หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

"ฝึกจนมันวาง วางได้เพราะปัญญา เห็นความจริงของรูปนาม ไม่ใช่วางด้วยเครื่องมือตัวอื่น" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๓ วันที่ 26 ธันวาคม ๒๕๕๘ (581226A)

"ถ้าภาวนานะ แล้วทุกตัวเคลื่อนไหว แต่เหลือใจนิ่งอยู่ตัวเดียว ผิดนะ อีกกี่ปีกี่ชาติก็ไม่บรรลุธรรมหรอก เพราะมันเหลือตัวเที่ยงเอาไว้ตัวหนึ่ง มันต้องไม่เที่ยงทั้งหมดนะ ตัวรู้เองก็ไม่เที่ยง" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนดอก จ.เชียงใหม่ วันที่ ๓๑ มกราคม ๒๕๕๙

"เรียนรู้ความจริงของรูปนามกายใจเรื่อยๆ ไป จนกระทั่งรู้แจ้งเห็นจริง มันคือตัวทุกข์ รู้ทุกข์เมื่อไรก็ละสมุทัย ไม่ไปอยากไม่ยึดมันอีกต่อไปแล้ว ก็พ้นจากมัน ความทุกข์ หรือขันธ์ ก็มีอยู่กับโลกแต่ใจไม่ไปหยิบฉวยมา ใจไม่ทุกข์ด้วย เรียกว่าพ้นจากทุกข์ ... จุดหมายปลายทางของพระพุทธศาสนานะ มุ่งไปสู่ความดับสนิทแห่งทุกข์" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดพระธาตุโกฏิแก้ว จ.เชียงราย วันที่ ๒๐ มกราคม ๒๕๕๙

"ตรงที่เราคิดพิจารณาก็คือความคิด คิดผิดก็ได้คิดถูกก็ได้ เอาแน่ไม่ได้ เชื่อถือไม่ได้ ปัญญาที่แท้จริงนะ ไม่ดิ้น เป็นปัญญาจริงๆ ไม่ใช่ถูกบ้าง ผิดบ้าง คือ การเข้าไปเห็นสภาวะเขาทำงาน" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๓ วันที่ 13 ธันวาคม ๒๕๕๘ (581213B)

"จริงๆ แล้วการปฏิบัติธรรมไม่ใช่เรื่องยากนะ มันคือการเรียนรู้ตัวเอง ถ้าเราเข้าใจตัวเองแล้ว ความทุกข์มันจะหายไป เราจะรู้ว่าเรามีชีวิตอยู่เพื่ออะไร ไม่ใช่อยู่ส่งเดชตามๆ เขาไป เป้าหมายของชีวิต เราต้องมีชีวิตอยู่เพื่อพัฒนาจิตวิญญาณของเราให้สูงขึ้นเรื่อย จนเราสามารถพ้นทุกข์ได้" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๓ วันที่ 13 ธันวาคม ๒๕๕๘ (581213A)

"ทำไมต้องเพ่ง.. เพราะอยากดี ถ้าเรารู้ทันต้นตอ ใจมันอยากดีรู้ว่าอยากดีมันก็คลายออก แต่ไม่ต้องคิดมากหรอก เพ่งรู้ว่าเพ่งไป แค่นี้ก็พอ เดี๋ยวก็หลุดเองล่ะ" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๓ วันที่ 12 ธันวาคม ๒๕๕๘ (581212B)

"ถ้าหากมีการพยายามอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อให้จิตกับอารมณ์แยกจากกันละก็ ไม่ถูกแล้ว จิตดวงนี้มีสมาธิที่ไม่ถูกต้อง แต่ถ้าจิตมันถอดถอนตัวเองออกมาได้เอง ไม่ไหลไปตามอารมณ์โดยไม่ได้เจตนา อย่างนั้นจิตจะเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๓ วันที่ 12 ธันวาคม ๒๕๕๘ (581212A)

"จิตยอมรับความจริงของกายของใจได้ จิตก็คลายความยึดถือในกายในใจ จิตไม่ยึดจิตก็เป็นอิสระนะ แล้วทีนี้จะได้สัมผัสกับความสุขที่ไม่เคยเจอมาก่อน" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์​ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๒ วันที่ ๑๑ ธันวาคม ๒๕๕๘ (581211B)

"..การเจริญปัญญา เราเห็นความจริงว่าทุกอย่างแปรปรวนได้ ถึงจุดหนึ่งมันจะไม่ทุกข์เลย โดยที่ไม่ต้องระวังรักษา ไม่ต้องควบคุมอีกต่อไป" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๒ วันที่ ๑๑ ธันวาคม ๒๕๕๘ (581211A)

