หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

"อานาปานสติ หายใจไปด้วยความรู้สึกตัว ไม่ใช่หายใจเอาความสงบ แต่หายใจเพื่อความมีสติถึงจะเรียกว่า อานาปานสติ มีสติอยู่ทุกลมหายใจเข้าออก" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๔ วันที่ ๑๑ มีนาคม ๒๕๕๙ (590311B)

"สิ่งทั้งหลายทั้งปวงเกิดจากเหตุ ถ้ามีเหตุมันเก็เกิด ถ้าหมดเหตุมันก็ดับ ถ้าเหตุของความทุกข์ยังอยู่ ความทุกข์ก็ต้องยังอยู่ ไม่ใช่ตามที่เราสั่ง ถ้าสติปัญญาแก่กล้ามันจะรู้เลย ทุกอย่างมันเป็นของไม่เที่ยง ทุกอย่างเป็นของถูกบีบคั้น ทุกอย่างบังคับไม่ได้ ใจยอมรับความจริงได้ ใจจะไม่หวั่นไหว ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้น" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่ SIIT มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต วันที่ ๒๐ เมษายน...

"ศาสนาพุทธจริงๆ แล้วเข้าใจยาก มันฝืนความรู้สึก ฝืนความเคยชินของคนทั่วๆ ไป ...ชาวพุทธไม่ได้ให้คนอื่นช่วย เราพึ่งตัวเอง เราจะยกระดับใจของเราด้วยความสามารถของเราเอง จุดหมายปลายทาง เราจะเข้าถึงสันติสุข" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๔ วันที่ ๑๑ มีนาคม ๒๕๕๙ (590311A)

พระอาจารย์สมชาย กิตฺติญาโณ (ครูบาอ๊า) พร้อมแปลภาษาอังกฤษ ในคอร์สอังกฤษ วันที่ ๑๐ มีนาคม ๒๕๕๙

"พระพุทธเจ้าท่านสอนว่า ว่าโดยย่อ ขันธ์ทั้ง ๕ คือ กายกับใจเป็นตัวทุกข์ ดังนั้น ตราบใดที่เรายังมีขันธ์ ๕ คือ มีร่างกายมีจิตใจอยู่ ความทุกข์ก็ตามมาอยู่ทุกวัน ถึงแม้ว่า การที่เรามีความสุขตลอดเวลาแต่มันก็ไม่ได้ปิดบังความทุกข์ของเราได้ เป้าหมายหลักของเราก็คือ ภาวนาเพื่อความพ้นทุกข์อันสิ้นเชิง เรียกว่าเป็นพระอรหันต์ คือจิตเข้าถึงภาวะพระนิพพาน แต่เป้าหมายนี้ไกลเกินไป ให้พวกเราตั้งเป้าหมายอันแรกก่อน คือ ให...

คุณแม่ชีอรนุช สันตยากร บรรยายธรรมะพร้อมแปลภาษาอังกฤษ - "สมถะกรรมฐานและวิปัสสนากรรมฐาน" คอร์สภาษาอังกฤษ ครั้งที่ ๓ วันที่ ๑๑ มีนาคม ๒๕๕๙

"สมถกรรมฐาน โดยหลักแล้ว มีเป้าหมายคือ ทำให้จิตมีความสงบ ความสุข มีกำลัง ซึ่งมีมาก่อนพระพุทธเจ้า ฤาษีชีไพร ก็ทำสมถกรรมฐานขั้นสูงๆ แต่สิ่งที่พระพุทธเจ้าค้นพบคือวิปัสสนากรรมฐาน วิปัสสนากรรมฐานมีเป้าหมายหลักเพื่อให้เรากลับมาเรียนรู้ความจริงของกายของใจ เรียนรู้ความจริงจนเข้าใจความจริงของกายของใจ ใจก็จะถอดทอนความยึดถือ เริ่มปล่อยวางกายและใจลง ดังนั้นเป้าหมายของเราคือ การทำวิปัสสนากรรมฐาน" คุณแม่ชีอรนุช...

