หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

"ถ้าเมื่อไหร่เห็นทุกข์ ก็จะได้เห็นธรรม อย่ากลัวทุกข์นะ อย่าเกลียดทุกข์ นั่นคือครูที่ดีที่สุดของเรา เป็นครูที่ดุ ไม่เหมือนครูใจดีนะ ครูสุขเป็นครูใจดี ครูทุกข์เนี่ย ครูดุร้าย ดุ เข้มงวด เข้มงวดแบบไม่มีข้อยกเว้นเลย เพราะฉะนั้น ทุกคนต้องทุกข์ ครูคนนี้ไม่เคยยกเว้นให้ใครเลยนะ ทุกข์แน่นอน เพียงแต่ว่าเราจะเรียนรู้วิชาของครูคนนี้ได้รึเปล่า เท่านั้นเอง เราไม่อยากเรียน เราไม่เห็นทุกข์ เพราะไม่อยากดู เราอยากห...

"ที่เราภาวนาให้มีจิตรู้ ไม่ใช่เพื่อให้มีจิตรู้คงที่ อย่าเข้าใจผิดว่า จะฝึกให้จิตรู้คงที่ เรามีจิตรู้เพื่อจะตัดจิตคิดให้ขาดเป็นช่วงๆ เท่านั้นเอง แล้วสุดท้ายก็จะเห็นว่า จิตคิดก็ไม่เที่ยง จิตรู้ก็ไม่เที่ยง จิตทุกชนิด ไม่เที่ยง" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๑ วันที่ ๒๑ พฤษภาคม ๒๕๖๐

"จิตเราหลงไป แล้วเรารู้ว่า จิตหลงไป ขณะที่รู้ว่า จิตหลงไป จิตไหลไป สมาธิเกิดขึ้น ขณะนึง เป็นขณิกสมาธิ ทำขณิกสมาธิมากๆ บ่อยๆ มันจะรู้ตัว รู้ตัว รู้ตัว มันเหมือนรู้ได้ทั้งวันเลย คราวนี้ไม่ต้องเข้าสมาธิ ไม่ต้องเข้าฌานนะ แต่ว่ามันเหมือนรู้ตัวได้ทั้งวัน พอเผลอปุ๊บ รู้ปั๊บ เผลอปุ๊บ รู้ปั๊บ ตัวนี้ตัวดีละ ตัวของวิเศษ" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๑ วันที่ ๒๐ พฤษภาคม ๒๕...

"การปฏิบัติจริงๆ เราเรียนอยู่ในชีวิตธรรมดานี่เอง เวลาปัญหาชีวิตเกิดขึ้น มันมีปัญหา 2 ส่วน ซ้อนกันอยู่ อันหนึ่งเป็นปัญหาจริงๆ ในชีวิต เช่น สามีมีกิ๊ก ภรรยามีกิ๊ก ลูกติดยา ตกงาน เป็นปัญหาจริงๆ บางคนพ่อแก่แล้วเจ้าชู้ เป็นปัญหา แต่ว่ามันมีปัญหาอีกส่วนหนึ่ง คือ ปัญหาทางใจ ปัญหาความคิดของเราเอง ถ้าแก้ปัญหาไม่ตก ใจเราก็หมกมุ่นอยู่กับปัญหาจริงๆ ปัญหาจริงๆ นะส่วนหนึ่ง หนีไม่พ้นหรอก ชีวิตทุกคนต้องมีปัญหา แต...

"เวลาที่เราภาวนาไป เราจะเจอสภาวะที่ไม่เคยรู้ ไม่เคยเห็น เป็นระยะๆ ตลอดสายของการปฏิบัติ สิ่งที่เราไม่เคยรู้ ก็ได้รู้ ไม่เคยเห็น ก็ได้เห็น ไม่เคยเข้าใจ ก็ได้เข้าใจ เป็นลำดับไป ถือหลักให้แม่น เวลาเจออะไรที่ไม่รู้ว่าคืออะไร สงสัย ให้รู้ว่าสงสัย ดู เข้าตรงนี้เลย มันคืออะไร ไม่สำคัญ มันแค่ว่าสิ่งบางสิ่งเกิดมา แต่ว่าใจสงสัย ปัญหาอยู่ที่ใจสงสัย แล้วไม่เห็น ปัญหาไม่ใช่ว่า นั่นคืออะไร" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ...