"จิตใจเป็นอนัตตา อนัตตาแปลว่าไม่อยู่ในอำนาจบังคับ ถ้าฟังแค่นี้ก็เหมือนว่าเราไม่มีทางพัฒนาได้เลย เพราะจิตใจเราบังคับไม่ได้ แต่พระพุทธเจ้าท่านสอนนะ จิตเป็นธรรมชาติที่อบรมได้ บังคับไม่ได้ แต่ให้มันเรียนรู้ได้ แล้วมันเปลี่ยนของมันเอง" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมธิราช วันที่ ๑๗ มกราคม ๒๕๕๙

"อะไรๆ ก็ของชั่วคราว ไปดูของจริงนะ พูดเอาอย่างนี้ง่าย แต่ว่าต้องดูแล้วดูอีก จนใจมันยอมรับความจริง ใจมันจะไม่กระเพื่อมหวั่นไหวเพราะสุข เพราะทุกข์ เพราะดี เพราะชั่วหรือเพราะสิ่งใดอีก ใจจะเป็นอิสระ ทุกวันนี้ใจเราไม่อิสระนะ " พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่โรงพยาบาลวชิรพยาบาล วันที่ ๑๕ มกราคม ๒๕๕๙

"พระพุทธเจ้าสอนจิตมีธรรมชาติไหลลงที่ต่ำเหมือนน้ำ ต้องฝึก กั้นมันด้วยศีล ด้วยสมาธิ ด้วยปัญญา อบรมมันเข้าไป บางคนบอกว่าไม่ต้องยึดถือ ทุกอย่างเป็นสุญญตา ศีล สมาธิ ปัญญา ก็ไม่ต้อง รับรองชั่วแน่นอน ยังไงก็ต้องปรุง จิตไหลลงที่ต่ำแน่นอน" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่โรงเรียนสตรีภูเก็ต จ.ภูเก็ต วันที่ ๑๐ มกราคม ๒๕๕๙

"ศาสนาจะอยู่ได้หรือเปล่าอยู่ที่พุทธบริษัทเองพวกเราภาวนานะ ตัวเราก็ได้มีความสุข ได้รับประโยชน์จากธรรมะ ทุกข์สั้นลง ทุกข์น้อยลง จิตใจสว่างไสว มีความมั่นใจในตัวเอง..ฝึกไปเรื่อยๆ นะ ทุกวันทำไปๆ" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์​ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๒ วันที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๘ ข (581205B)

จริงๆ พวกเรายังไม่รู้จักอวิชชา ไม่รู้เลยว่ามันอยู่ที่ไหน หน้าตาเป็นยังไง ไม่เคยเห็น มันเนียนขนาดนั้น อยู่ในใจเรานี่เอง.. ครอบครองจิตใจเราอยู่ คล้ายๆ เป็นไส้ศึกอยู่ในบ้านเรา.. เป็นตัวบงการทุกสิ่งทุกอย่าง .. ตัวจิตผู้รู้นี้แหละ ถูกอวิชชาครอบงำอยู่ ยากที่จะเห็นนะ ถ้าไม่เคยได้ยินได้ฟังธรรมะของพระพุทธเจ้าที่สืบทอดกันมา ยากที่จะสู้ได้ พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๒ วันที...

"เราภาวนาไม่ได้เอาดีเอาอะไรหรอก เราภาวนาเพื่อจะรู้สภาวะทั้งหลายอย่างที่มันเป็น" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๒ วันที่ 4 ธันวาคม 2558

"เดินปัญญาก็รู้ทันใจ ใจพอใจในความสุข ความสงบ ความสว่าง ก็รู้ว่าพอใจ ดูเข้าไปตรงนี้" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรมแผ่นที่ ๖๒ 29 พ.ย. 58 ช่วงสอง

"..ภาวนา ไม่ตามใจกิเลส แล้วก็ไม่ถึงขนาดฝืนจนเครียด ค่อยๆ ฝึกตัวเราไป ทุกวันแบ่งเวลาไว้ ภาวนาเรื่องใหญ่ ต้องทำ ไม่ทำไม่ได้หรอก ไม่เจริญ" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๒ วันที่ 29 พฤศจิกายน 2558 ช่วงแรก

"จิตตั้งมั่นมีสมาธิอยู่ก็จะเห็นว่ากุศล อกุศลกับจิตก็แยกออกจากกันได้ เค้าฝึก 2 วันเอง ทำไมมันง่าย เพราะเด็กคนนี้ไม่เคยเรียนกรรมฐานเลย พวกเรียนกรรมฐานคล้ายเชื้อโรคดื้อยา สะสมความรู้ผิดความเข้าใจผิดไว้เต็มไปหมด ในสมองจะเต็มไปด้วยคำว่า ทำยังไงถึงจะถูก ทำไงถึงจะดี" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่โรงแรมโนโวเทลสุวรรณภูมิ วันที่ ๒๐ ธันวาคม ๒๕๕๘

