้ปฏิบัติเพื่อจะให้จิตรู้ขึ้นมาแล้วสว่าง ไม่ได้ต้องการสิ่งนี้ ภาวนาไป เพื่อให้เห็นว่าจิตทุกชนิด เกิดแล้วดับ จิตทุกชนิดไม่ใช่ตัวเรา จิตจะดีหรือจะชั่ว ก็เท่าเทียมกัน คือเกิดแล้วก็ดับเหมือนกัน -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ 31 มีนาคม 2562 ไฟล์ 620331B ซีดีแผ่นที่ 81

วิธีแก้ทุกข์ของพระพุทธเจ้า คือรู้เหตุของทุกข์ ศึกษาลงไปที่เหตุ ว่าความทุกข์เกิดจากอะไร แล้วก็ละที่เหตุ ไม่ใช่ไปละที่ตัวความทุกข์ ตัวความทุกข์เป็นผล มันมีเหตุ มันถึงเกิดขึ้นมา แล้วท่านก็สอนให้เรารู้จักเหตุของความทุกข์นั้น รู้จักละ เหตุของความทุกข์นั้น -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ 31 มีนาคม 2562 ไฟล์ 620331A ซีดีแผ่นที่ 81

จำไว้ ไม่ได้ฝึกเพื่อละกิเลส เพราะไม่มีกิเลสให้ละ ทันทีที่สติเกิด กิเลสดับไปแล้ว ไม่เห็นต้องละ ค่อยๆ ฝึกไป สุดท้ายมรรคผลก็เกิด ศีล สมาธิ ปัญญา ของเราเต็ม ปัญญาคือเห็นไตรลักษณ์ มีสติรู้เท่าทัน รูปธรรม นามธรรมที่กำลังปรากฏ มีสมาธิ คือมีใจตั้งมั่นอยู่กับเนื้อกับตัว ฝึกไปเรื่อย สุดท้ายมรรคผลก็เกิดขึ้น ไม่ใช่เรื่องยาก แต่ต้องอดทน -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ 30 มีนาคม 2...

สังเกตใจของเราไป ถ้าเราไม่ได้ภาวนา เราจะหลง เราขาดสติ ฉะนั้น ภาวนาของหลวงพ่อหมายถึง มีสติ มีสมาธิ มีปัญญา ภาวนาแปลว่าเจริญ เจริญสติ เจริญสมาธิ เจริญปัญญาให้มากๆ ในขณะที่เรามีสติขึ้นมา จิตเป็นกุศลแล้ว เป็นอโมหะ มีสติมีปัญญาขึ้นมา ไม่หลง ก็เป็นอโมหะ ถ้าไม่หลงสักอย่างเดียว มันก็ไม่โลภ ไม่โกรธ หรอก หลงอย่างเดียว ก็มีโลภ มีโกรธได้ เพราะอย่างนั้น จุดที่ไม่หลงเป็นเรื่องใหญ่ เรื่องสำคัญ -- พระธรรมเทศนาหลว...

มันมีเทคนิค เวลาเราหายใจ อย่าจ้องที่ลม จุดสำคัญ คือรู้สึกตัว รู้สึกตัวว่ากำลังหายออก รู้สึกตัวว่ากำลังหายใจเข้า รู้สึกตัวได้พักเดียว หนีไปคิดเรื่องอื่น อันนี้ ไม่รู้ปัจจุบัน ไม่รู้รูปนามที่เป็นปัจจุบัน ทิ้งปัจจุบันไปแล้ว หลงไปคิดอดีต คิดอนาคต คิดอะไร อย่างนั้นหลงไปแล้ว ให้เรารู้ทัน -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ 24 มีนาคม 2562 ไฟล์ 620324 ซีดีแผ่นที่ 81

อย่าลืมตัวเอง ในขณะเดียวกันอย่าบังคับตัวเอง จุดตั้งต้นของการปฏิบัติจริง ๆ นั้น คือ รู้สึกตัว รู้สึกตัว มีสติอยู่ จะรู้สึกกาย รู้สึกใจก่อนก็ได้ หายใจออก รู้สึกตัว หายใจเข้า รู้สึกตัว ยืน เดิน นั่ง นอน เห็นร่างกายมันนั่ง รู้สึก ไม่เผลอลืมไป แล้วก็ไม่เพ่งเอาไว้ จิตใจเป็นยังไง เราก็คอยรู้สึกไป รู้สึกถึงร่างกาย รู้สึกถึงจิตใจตัวเอง จุดตั้งต้นแค่นี้แหละ -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันต...

งานหลัก คือ วิปัสสนา งานทำสมถะ เป็นงานสนับสนุน ทำให้มีกำลังที่จะทำวิปัสสนา วิปัสสนา ทำเพื่อให้เกิดความรู้ถูก ความเข้าใจถูก ในร่างกายจิตใจว่าไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ถ้ารู้ถูก เข้าใจถูกแล้ว จิตจะเบื่อหน่าย คลายความยึดถือ แล้วจิตก็จะหลุดพ้น เมื่อหลุดพ้นจากรูปธรรม นามธรรม หลุดพ้นจากความยึดถือในกาย ในใจแล้ว ความทุกข์จะไม่มาสู่ใจเราอีก เพราะความทุกข์คือกาย ความทุกข์คือใจ -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺ...

พอดูลงไปตรง ๆ ใจมันเศร้ากับอดีต มันจะหลุดไปเอง ไม่ต้องหาทางแก้ไขอะไรหรอก มีอะไร ดูเข้าไปตรง ๆ เลย อย่าไปคิดว่าทำยังไงจะหาย ไม่ต้องทำอะไร ดูลงไปอย่างเดียว อดีตที่มีความทุกข์ มันทำให้เรามีกำลังในการภาวนา ถ้าชีวิตเต็มไปด้วยความสุข มันจะประมาท ไม่ยอมดูหรอก ฉะนั้น ความทุกข์ในอดีตไม่ใช่เรื่องเสียหาย คนในโลกที่ภาวนาไม่เป็น เรื่องราวที่ทุกข์ ทำร้ายจิตใจตัวเอง แต่สำหรับคนที่ภาวนา ความทุกข์เป็นทรัพยากรให้เร...

ความปรุงแต่งเกิดขึ้นทีไร ไม่ว่าดีหรือชั่วก็ทุกข์ทุกที พอรู้ทันว่าความปรุงแต่งเกิดขึ้น แล้วนำความทุกข์มาให้ ใจก็ฉลาดรู้ว่าปรุงแล้วทุกข์ ใจไม่ปรุงแล้ว ใครไปงานศพแล้วเคยได้ยินพระชักบังสุกุลบ้าง อนิจจา วะตะ สังขารา อุปปาทะวะยะธัมมิโน อุปปัชชิตฺวา นิรุชฌันติ เตสัง วูปะสะโม สุโข เตสัง วูปะสะโม สุโข แปลว่า ความปรุงแต่งทั้งหลาย สงบระงับเสียได้ เป็นสุข จิตที่จะพ้นความปรุงแต่งได้ คือ จิตพระอรหันต์ -- หลวงพ่...

เวลาเราภาวนา อย่าสนใจเรื่องถูกเรื่องผิดเลย ดูปัจจุบันไปเรื่อย ใจมันจะค่อย ๆ พัฒนา ถูกกับผิด อย่าไปสนใจเยอะ เอาปัจจุบันไปเรื่อย ๆ ปัจจุบันมีสุข ก็รู้ ปัจจุบันเป็นทุกข์ ก็รู้ ปัจจุบันสงบ ก็รู้ ปัจจุบันฟุ้งซ่าน ก็รู้ ปัจจุบันดี ก็รู้ โลภ โกรธ หลง ก็รู้ ดูปัจจุบันไปเรื่อย ตรงที่เราคิดว่าจะดีไม่ดี ไม่สำคัญ ตัวนั้นจะทำให้เราฟุ้งซ่านมากกว่า ดูปัจจุบันไปแล้วไม่พลาดหรอก ถ้าทิ้งปัจจุบันเมื่อไร พลาดทันทีเลย...

สิ่งทั้งหลายทั้งปวงที่เกิดมา ล้วนแต่เปลี่ยนแปลงทั้งสิ้น แต่สัจจะ หรือความจริง ไม่เปลี่ยนแปลง ไม่ตาย เราจะเรียน เพื่อให้เข้าถึงสัจจะ เข้าถึงความจริง ถ้าจิตใจเราเข้าถึงความจริงแล้ว จิตใจเราจะไม่ทุกข์อีกต่อไป ความจริงก็คือ ร่างกาย จิตใจนี้เป็นของไม่เที่ยง เป็นของที่ถูกบีบคั้นอยู่ตลอดเวลา เป็นของที่ไม่ใช่ตัวเราที่แท้จริง เราสั่งไม่ได้ -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ 13 ม...

ถ้าเป็นชาวพุทธ ต้องเจริญปัญญาจนถึงวิมุตติ ถึงจะเรียกว่าได้แก่น เพราะฉะนั้น ถ้าเราภาวนา แล้วเราได้มรรคผลในชีวิตนี้ อันนี้เราเป็นชาวพุทธเต็มตัวแล้ว เราเป็นลูกพระพุทธเจ้าเต็มร้อยแล้ว พวกเราสามารถเป็นลูกพระพุทธเจ้าได้ ถ้าเราภาวนาจนได้ธรรมะ วิธีที่เราจะปฏิบัติ หลวงพ่อสอนไว้มากมายแล้ว จุดสำคัญ คือเรื่องของศีล เรื่องของสมาธิที่ถูกต้อง เรื่องของปัญญา -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม...