"ทำอะไรไม่ถูก ทำสมถะไว้ก่อน...ดูจิตไม่ได้ รู้สึกอย่าให้เกินกายออกไป มีกายนี้เป็นขอบเขตที่จะเรียน...ถ้าเกินกายออกไป ไม่มีทางเจอจิตเลย จิตมันไม่ได้อยู่ข้างนอก" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๔ วันที่ ๖ มีนาคม ๒๕๕๙ (590306)

"มีชีวิตอยู่กับปัจจุบันให้ดีที่สุดนะ จะอยู่กี่วันไม่สำคัญหรอก สำคัญว่าทุกวันนี้ที่อยู่มีคุณค่าพอหรือเปล่า อยู่แบบมีประโยชน์หรืออยู่แบบเบียดเบียนตัวเอง เบียดเบียนคนอื่น ตรงนี้สำคัญกว่า" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๔ วันที่ ๐๕ มีนาคม ๒๕๕๙ (590305B)

"เส้นทางนี้ เส้นทางของคนมีปัญญา เส้นทางของคนกล้า เส้นทางของคนพึ่งตนเอง...หลวงพ่อสั่งสอนพวกเรา ไม่ใช่เพื่อให้พึ่งหลวงพ่อ ไม่ใช่ให้พึ่งรุ่นพี่ที่ภาวนามา แต่พึ่งตัวเองให้ได้ เอาตนเป็นที่พึ่งให้ได้ พึ่งด้วยสติ ด้วยปัญญา ด้วยความรู้ที่พระพุทธเจ้าถ่ายทอดไว้ สังเกตเอา" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๔ วันที่ ๐๕ มีนาคม ๒๕๕๙ (590305A)

"นักปฏิบัติกับคนหลงโลกนั้นไม่เหมือนกัน คนหลงโลกก็จะคอยดู เมื่อไรมีวันหยุด หาทางหยุดงาน จะได้ไปเที่ยว เที่ยวโน่นเที่ยวนี่ไปเรื่อย หลวงพ่อตั้งแต่เป็นโยม ได้ปฏิทินมาก็จะวางแผน ช่วงไหนจะไปวัด ไปภาวนา... สมัยที่มีกำลังก็เอากำลังไปทุ่มเทแย่งของสมมุติในโลก แย่งชื่อเสียง แย่งตำแหน่ง แย่งทรัพย์สินเงินทอง ถามว่าผิดไหม ไม่ผิดหรอก แต่ว่าเค้าไม่มีโอกาสที่จะรู้ว่า ของดีของวิเศษที่ยิ่งกว่าเรื่องทางโลกยังอยู่" พร...

"เมื่อคนไม่เห็นคุณค่าของศาสนา ก็ไม่ศึกษา ไม่สนใจ ยิ่งไม่มีทางรู้เลยว่าดีอย่างไร ศาสนาจริงๆ ตัวธรรมะจริงๆ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับพระ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับองค์กรอะไร ทั้งสิ้น อยู่ที่ว่าเราเคยได้ยินได้ฟังธรรมะไหม ถ้าเราเคยได้ยินได้ฟัง เราลงมือปฏิบัติหรือเปล่า ลงมือปฏิบัติแล้วเราเห็นคุณค่าด้วยตัวของเราเอง ก็เป็นชาวพุทธที่แท้จริง" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๔ วันที่ ๔ มีนาคม ๒๕...