"สิ่งที่เรียกว่าโลก ต่อไปข้างหน้าลำบาก สังคมนี้เปลี่ยนเร็วมากเลย ถ้าเราภาวนาได้ ใจมันไม่ปฏิเสธความเปลี่ยนแปลง มันมองแบบเข้าใจ ว่ามันเป็นอย่างนี้แหละ" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๑ วันที่ ๑๔ พฤษภาคม ๒๕๖๐

"กายกับใจนั้นลำบากอยู่แล้ว ทุกข์อยู่แล้วโดยธรรมชาติธรรมดา เราต้องการเห็นตรงนี้ แต่ว่าพอเราลงมือปฏิบัติ เราไปแกล้งทำให้มันเครียดมากกว่าเก่า ร่างกายก็แข็งๆ ทื่อๆ จิตใจก็ถูกกดเอาไว้นิ่งๆ ไม่สบาย เป็นการทรมานตัวเอง บังคับกายบังคับใจมากไป" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๑ วันที่ ๑๓ พฤษภาคม ๒๕๕๖

"อย่างบางคนก็คิดว่า ตัวเองนิสัยดี จิตใจดี นิสัยดี คนอื่นเขามอง ไม่ใช่อ่ะ ร้ายโคตรๆ มองมาจากมุมของคนอื่นๆ นะ มองง่าย มองตัวเองตรงๆ มองยาก งั้นเราจะมาฝึกตัวเองให้สามารถมองตัวเองเหมือนคนอื่นเค้ามอง ย้อนมามองตัวเองได้ จะค่อยๆ ฝึก อันแรกเลยเราจะต้องให้จิตใจอยู่กับตัวเองก่อน จิตใจอยู่กับเนื้อกับตัว ถ้าเราใจลอย เราไม่สนใจร่างกายตัวเอง ไม่สนใจจิตใจตัวเอง โอกาสที่จะย้อนมาดูตัวเองเนี่ย ไม่มี" -- พระธรรมเทศน...

"หัดใหม่ๆ เราก็เริ่มเห็นแล้วว่า ขันธ์มันแยกออกไปนะ ขันธ์แยกออกไปได้ โลกก็ห่างออกไปล่ะ เพราะสิ่งที่เรียกว่าโลก ก็คือขันธ์ นั่นเอง อะไรเรียกว่า โลก ขันธ์ห้านั่นแหละเรียกว่า โลก ถ้าจิตมันห่างขันธ์ห้าออก พรากออกจากขันธ์ห้า มันก็พรากออกจากโลก มันวางขันธ์ห้า ก็คือวางโลกไป ขันธ์ห้าดับ โลกดับ ไม่มีที่ไปเกิดต่อ" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐ วันที่ ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๖๐

"วันนี้วันวิสาขบูชา วันระลึก ถึงพระพุทธเจ้า ถ้าหายใจออกก็ระลึกถึง หายใจเข้าก็ระลึกถึง จะไม่มีโอกาสคิดชั่ว ถ้าไม่คิดชั่ว ก็จะไม่ทำชั่ว จะไม่พูดชั่ว ยิ่งถ้าเราคิดถึงว่า พระพุทธเจ้าดียังไง มีคุณสมบัติ มีปัญญา ท่านค้นคว้าหาทางพ้นทุกข์ได้ด้วยตัวของท่านเอง เอามาสอนเรา ขนาดเราเดินตาม เรายังรู้สึกยากเลย ให้เราหาเอง ไม่มีหวังเลย" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐ วันที่ ๑๐...

"อย่าประมาทนะ อย่าประมาท คนประมาทก็คือ คนตายแล้ว ตายจากคุณงามความดี หมายถึง ไม่พัฒนาแล้ว เราต้องสำรวจตัวเองไป ศีล สมาธิ ปัญญา เรามีหรือยัง อันไหนยังอ่อนอยู่ ก็พัฒนาขึ้นมา ศีลข้อไหนยังบกพร่อง ก็พัฒนาขึ้นมา วันๆ ฟุ้งซ่านเยอะ หรือว่า รู้ตัวเยอะ ยังฟุ้งเยอะอยู่ ก็ค่อยๆ หัดรู้สึกไป รู้ตัวไป จิตไหลแล้วรู้ จิตไหลแล้วรู้ ฝึกไปเรื่อยๆ จิตใจมันอยู่กับเนื้อกับตัว" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัด...