การทำสติปัฏฐานทำไป หากรรมฐานคู่ใดคู่หนึ่ง คำว่าคู่ ไม่ใช่แปลว่าสอง คำว่าคู่ หมายถึง เป็นกลุ่มที่เทียบเคียงได้ สภาวะที่เทียบเคียงกันได้ เทียบกันได้ มันเปลี่ยนไปเปลี่ยนมา สุข ทุกข์ เฉยๆ สามอันนี้ก็เป็นคู่หนึ่ง คำว่าคู่นี้ หมายถึงมีภาคี คือมีสภาวะที่มาเทียบเคียงกันได้ เพราะฉะนั้น อย่างถ้ามีความสุขเรารู้ มีความทุกข์เรารู้ เวลาเฉย ๆ เรารู้ ต่อไปพอความสุข ความทุกข์ ความเฉย ๆ เกิด เราจะรู้ได้ โดยไม่ต้องเ...

พยายามฝึกตัวเอง จนกระทั่งพึ่งตัวเองได้ เรามีความสุขอยู่ในตัวของตัวเอง ไม่ใช่ความสุขที่อาศัยคนอื่น อาศัยสิ่งอื่น ความสุขอันนี้จะเกิดได้ เมื่อเรารู้ความจริง ของร่างกายจิตใจอย่างถ่องแท้แล้ว ความอยากจะไม่มี พอความอยากไม่มี ความดิ้นรนของใจก็ไม่เกิด เมื่อความดิ้นรนของใจไม่เกิด ใจเข้าถึงความสงบสุขที่แท้จริง นี่คือเส้นทางเดินที่พระอรหันต์ทั้งหลายท่านเดินกัน งานของเราที่ต้องทำมีไม่มาก งานของเราคือ เรียนรู้...

อาศัยความอดทน ค่อยๆ เรียน ค่อยๆ รู้ ค่อยๆ สังเกต ยกระดับตัวเองขึ้นไปเป็นลำดับ ๆ ก่อนจะเป็นพระอริยะ ก็เป็นปุถุชนมาทุกคน ก่อนกิเลสจะเบาบาง กิเลสก็หนามาแล้ว ขนาดพระพุทธเจ้าเรา ยังเคยตกนรกมาแล้วเลย เมื่อก่อนท่านก็มีกิเลส เหมือนที่เราตอนนี้มีกิเลส ท่านต่อสู้ อดทน ท่านค้นคว้า หาวิธีพ้นจากกิเลสได้ แล้วเอามาบอกเรา เราง่ายกว่าท่าน ท่านเป็นคนค้นคว้า ยาก -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ 3 ม...

ที่ผิดมีสองอัน อันหนึ่ง คือลืมตัวเองไป ใจล่องลอยไป อีกอันหนึ่ง คือควบคุมบังคับใจตัวเอง จ้องอยู่ที่กายจ้องอยู่ที่ใจ ถ้าจ้อง คือตึงไป ถ้าเผลอ คือหย่อนไป อย่างนี้ไม่ถูก ไม่ใช่ทางสายกลาง ถ้าเราเข้าทางสายกลางไม่ได้ จิตไม่ใช่ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน มันทำวิปัสสนาเจริญปัญญาไม่ได้ -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ 3 มีนาคม 2562 ไฟล์ 620303A ซีดีแผ่นที่ 80

ข้อวัตรต่าง ๆ ของพระเยอะมาก ข้อวัตรทั้งหมดมีไปเพื่อความมีสติ ถ้าขาดสติตัวเดียว รักษาไม่ได้ จะด่างพร้อยทันที -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ 2 มีนาคม 2562 ไฟล์ 620302B ซีดีแผ่นที่ 80

ถ้าหลวงพ่อบอกให้ทำกรรมฐานอะไร ก็ทำเอา ไม่ต้องคิดมาก คิดมากยากนาน เป็นควายบ้าง โง่ไว้ คุณแม่จันดีท่านก็พูดดี บอก ถ้าเจ้าเป็นผ้าขี้ริ้วไม่ได้ ผ้าเช็ดตีน เจ้าเป็นไม่ได้ ข้าก็สอนเจ้าไม่ได้เหมือนกัน ต้องเป็นผ้าเช็ดเท้าได้ ครูบาอาจารย์สั่ง ก็ทำไปเลย ใจมันต้องถึงขนาดนั้น -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ 2 มีนาคม 2562 ไฟล์ 620302A ซีดีแผ่นที่ 80

คนในโลกมีแต่คนหลง หาคนรู้สึกตัวหายาก วันหนึ่ง ๆ จิตหลงตลอดเวลา หลงไปดู หลงไปฟัง หลงไปดมกลิ่น หลงไปรู้รส หลงไปรู้สัมผัสที่ร่างกาย หลงไปคิดทางใจ หลงกันทั้งวัน คนที่จะมีสติ รู้สึกกาย รู้สึกใจ ในแต่ละวัน หายาก ด้วยเหตุนี้เอง ที่ทำให้พระอริยบุคคลไม่ค่อยจะมี เกิดขึ้นยาก แต่ถ้าพวกเรามีสติได้มากที่สุด รู้เนื้อรู้ตัวอยู่ได้ทั้งวัน ไม่ว่าจะยืน เดิน นั่ง นอน ก็รู้สึกตัว หายใจออก หายใจเข้า ก็รู้สึกตัว จะทำอะไ...