"ตั้งมั่นอย่างเดียวยังไม่เป็นกลางนะ ยังไม่เห็นทุกสิ่งชัดหรอก ตั้งมั่นแล้วใจก็ยังยินดีบ้าง ยินร้ายบ้าง ใจก็แกว่งไปแกว่งมา ให้เรารู้ทัน เวลามีความสุขเกิดขึ้น ใจมันพอใจรู้ว่าพอใจ เวลามีความทุกข์เกิดขึ้น ใจไม่พอใจรู้ว่าใจไม่พอใจ รู้เข้ามาอีกชั้นหนึ่ง ใจจะเข้าสู่ความเป็นกลาง" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช เทศน์ที่ธนาคารกรุงเทพ สำนักงานใหญ่ วันที่ ๑๖ ธันวาคม ๒๕๕๘

"ใจสงบก็รู้ ใจฟุ้งซ่านก้รู้ ใจเป็นยังไงก็รู้ไม่ว่ามันหรอก ถ้าตอนไหนดูจิตใจไม่ได้ก็เห็นร่างกาย เห็นร่างกายหายใจ เห็นร่างกายยืนเดินนั่งนอน" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรมแผ่นที่ ๖๒ วันที่ ๒๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๘ ช่วงสอง

"ถ้าเห็นกายเห็นจิตเป็นสมถะนะ จำไว้นะ ถ้าเห็นไตรลักษณ์ ถึงจะเป็นวิปัสสนา" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรมแผ่นที่ ๖๒ วันที่ ๒๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๘ ช่วงแรก

"เราภาวนาเรารู้เลย พระพุทธเจ้ามีจริงๆ ธรรมะมีจริงๆ เรื่องอริยสัจนี่ของจริง แล้วมีเหตุมีผล ไม่ใช่เรื่องเลื่อนลอย ทำเหตุชั่ว ทำตัณหา มีผลเป็นทุกข์ - ทำเหตุดี เจริญมรรค มีผลเป็นความดับทุกข์ มีเหตุมีผลทั้งด้านดีด้านชั่ว พระธรรมมีจริงๆ ลงมือปฏิบัติแล้วพ้นทุกข์ได้จริงๆ แล้วก็เชื่ออีกว่าพระสงฆ์มีจริงๆ เพราะใจของเรานั้นเปลี่ยนเป็นใจของพระสงฆ์" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖...

"ตาหูจมูกลิ้นกายใจกระทบอารมณ์ ความรู้สึกอะไรเกิด - รู้สึก ถ้ารู้สึกจิตได้รู้สึกที่จิต รู้สึกจิตไม่ได้ก็ดูกาย ดูจิตไม่ได้ ดูกายไม่ได้ ทำสมถะ ทำสมถะไม่ได้ อ่านการ์ตูนก็เป็นสมถะนะถ้ารู้จักทำ ดูการ์ตูนมีความสุขขึ้นมาก็ได้สมถะแล้ว ฝึกแบบนี้แหละไม่ช้าหรอก ... ขณะนี้อยู่ที่ไหนภาวนาที่นั่น" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๒ วันที่ 13 พฤศจิกายน 2558 B (ช่วงสอง)

"เราต้องคอยระลึกรู้กาย ระลึกรู้ใจ แต่ไม่เข้าไปแทรกแซงกายแทรกแซงใจ ร่างกายหายใจออกรู้สึก ร่างกายหายใจเข้ารู้สึก ไม่ใช่ว่าต้องหายใจแบบไหน หายใจแล้วต้องกระทบจุดนั้นจุดนี้ อันนั้นสมถกรรมฐาน ไม่ใช่วิปัสสนา วิปัสสนานะ หายใจยังไงรู้อย่างนั้นล่ะ" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๒ วันที่ 13 พฤศจิกายน 2558 ช่วงแรก

"การที่เราจะเจริญปัญญา มีสติ รู้กาย รู้ใจตามความเป็นจริง รู้บ่อยๆ รู้เนืองๆ รู้ด้วยใจที่ตั้งมั่น ใจเป็นกลาง ไม่เข้าไปแทรกแซง เราก็จะเห็นกายอย่างที่กายเป็น เห็นใจอย่างที่ใจเป็น เพราะรู้ตามความเป็นจริง จึงเบื่อหน่าย เพราะเบื่อหน่ายจึงคลายความยึดถือ เพราะคลายความยึดถือจึงหลุดพ้น ก็หลุดพ้นจากกองทุกข์กันตรงนี้เอง" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่วิทยาลัยเทคนิคหาดใหญ่ จ.สงขลา วันที่ 6 ธันวาคม 25...