"ก่อนที่พระพุทธเจ้าจะนิพพาน ท่านบอกให้พวกเราไม่ประมาท ใช่ไหม ให้ทำความเพียรให้ถึงพร้อม ใช่ไหม ด้วยความไม่ประมาท ทำความเพียร ทำความดีไป บางคนไปขยายหน่อยเป็น ทำประโยชน์ตน ประโยชน์ท่านให้ถึงพร้อมด้วยความไม่ประมาท... ...การทำประโยชน์ตัวเอง ประโยชน์ผู้อื่น ให้ถึงพร้อม ทำยังไง ตัวเองถึงพร้อมด้วยศีล ชักชวนคนอื่นให้ถึงพร้อมด้วยศีล ตัวเองถึงพร้อมด้วยสมาธิ ชักชวนคนอื่นให้ถึงพร้อมด้วยสมาธิ ตัวเองถึงพร้อมด้วย...

"เวลาเราได้ข้อมูลเนี่ย อย่าเพิ่งเชื่อ อย่าเพิ่งปฏิเสธ ไปดูว่าจริงๆเป็นยังไงก่อน เวลาภาวนาเนี่ย ตรงนี้ สำคัญมากเลย ภาวนาบางครั้ง เกิดสภาวะแปลกๆ ขึ้นมาแล้วเราคิดว่าบรรลุมรรคผลละ ถ้าเราเชื่อว่าเราเป็นพระอริยะละ ทั้งๆ ที่ไม่เป็นเชื่อง่าย คราวนี้เสร็จเลย ภาวนาต่อไม่ถูก เพราะคิดว่าเป็นพระอริยะแล้ว เดินทางที่ผิด แต่ว่าคิดว่าถูกแล้ว จะไม่มีการแก้ไขตัวเองแล้ว เวลาเกิดสภาวะอะไรขึ้นนะ หลวงพ่อดูแล้วดูอีก ดูจน...

"จิตกับร่างกายต่างกัน ร่างกายจะแข็งแรง ต้องเคลื่อนไหวบ่อยๆ จิตที่มีแรง ต้องนิ่ง จิตที่เดินปัญญา ไม่ใช่จิตที่มีแรง นิ่งๆ อยู่อย่างเดียว จิตต้องตั้งมั่นด้วย ตัวนี้สำคัญ สมถะกรรมฐาน จะให้เราได้สมาธิ 2 ชนิด ชนิดที่ 1 ฝึกให้จิตตั้งมั่น ชนิดที่ 2 ฝึกให้จิตมีกำลัง ฝึกให้จิตตั้งมั่น เป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบานไปเจริญปัญญาได้ เรียกว่า ลักขณูปนิชฌาน ชนิดที่สงบอยู่ในอารมณ์อันเดียว ได้พักผ่อน มีเรี่ยวมีแรง...

"ที่เรามาภาวนานะ เพื่อลดละกิเลส โดยเฉพาะ ความโง่ เรามีวัตถุมงคลแล้วฉลาดขึ้นก็ดี เช่น ไม่ยอมทำผิดศีล อย่างนี้ดี เอาไว้นั่งทำสมาธิ ทุกวันจะต้องนั่งสมาธิ อย่างนี้ดีมาก ห้อยติดตัวไว้ เวลาจะทำชั่วมีสติรู้ทัน ไม่ชั่วละ ไม่ทำ มันดีที่สุดเลย งั้นฝึกไปเรื่อยๆ นะ แล้ววันนึงเราพบว่า อันนี้พระปลอม ที่หลวงพ่อแจกเนี่ยพระปลอม พระจริงก็คือ จิตที่บริสุทธิ์ของพวกเราเองนั่นแหละ" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมช...

"อย่าทิ้งนะ มาฝึกตัวเอง มีเวลาว่าง 5 นาที ก็เผลอ 5 นาที ต้องหมดธุระแล้วถึงจะไปเริ่มภาวนามีสติ อย่างนี้ไม่ได้กินหรอก ทั้งวันเผลอเล็ก เผลอน้อย เต็มไปหมด มันเคยชินจะเผลอ พยายามฝึกนะ ให้มีสติ ไม่ใช่ต้องหลวงพ่อเริ่มเทศน์แล้วถึงจะมีสติ ก่อนหลวงพ่อจะออกมา ก็หลงได้ ถ้าใครยังคิดอย่างนั้น ยังห่างอยู่ ยังประมาทอยู่ จะเจอหลวงพ่อ หรือไม่เจอหลวงพ่อ ก็คอยรู้สึกกาย คอยรู้สึกใจ ถ้าอย่างนี้ถือว่าอยู่ใกล้หลวงพ่อแล้ว...

"เวลาทุกข์มากๆ ทนไม่ไหว ทำสมถะ เป็นที่พักผ่อน คล้ายๆ ชาร์ตแบตหน่อย พอมีกำลังแล้วก็ไปดูต่อ ไปรู้ทุกข์ต่อ นอกจากการรู้ทุกข์แล้ว ไม่มีทางรู้ธรรมเลย รู้ทุกข์แล้วถึงจะรู้ธรรม" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐ วันที่ ๓๐ เมษายน ๒๕๖๐

"ในใจเรามีความต้องการเป็นคู่ๆ ที่ตรงข้ามกันเยอะอยู่ ชีวิตมันเลยไม่เต็มอิ่ม พอได้อันนี้มา มันต้องเสียบางอย่างไป มันต้องแลกกันตลอด ฉะนั้น ชีวิตมันไม่เคยเต็มอิ่มเลย มันจะขาดตลอดเวลา... ...ใจที่ขาด มันจะดิ้นรนหาความสุขมาเติม แต่เติมเท่าไหร่ก็ไม่เต็ม... ...ชีวิตนะ มันไม่มีความสุขสักเรื่อง มันขาดตลอดเวลา ขาดวัตถุสิ่งของ ขาดความสบายใจ เราทำตัวให้เต็มได้ เติมธรรมะลงไปในใจ ใจไม่หิว พอใจไม่หิว ใจมันอิ่มแล้ว...

""ฝึกนะ ฝึกตัวเอง มักน้อย สันโดษ ไม่มั่วสุม คิดถึงการปฏิบัติ ปรารภความเพียร ลงมือเจริญสติ รักษาศีล มีสติ ฝึกสมาธิ เจริญปัญญา เดินอยู่ในเส้นทางอย่างนี้ เส้นทางของพระอริยเจ้า ถ้ามักมาก ไม่สันโดษ มั่วสุม ไม่คิดเรื่องการปฏิบัติเลย ไม่มีศีล ไม่มีสติ สมาธิ ปัญญา ก็ไปไหนไม่รอด จมอยู่อย่างนั้น จมความทุกข์ไปเรื่อยๆ" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐ วันที่ ๒๙ เมษายน ๒๕๖๐

"เรารู้ว่าการดูจิตสมควรแก่เรา เราก็ดูบ่อยๆ ไม่ลืม ไม่ใช่ดูวันเดียว มาฟังเทศน์ก็ดูคึกคักอยู่ พอถึงเวลากินข้าวก็ทิ้งละ กินข้าวก็เพลิดเพลิน กลับเข้ามาเตรียมตั้งสติใหม่ มาฟังเทศน์ต่อ จบแล้วกลับบ้าน หลงทั้งวันเลยคราวนี้ หลงอีก 7 วันแล้วค่อยมาใหม่ อย่างนี้นะ แล้วบอกว่า เมื่อไหร่จะบรรลุสักทีเนี่ย พระพุทธเจ้าสอนไม่จริงเลย หนูเจริญสติปัฏฐานมา 7 วัน 7 เดือน 7 ปี แล้ว ไม่เห็นบรรลุอะไรเลย 7 วัน 7 เดือน 7 ปี อ...

"สุขกับทุกข์นั้นเสมอกัน ดีกับชั่วนั้นเสมอกันในการสอนธรรมะเรา ความสุขก็ไม่เที่ยง เป็นอนัตตา ความทุกข์ก็ไม่เที่ยง เป็นอนัตตา กุศล หรืออกุศล ก็ไม่เที่ยง เป็นอนัตตา สอนธรรมะเราเท่าๆ กัน รู้ลงไป ซ้ำลงไปๆ จิตมันจะปิ๊งขึ้นมาว่า ทุกสิ่งทุกอย่างแหละที่เกิดขึ้นมาแล้ว ไม่เที่ยงทั้งหมดเลย สิ่งทั้งหลายทั้งปวง ยึดถือเป็นของเราไม่ได้ สั่งไม่ได้" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐...

"ฝึกจิตให้มีพลัง ให้ดี มีสติไวๆ โดยที่ไม่เจตนา มีสมาธิที่เข้มแข็ง โดยไม่ได้เจตนา ไม่เจตนา แล้วเกิดได้ไง เพราะจิตมันชำนาญ จิตมีธรรมชาติไหลไปตามความเคยชิน จิตจะเป็นไปตามความเคยชิน เคยชินจะขี้บ่น ม้นจะขี้บ่นมากขึ้นเรื่อยๆ เคยชินจะขี้โกรธ มันขี้โกรธมากขึ้นเรื่อยๆ เคยชินจะฟุ้งซ่าน มันฟุ้งซ่านมากขึ้นเรื่อยๆ เคยชินจะรู้สึกตัว มันจะรู้สึกตัวมากขึ้นเรื่อยๆ ค่อยๆ ฝึกไป สร้างความเคยชินใหม่ขึ้นมา ความเคยชินที...

"เราไม่ภาวนาแบบเก็บกดนะ การเก็บกด ไม่ได้แก้ปัญหา เป็นการ กลบปัญหาไว้เฉยๆ ถึงวันนึง ความเครียดจะแรงขึ้นๆ แล้วระเบิด ถึงระเบิดเนี่ยอาจเป็นฆาตกรรมได้เลย เวลาความโกรธเกิดขึ้น เรารู้ทัน สังเกตดูสิ ทำไมเราโกรธ ส่วนใหญ่ที่โกรธมี 2 เหตุผลเอง 1.ขัดผลประโยชน์กัน 2.ความคิดเห็นขัดกัน จะโกรธกันด้วย 2 เรื่องนี่แหละฆาราวาส ค่อยๆ เรียนมาตรงนี้นะ ทำไมมันต้องโกรธเค้ามากอย่างนี้ เพราะว่า เรายึดในความเห็นของเรารุนแรง...

"สมัยก่อน กว่าจะได้เข้าใกล้ กว่าจะได้ฟังธรรม ลำบาก เดี๋ยวนี้ เข้าใกล้ง่าย ฟังธรรมง่าย เปิด CD ก็เข้าใกล้หลวงพ่อละ เห็นหน้าโผล่มา เทศน์ละ ซื่อสัตย์มาก เปิดทีไรก็เทศน์ทุกที บางอย่างง่ายเกินไป ก็ไม่เห็นคุณค่านะ อย่างถ้าเราเดินทางไกลๆ ไปเรียนกับครูบาอาจารย์ มันจะตั้งใจมากเลย ความรู้สึกไม่เหมือนกัน เมื่อก่อนหลวงพ่อก็ฟังวิทยุ...... เวลาฟังจากวิทยุ ไม่ถึงอกถึงใจ ไปฟังสดๆ นะ บรรยากาศมันให้ จิตใจเราตื่นตัว...

"เราอย่าทำตัวเองให้ทุกข์นะ ไม่ทำคนอื่นทุกข์ด้วย เจริญเมตตา เมตตาตัวเอง เมตตาคนอื่น เมตตาสัตว์อื่น ใจมันจะอ่อนโยน พอใจมันอ่อนโยนนะ มันมีความสุข ใจมันเป็นกุศล มันรองรับธรรมะง่าย ถ้าใจกระด้าง ใจไม่สบาย ไม่รับธรรมะ ของอื่นไม่สำคัญ ธรรมะสำคัญ ของอื่นเสียได้นะ แต่ธรรมะเสียไม่ได้ ของอื่น ถึงเราได้มา วันนึงก็เสียหมด แต่ธรรมะติดตัวเรา สิ่งที่ติดตัวเรา ก็มีแต่ความชั่วกับความดี" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมท...