หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

"มีการเจริญปัญญานั้นแหละ จะทำให้เราเข้าถึงความบริสุทธิ์หลุดพ้นได้ แต่การเจริญปัญญาเดี่ยวๆ ทำไม่ได้ ต้องมีเงื่อนไขพื้นฐาน เราก็ต้องมีความดีพื้นฐานทั้งหลาย อย่างการที่เรารู้จักทาน การให้ ใจจะคลายออก คลายความเห็นแก่ตัวลง ภาวนาง่ายขึ้นๆ คนที่ภาวนาเพื่อจะเอานะ ภาวนาไม่สำเร็จหรอก อย่างภาวนาหวังจะได้มรรคผล ภาวนาไม่ได้กินหรอก ... ถ้าเรารู้จัก เราทำอะไรไม่ใช่เพื่อเห็นแก่ตัวอย่างเดียว ใจจะเติบโตเร็ว" พระธรร...

"ตรงที่จิตฉลาดก็คือจิตเกิดปัญญาขึ้นมา แล้วถ้าปัญญาแก่รอบ บุญบารมีเรามากอริยมรรคก็จะเกิดขึ้น เมื่ออริยมรรคเกิดขึ้นแล้ว กิเลสใดที่ถูกอริยมรรคล้างแล้วจะไม่กลับมาอีก" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๑ วันที่ ๑๒ กันยายน ๒๕๕๘ ช่วงสอง

"ถ้าสิ่งที่เราทำอยู่ดีจริง เราควรจะพ้นทุกข์ไปบ้างแล้วล่ะ ไม่ใช่ปีนี้กับปีกลายก็เหมือนกัน สิบปีก่อนกับเดี๋ยวนี้ก็เหมือนกัน กี่ปีๆ ก็เหมือนกัน ถ้าอย่างนั้นเราต้องประเมินแล้วว่า สิ่งที่เราทำอยู่ ที่เราว่าดีนักหนานั้นไม่ดีจริงหรอก ถ้าดีจริงเราจะเปลี่ยนตัวเองได้ในเวลาอันสั้น ใช้เวลาไม่นานในการเปลี่ยนตัวเอง" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๑ วันที่ ๑๒ กันยายน ๒๕๕๘ ช่วงแรก

"จิตผู้รู้ทื่อๆ นี้เป็นจิตที่เป็นกุศลนะ แต่ไม่ประกอบด้วยปัญญา เรียกว่ามหากุศลจิตญาณวิปปยุตต์ ไม่ใช่ว่าจิตที่เป็นจิตผู้รู้จะดีเสมอไป บางดวงไม่มีปัญญาหรอก ซื่อบื้อไปอย่างนั้นเอง เพราะฉะนั้นต้องไม่ประคองนะ เอาแค่รู้ทันที่เขาเคลื่อน แล้วภาวะแห่งความตื่นตื่นขึ้นเอง ถึงจะใช้ได้" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่ชมรมกัลยาณธรรม วันที่ ๑๘ ตุลาคม ๒๕๕๘

"ธรรมะเป็นของกลางๆ แต่ว่าใจของเราซึมซับธรรมะได้ระดับไหนเราก็เข้าใจระดับนั้น ธรรมะนำความสุขมาให้ มีประโยชน์ มีความสุข" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่กลุ่มบริษัทชัยรัชการ วันที่ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๕๘

"ทำไมเรียกว่าผู้รู้ ผู้รู้ตัวนี้คือคำว่าพุทโธนั่นเอง คือ ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ใจตั้งมั่นเด่นดวงเป็นคนดู" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๑ วันที่ ๑๑ กันยายน ๒๕๕๘ ช่วงสอง

"มีศีลเป็นพื้นฐาน แล้วก็มาฝึกใจให้สงบ มีเรี่ยวมีแรงด้วยสมถกรรมฐาน ฝึกใจให้ฉลาดด้วยวิปัสสนากรรมฐาน รวมแล้วก็คือ เราจะเรียนเรื่อง ศีล เรื่องสมาธิ เรื่องปัญญา ถ้าทำได้แล้วเราก็จะเข้าไปสู่จุดสูงสุดที่ต้องการ คือความพ้นทุกข์สิ้นเชิง" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๑ วันที่ ๑๑ กันยายน ๒๕๕๘

"คนที่ให้โอกาสกับชีวิตตัวเองโดยการฝึกปฏิบัติธรรม กับคนซึ่งทำลายโอกาสของตัวเอง ปล่อยชีวิตให้จมไปวันหนึ่งๆ พอผ่านวันผ่านเวลาไปแล้ว คนสองคนนี้แตกต่างกันมาก เทียบกันไม่ติดหรอก พวกเรามีโอกาสได้ยินได้ฟังแล้ว ลองไปสังเกตปฏิบัติธรรมดู ... รักษาศีล ๕ ไว้แล้วก็คอยรู้สึกอยู่ที่ร่างกายรู้สึกอยู่ที่ใจ ดูกายมันทำงานดูใจมันทำงาน ฝึกไปเรื่อยๆนะ ไม่กี่เดือนหรอก เราจะรู้เลยว่าพระพุทธเจ้ามีจริง พระธรรมมีจริง พระอริย...

"การเจริญปัญญา คือการเห็นไตรลักษณ์ อันใดอันหนึ่งก็พอแล้วไม่ต้องเห็นสามอย่าง ไตรลักษณ์ คือ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา อนิจจัง หมายถึงว่าสิ่งซึ่งมีอยู่แล้วมันไม่มี ของเคยมีแล้วไม่มี ทุกขัง ของที่กำลังมีอยู่แล้วกำลังถูกบีบคั้นให้ไม่มี อนัตตา ของจะมีหรือของจะไม่มี บังคับไม่ได้ ไม่อยู่ในอำนาจ เป็นเรื่องมีหรือไม่มีนะ เกิดแล้วดับ " พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรมแผ่นที่ ๖๑ วันที่ 5 กันยาย...

"ลักขณูปนิฌาน คือสมาธิที่จิตตั้งมั่น เห็นลักษณะ ลักขณู คือเห็นลักษณะ คือเห็นไตรลักษณ์ได้ อารัมณูปนิฌาน คือจิตสงบอยู่ในอารมณ์อันเดียว อารัมมะ คืออารมณ์ สองคำนี้รู้จักสักหน่อยก็จะดี เวลาเรียนจะได้เข้าใจง่ายหน่อย ... ตัวที่เราใช้เดินปัญญาจนบรรลุมรรคผลคือลักขณูปนิฌาน แต่ตอนเดินปัญญาไปพอเหนื่อย กลับมาทำอารัมณูปนิฌานให้จิตสงบในอารมณ์ที่มีความสุข จิตมีความสุขมีเรี่ยวมีแรงขึ้นมาใหม่แล้วไปเดินปัญญาต่อ" พระ...

"อยากข้ามภพข้ามชาติ อยากจะทุกข์น้อยๆ ก็ต้องขยันภาวนาหน่อย ต้องทำในรูปแบบ ถ้าไม่ทำเลยต่อไปพลังของจิตจะไม่พอ จะมาเจริญสติในชีวิตประจำวันรวดๆ ไป ได้ช่วงเดียว อย่าว่าแต่พวกเราเลย หลวงพ่อฝึกสมาธิมาแต่เด็ก เจริญสติรวดไปเลย สมาธิที่ฝึก ๒๒ ปีเอามาใช้ได้ ๒ ปีเอง ก็ไม่พอแล้ว" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๑ วันที่ ๒๙ สิงหาคม ๒๕๕๘ ช่วงสอง

"รู้หลักนะ ตัวมิจฉาสมาธินั้นขาดสติ สัมมาสมาธิต้องมีสติ ถ้าเรานั่งไปแล้วเราเห็นผี เห็นเทวดา เห็นช้างม้าวัวควายอะไรโผล่ขึ้นมา ให้รู้เลยจิตออกนอกละ ไม่ได้เรื่องละ ต้องมีสติ ไม่เคลิ้ม ไม่ลืมตัว" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๑ วันที่ ๒๙ สิงหาคม ๒๕๕๘ ช่วงแรก

"ปฏิบัติธรรมนี่นะ มีตาดู มีหูฟัง มีใจคิด แต่มีสติกำกับ เพราะฉะนั้นนักปฏิบัติไม่ใช่คนที่ผิดธรรมชาตินะ บางคนชอบวาดภาพนักปฏิบัติไว้ ต้องขรึมๆ เคร่งๆ ไม่จำเป็นหรอก" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่บ้านสติ ขอนแก่น จ.ขอนแก่น วันที่ 4 ตุลาคม 2558

"ไม่ได้ฝึก่ให้ไม่โกรธนะ ฝึกว่าโกรธแล้วรู้ โลภแล้วรู้ สุขแล้วรู้ ทุกข์แล้วรู้ ฝึกอย่างนี้เรื่อยๆ ไป ต่อไปเราจะเห็นเลยว่า จิตใจที่สุขก็อยู่ชั่วคราว จิตใจที่ทุกข์ก็อยู่ชั่วคราว ... มีแต่ของชั่วคราวทั้งหมดในใจเรา" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่โรงพยาบาลพระรามเก้า วันที่ ๒๙ กันยายน ๒๕๕๘

"ทุกข์ไม่ได้เอาไว้ละ ทุกข์เอาไว้รู้ แต่ไม่ใช่ไปจงใจทำทุกข์ขึ้นมา มิจฉาทิษฐิ คิดว่าการปฏิบัติต้องทำอย่างนั้น ต้องทำอย่างนี้ บังคับตัวเองก็เลยทุกข์ขึ้นมา อย่างนั้นไม่ใช่ทุกขสัจจ์ ทุกข์อันนั้นเป็นผลมาจากการที่เราบังคับตัวเอง เป็นทุกขเวทนา ที่เราต้องการจะเห็นคือทุกขสัจจ์ คือเห็นความจริงของรูปธรรมนามธรรม" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๑ วันที่ 28 สิงหาคม ๒๘ สิงหาคม ๒๕๕๘...

"งานหลักของเรานะ งานรู้ทุกข์ งานรู้ทุกข์มีชื่อเฉพาะ เรียกว่าวิปัสสนากรรมฐาน ปัสสะนะแปลว่าการเห็น วิแปลว่าแจ้ง เห็นแจ้งในความเป็นจริงของรูปนาม ของกายของใจนี้ เรียกว่ารู้ทุกข์ สิ่งที่เรียกว่าทุกข์คือรูปกับนาม" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๑ วันที่ ๒๘ สิงหาคม ๒๕๕๘ ช่วงแรก

"ยิ้มหวานๆ ยิ้มให้ใจมีความสุข รู้สึกไหมร่างกายยิ้ม ลองพยักหน้า รู้สึกไหมร่างกายพยักหน้า แค่รู้สึกเอง รู้สึกไหมร่างกายกำลังหายใจออก ร่างกายกำลังหายใจเข้า แค่นี้เอง ยากไหม มันง่ายจนเรานึกไม่ถึงนะ ... การเจริญปัญญาจริงๆ ง่ายๆ " พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ที่โรงแรมเอทัส ลุมพินี วันที่ 27 กันยายน 2558

"โยนิโสมนสิการ คือความแยบคายในการมองสิ่งต่างๆ คำว่าแยบคาย หมายถึงมองได้ถูกตรงตามที่พระพุทธเจ้าสอน ไม่ใช่แยบคายเอาเอง เก่งเองไม่ได้ น้ำหน้าอย่างพวกเราสาวกภูมิเก่งเองไม่ได้ เมื่อใดที่เรารู้เราเห็นไม่ตรงที่พระพุทธเจ้าบอกยังเชื่อไม่ได้ ไม่ตรงที่พระอรหันตสาวกอธิบายไว้ในพระไตรปิฎกนี่เชื่อไม่ได้ อย่างนั้นไม่ใช่โยนิโสมนสิการ อย่างนั้นฟุ้งซ่าน" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖...

"ธรรมะเรียนไม่ได้ด้วยการคิดเอา เรียนไม่ได้ด้วยการทำจิตให้ว่าง หรือเผลอไปเลย เพ่งเอาไว้ ธรรมะจะเรียนได้ด้วยการเข้ามาดูมัน ประจักษ์มัน เห็นมัน เห็นรูปธรรมอย่างที่รูปธรรมเป็น เห็นนามธรรมอย่างที่นามธรรมเป็น" พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๑ วันที่ 15 สิงหาคม 2558

"กิเลสเกิดขึ้นรู้ทัน กิเลสจะหมดเรี่ยวหมดแรงไปเอง ไม่ต้องทำอะไร เห็นไหมเก่งถึงขนาดนี้ปัญญา พอรู้ทันนะ ปัญญาก็ตัดเลย เห็นเลย กิเลสตกอยู่ใต้ไตรลักษณ์ มีเหตุก็เกิด หมดเหตุก็ดับบังคับไม่ได้เหมือนกัน" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๑ วันที่ 21 สิงหาคม 2558

"ตั้งใจรักษาศีล ศีล ๕ ก็พอแล้ว ฝึกจิตฝึกใจให้อยู่กับเนื้อกับตัว คือเรื่องของสมาธิ แล้วก็เรียนรู้ความจริงของรูปนามกายใจไป ก็คือปัญญา ศีล สมาธิ ปัญญาแก่กล้า ใจก็จะหลุดออกจากโลก หลุดเอง" พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช สวนสันติธรรมแผ่นที่ ๖๑ วันที่ ๑๒ สิงหาคม ๒๕๕๘

"ละความเชื่อเก่าๆ ทิ้งเสียบ้าง เปิดใจขึ้นมาจะได้อะไรที่มันใหม่กว่าเก่า แล้วไปลองดูว่าที่หลวงพ่อสอนน่ะ สามารถเปลี่ยนชีวิตจิตใจของเราได้จริงหรือเปล่า ทิ้งของเดิมไปก่อน ลองทำดูสักสองสามเดือน ถ้ามันไม่ดีขึ้นก็เลิกไป ไปเรียนอย่างอื่นต่อ แสดงว่าไม่ถูกจริต ไม่รับรองว่าทุกคนเรียนแล้วจะสำเร็จ แต่ส่วนใหญ่ทำเดือนสองเดือนชีวิตจิตใจก็เปลี่ยนหมดแล้วล่ะ พยายามฝึกนะ จิตไหลแล้วรู้ๆ รู้สึกไปสบายๆ" พระธรรมเทศนาหลวงพ...

"ช่วยกันรักษาสืบทอดไป ธรรมะเราได้มาจากพระพุทธเจ้า หน้าที่พวกเราต้องรักษาไว้ สืบทอดออกไป อย่าประมาทนะ ธรรมะอาจจะหายไปเมื่อไรก็ได้ " พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๑ วันที่ 8 สิงหาคม 2558 ช่วงสอง

"ถ้ารู้ทันจิตที่เคลื่อน จิตจะเลิกเคลื่อน เพราะจิตเคลื่อนได้ด้วยอำนาจของโมหะ ชื่อว่าอุททัจจะ อุททัจจะนี้แพ้สติ เมื่อไรเกิดสติเมื่อนั้นไม่มีกิเลส เมื่อไรเรารู้ทันว่าจิตฟุ้งซ่าน เมื่อนั้นความฟุ้งซ่านจะดับ เมื่อความฟุ้งซ่านดับสมาธิจะเกิด" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๑ วันที่ 8 สิงหาคม 2558 ช่วงแรก

"ไม่ต้องไปคิดมาก ดูของเรานี่ล่ะ ขยันดูไปบ่อยๆ เดี๋ยววันหนึ่งก็เข้าใจด้วยตัวเอง ไม่ได้เข้าใจเพราะเชื่อใคร ศรัทธาจะแน่นแฟ้นเลยว่าพระพุทธเจ้าสอนจริง พระธรรมมีจริง พระสงฆ์มีจริง" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช วันที่ 20 กันยายน 2558