"เราไม่ได้มุ่งล้างกิเลสไปเพื่อจะทำลายกิเลส...เรามีหน้าที่รู้มัน พอกิเลสเกิดขึ้นมาเรารู้ทัน กิเลสทำงานไม่ได้ คล้ายๆ งอกใบออกมาแล้วปรุงอาหารไม่ได้ อนุสัยจะค่อยๆ เหี่ยวแห้งลง" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๔ วันที่ ๐๔ มีนาคม ๒๕๕๙ (590304A)

"ให้เรารู้ทันความปรุงแต่ง อย่าไปปรุงแต่งเสียเอง...บางทีเราไปปรุงไว้ ใจก็ทื่อๆ นะ...เหมือนกับรู้ตัวได้ตลอดเวลาเลย เหมือนสติเกิดถี่ยิบเลย แต่ใจมันจะนิ่งๆ อันนั้นแต่งขึ้นมานะ...ปรุงแต่งฝ่ายชั่วหรือปรุงแต่งฝ่ายดี รากเหง้าเป็นอันเดียวกัน คืออวิชชา" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๔ วันที่ ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙ (590222)

"สมาธิแปลว่าความตั้งมั่นของจิต ไม่ได้แปลว่าสงบ อย่าไปคิดว่าสมาธิแปลว่าสงบนะ ต่ำต้อยเกินไป สมาธิคือความตั้งมั่นของจิต จิตจะตั้งมั่นขึ้นเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ...ใจไหลแว้บไปคิด ห้ามได้ไหม ห้ามไม่ได้ ให้เรียนรู้มันไป จิตไหลไปรู้สึก" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช บ้านบุญหนุนนำ วันที่ ๖ เมษายน ๒๕๕๙

"แทนที่เอาเวลามาคอยตามพันแข้งพันขาหลวงพ่อ เอาเวลาไปภาวนา อย่ามาผูกพันอยู่กับครูบาอาจารย์แบบลูกแหง่...ต้องเข้มแข็ง ต้องพัฒนาตัวเองนะ ฝึกตัวเอง แล้วก็ช่วยผู้อื่น" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๔ วันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙ (590220)

"รู้สึกไหม ในนี้มีเราอยู่คนหนึ่ง เรานี้ไม่ได้เกิดตลอดเวลา เกิดดับเหมือนกัน เพราะฉะนั้น บางครั้งจิตทรงสมาธินิ่งๆ ไม่คิดอะไร ทุกอย่างว่างเปล่า บอกว่าไม่มีเรา ออกจากสมาธิมาก็มีเราอีกแหละ...ฉะนั้น เวลาที่เราจะวัดกิเลสตัวเอง เราวัดในใจที่ธรรมดานี้ อย่าไปเข้าฌานวัด เข้าสมาธิวัด วัดไม่ได้จริง กิเลสไม่โผล่ อยู่ในชีวิตธรรมดานี้ แล้ววัดเอา ในภาวะปกติที่ไม่ได้ไปปรุงแต่งให้จิตนิ่งๆ" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย...

"สมาธิสงบ จิตเป็นหนึ่ง อารมณ์เป็นหนึ่ง... สมาธิที่ใช้เจริญปัญญา จิตเป็นหนึ่ง อารมณ์เป็นแสนเป็นล้านก็ได้ อารมณ์เคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลง จิตเป็นหนึ่ง ในลักษณะที่เป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ไม่ใช่เป็นหนึ่งแบบแข็งกระด้าง" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๔ วันที่ ๑๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙ (590214A)

จุดสำคัญไม่ได้อยู่ทีสภาวะสว่างหรือมัวนะ จุดสำคัญอยู่ที่ว่าจิตเรามีปฏิกิริยาอะไรขึ้นมา พอมันมัวขึ้นมา จิตไม่ชอบก็รู้เอา ... ไม่ได้ฝึกเพื่อจะให้มันหาย แต่ฝึกเพื่อจะดูไตรลักษณ์ พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๔ วันที่ ๑๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙ (590213B)

"ไม่ใช่เรื่องยากนะ ที่เราจะรู้กายอย่างที่กายเป็น ไม่ใช่เรื่องยาก ที่เราจะรู้ใจอย่างที่ใจเป็น ขอให้มีความใส่ใจที่จะรู้เท่านั้นเอง มีมนสิการ สนใจ ใส่ใจ คอยระลึกอยู่ ไม่บังคับจิต ... ใช้จิตใจที่เป็นธรรมชาติ จิตใจที่เป็นธรรมดา จิตใจที่รู้ตื่นเบิกบาน สบายๆ นี่แหละ ไปรู้ความเปลี่ยนแปลงของกาย...ของใจ นี่เป็นหลักการปฏิบัติที่สำคัญนะ" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๔ วันที่ ๑...

"จิตจะมีสติ ได้ ก็ต้องจำสภาวะได้ หัดไปก่อน จนจิตจำสภาวะได้ ความโกรธ ความโลภ ความหลง ดูเหมือนกัน คือ จิตไหลไปคิด ถ้าจิตไหลไปคิดแล้วรู้ทัน จิตมันก็จะตื่นขึ้นมา จิตที่ตื่นขึ้นมาเนี่ยถึงเอามาทำวิปัสสนา มันจะเห็นเลยว่า จิตที่ไหลไปคิด เกิดแล้วก็ดับ เกิดจิตที่รู้สึกตัวขึ้นมา จิตที่รู้สึกตัว เกิดแล้วก็ดับ แล้วก็ไหลไปอีก นี่ถ้าเราเห็นบ่อยๆ ใจมันก็จะเห็นเกิดดับ ก็จะเห็นสภาวะธรรมตามความเป็นจริงของมัน สภาวะธร...

"ก่อนจะง่าย ยากทุกคน ต้องอดทนนะ ยอมยากตั้งแต่วันนี้แล้วง่ายในอนาคตดีกว่า ดีกว่าเหลวไหลในวันนี้แล้วอนาคตก็ยังยากอย่างเดิม จนหมดพระพุทธเจ้าไปหลายองค์แล้วก็ยังภาวนาไม่ได้อย่างเดิม ใช้ไม่ได้นะ ค่อยๆ ฝึกไป" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม ที่มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช วันที่ ๒๐ มีนาคม ๒๕๕๙

"ศาสนาพุทธแท้ๆ... เป็นศาสนาของสติ ศาสนาของปัญญา ศาสนาของการพึ่งตนเอง คนส่วนใหญ่อ่อนแอ อยากให้คนอื่นช่วย... ไม่ได้คิดจะพึ่งตนเอง และก็ไม่อยากฝึกตนเองด้วย ตามใจกิเลสไปเรื่อยๆ แต่ละวันๆ เคารพผลประโยชน์ เคารพวัตถุ ไม่ได้รู้ว่าเราเกิดมาเพื่ออะไร... ชาวพุทธที่แท้จริงต้องรู้ว่าพระพุทธเจ้าสอนอะไร" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๔ วันที่ ๑๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙ (590212B)

"จิตดวงเดียวนี่แหละ สร้างขันธ์ ๕ ขึ้นมาทั้งหมดเลย มีขันธ์ ๕ ขึ้นมาก็ขยายความรู้สึกออกไป มีตัวเรา แล้วก็มีของเรา มีของคนอื่น...มีโลก มีจักรวาล ออกไปอีก จักรวาลนี้ปรากฏขึ้นมาด้วยจิตดวงเดียวนี่เอง สุข ทุกข์ ดี ชั่ว ทั้งหลาย ปรากฏขึ้นมาด้วยจิตดวงเดียวนี่เอง" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๔ วันที่ ๑๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙ (590212A)

"ถ้าเมื่อไรเรารู้ทันใจที่ฟุ้งซ่าน สมาธิจะเกิด ถ้าเรารู้ความรู้สึกทั้งหลาย สภาวะทั้งหลายตามที่มันเป็น สติจะเกิด มันมีตัวเฉพาะอยู่ตัวหนึ่ง คือ ถ้ารู้ความฟุ้งซ่าน สมาธิจะเกิด... ใจฟุ้งซ่านเป็นอย่างไร ส่วนใหญ่จะหนีไปคิด รองลงมาก็หนีไปดู รองลงไปอีกก็หนีไปฟัง ส่วนจิตไหลไปดมกลิ่น ไปลิ้มรส ไปรู้สัมผัสทางกาย มีไม่มาก" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช ที่คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย...