Podcast Muzeum Historii Polski

Czy historia świata rozgrywa się na polach bitew, czy może bardziej w kuluarach i salonach, gdzie sprawy załatwiają dyplomaci? Jeżeli tak, to kto był pierwszym polskim dyplomatą? Gdzie i na jakich dworach załatwiał sprawy ważne dla Polski? Czy rzeczywiście Uniwersytet Jagielloński zawdzięcza swoje istnienie dyplomatycznym staraniom? Przybliżmy znakomite postaci, które budowały potęgę dawnej Rzeczp...

90 lat temu, w 1933 roku Adolf Hitler przejmuje władzę w Niemczech. Zaczyna budowę III Rzeszy – państwa stanu wyjątkowego. Państwa, w którym parlament był nazywany najdroższym chórem na świecie, bo jego głównym zadaniem było śpiewanie hymnu narodowego. Państwa, które stawało się totalitarne i na czele którego stał wódz. Dlaczego Niemcy dali się uwieść Hitlerowi? Kto go popierał najchętniej i jak r...

Tym razem w podcaście Muzeum Historii Polski poruszamy tematykę czarów i czarownic. Czy w średniowieczu naprawdę wierzono w magię i kontakty z szatanem? Czy oskarżeni rzeczywiście mieli coś na sumieniu, a może byli ofiarami pomówień i niesprawiedliwych procesów? Czy tortury były często stosowane? Jakie kary groziły za różnego rodzaju obyczajowe przestępstwa? Jak radzono sobie z prostytucją i dlacz...

Ukraińcy stanowili najliczniejszą mniejszość narodową w II RP. Wzajemne relacje pomiędzy Polakami i Ukraińcami stanowiły wielkie wyzwanie dla odrodzonego kraju. Jak doszło do sojuszu polsko-ukraińskiego w okresie walk z bolszewikami? Kim był Symon Petlura i dlaczego zamordowano go w 1926 roku? Opowiemy także o polityce, którą prowadziło państwo polskie w stosunku do ukraińskiej mniejszości w okres...

Lech, Czech i Rus to legenda, która miała symbolizować braterstwo Słowian. Z tym braterstwem różnie jednak bywało. W ciągu ostatnich trzech stuleci wojska rosyjskie tylko przez 50 lat nie stacjonowały nad Wisłą. Dlaczego do swoich imperialnych celów Rosja wykorzystuje historię Rusi? Skąd wzięła się potęga tego państwa? W jaki sposób przerodziło się w imperium, którego lękały się nie tylko sąsiaduj...

Polska i Litwa przez stulecia tworzyły unikatowe w swojej skali, organizacji i mozaice etnicznej państwo Europy. Te więzy przetrwały, bo nadal wiele polskich nazwisk ma korzenie w Wielkim Księstwie, a wiele polskich słów stało się częścią języka litewskiego. Związki między Krakowem i Trokami, a później Warszawą i Wilnem trwały jeszcze dłużej niż Rzeczpospolita Obojga Narodów. Tylko kim tak naprawd...

Husaria nie tylko zapisała się w militarnych dziejach świata odnosząc spektakularne zwycięstwa, ale była też formacją wojskową, które w dawnej Rzeczpospolitej funkcjonowała przez aż 250 lat. Kiedy powstała i na czym się wzorowała? Jakie były jej największe sukcesy i co dla niej zrobił Stefan Batory? Dlaczego warto pamiętać o słynnej bitwie pod Kircholmem? Ile mierzyła kopia husarza i czemu służyły...

Bohater Ameryki, Hektor z Częstochowy, ale też banita skazany za królobójstwo. Nazywany niekiedy ostatnim rycerzem Rzeczpospolitej. Wybitny dowódca i krnąbrny podkomendny. Kazimierz Pułaski − jedna z najbarwniejszych i najbardziej kontrowersyjnych postaci w historii Polski. Kim był ten nieprzecięty człowiek? Jak bez doświadczenia wojskowego stał się wybitnym dowódcą, który przez lata wodził za nos...

Radziwiłłowie, Potoccy, Lubomirscy, Ostrogscy i Czartoryscy - magnackie rody Rzeczypospolitej Obojga Narodów to ważna część naszej historii W jaki sposób wytworzyła się ta najbardziej uprzywilejowana i zamożna warstwa polskiej szlachty? Czy w czasach nowożytnych byliśmy królestwem, w którym władca miał mniej do powiedzenia niż wpływowe rody magnatów, a w ten sposób budowany ustrój stał się przyczy...

Jak ze zmianami klimatycznymi radzili sobie nasi przodkowie? Dlaczego wzrost i spadek temperatury miał tak olbrzymie znaczenie dla rozwoju kultury? Czym była tzw. "mała epoka lodowcowa"? Kiedy Polacy doświadczyli największych klęsk głodu i idących za nimi epidemii? Czy potop szwedzki rzeczywiście doprowadził dawną Rzeczpospolitą na skraj przepaści? W podcaście pomówimy o klęskach żywiołowych, o po...

Losy monarchii brytyjskiej od wieków rozpalają wyobraźnię ludzi na całym świecie. W podcaście rozmawiamy o angielskim tronie i jego tradycjach. Dlaczego współcześnie tylko w Wielkiej Brytanii koronacja ma sakralny charakter? Czy w przeszłości zmiana władców następowała częściej? Jak wygląda sukcesja po angielsku? Co możemy powiedzieć o relacjach polskiego i angielskiego tronu? Który Piast jako pie...

Czy dawna Rzeczpospolita musiała upaść? Czy jej ostatni król - Stanisław August Poniatowski mógł cokolwiek na to poradzić? Na czym polegały zaproponowane przez niego reformy i dlaczego nie spodobało się to sąsiadom Rzeczpospolitej? Jakim królem był Stanisław August? W podcaście zastanowimy się nad spojrzeniem angielskich i polskich historyków na ostatnie lata I RP. Na czym polega różnica pomiędzy...

Wyprawy krzyżowe do Ziemi Świętej to ważny rozdział w historii Europy. Pierwsza wyprawa krzyżowa, która zapoczątkowała okres zbrojnych krucjat, rozpoczęła się odezwą papieża Urbana II wygłoszoną na synodzie w Clermont 27 listopada 1095 roku, a słowa Deus vult, czyli „Bóg tak chce”, zostało hasłem przewodnim pierwszych krzyżowców. Co sprawiło, że ruch krucjatowy zaczął działać dopiero w XI wieku i...

Powstanie w getcie warszawskim miało trwać 3 dni. Zakończyło się jednak po niespełna miesiącu heroicznej walki. Członkowie konspiracyjnych organizacji zbrojnych postanowiło sięgnąć po broń i rzucić wyzwanie niemieckiemu okupantowi. Warszawskie getto było największym w Generalnym Gubernatorstwie i całej okupowanej Europie. Z podcastu dowiecie się na czym polegała realizowana przez nazistów antysemi...

Zakon Templariuszy należał do najpotężniejszych w średniowiecznej Europie. Kim byli zakonnicy z czerwonym krzyżem na koszulach? Dlaczego ich zakon nie wydał żadnego świętego? Czym się zajmowali i dlaczego nie brali udziału w wyprawach krzyżowych? Pomówimy o ich innowacyjnych rozwiązaniach, które rozwinęły średniowieczny system bankowy. Czy można powiedzieć, że templariusze oferowali podobne usługi...

Co się stało w Katyniu wiosną 1940 roku? Dlaczego Stalin i Beria wydali wyrok śmierci na polskich oficerów, policjantów, pograniczników oraz ich rodziny? NKWD wykonało ten rozkaz i rozstrzelało blisko 22 tysiące polskich obywateli. Czy ktokolwiek ocalał? Jak doszło do odkrycia tej zbrodni i dlaczego Niemcom zależało na jej nagłośnieniu? Jaką rolę w tych wydarzeniach odegrał słynny pisarz – Józef M...

W historii Polski był tylko jeden władca, którego nazwaliśmy "wielkim". Chodzi o syna Władysława Łokietka i ostatniego reprezentanta rodu Piastów - Kazimierza. Czy rzeczywiście był wyjątkowym królem, a jego dokonania nie ograniczają się do zdobycia Rusi Halickiej? Co można powiedzieć o przeprowadzonych przez niego reformach wewnętrznych? Czy słynne powiedzenie, że Kazimierz "zastał Polskę drewnian...

Politycy ginący od kul, krwawo tłumione zamieszki, gwałtownie wybuchające strajki - tak wyglądały lata 20. XX wieku w Europie. Czy dotyczyło to także Polski? Co możemy powiedzieć o wyborach prezydenckich, które wygrał Gabriel Narutowicz i czy dokonany na nim zamach był grzechem pierworodnym II Rzeczpospolitej? Co pisała prasa i jak wielkie były emocje w społeczeństwie? Panująca hiperinflacja dopro...

Kiedy złotówka stała się równowartością 100 groszy i dlaczego nie zawsze tak było? Jak długo rozliczano się pieniądzem kruszcowym i dlaczego odegrał on tak istotną w historii? Czy XIX wiek przyniósł coś, poza masowym drukiem papierowego pieniądza? Kiedy po raz pierwszy pojawiły się polskie napisy na banknotach? Skąd wziął się pomysł wprowadzenia waluty "lech" i co w ten sposób chciał osiągnąć auto...

Dlaczego mówimy o nich "Wyklęci"? Kto był największym wrogiem żołnierzy podziemia niepodległościowego? Dlaczego sfałszowane wybory 1947 roku w decydujący sposób pogorszyły sytuację Żołnierzy Wyklętych? Jak wiele osób działało w podziemiu w latach 1945-1947 i jakie organizacje tworzyły jego trzon? Augusta Emil Fieldorf, Franciszek Niepokólczycki, Witold Pilecki - czy pamięć o żołnierzach podziemia...

Dlaczego Władysław Łokietek został legendą? Czy zadecydował o tym talent polityczny przedostatniego króla z dynastii Piastów? Dlaczego jego postać rozbudza wyobraźnię historyków? Jaka była droga Łokietka na szczyt władzy i jak oceniamy prowadzoną przez niego politykę wobec rozbicia dzielnicowego? W dzisiejszym podkaście przypomnimy także najważniejsze postaci XIV-wiecznej Polski: Przemysła II, arc...

I Dywizja Pancerna zapisała się w historii nie tylko Polski, ale też Holandii, Belgii i Francji. Generał Stanisław Maczek stworzył doskonale zorganizowaną jednostkę taktyczną. Jakim był dowódcą i gdzie zaczęła się jego kariera wojskowa? Kim byli żołnierze, którzy przynależeli do I dywizji i jakim sprzętem dysponowali? Dlaczego silnik czołgu był najważniejszą jego częścią? Gdzie żołnierze generała...

Polska znacznie bardziej kojarzy się z emigracją niż z imigracją. Były jednak w polskiej historii momenty, w których to nasza ojczyzna stawała się domem dla obywateli innych państw. Dzisiaj opowiemy nieoczywistą historię rosyjskiej wielkiej emigracji - Rosjan, którzy uciekali przed rewolucją bolszewicką, by żyć w Polsce. Kim byli? Jak wpisali się w wielobarwny pejzaż II Rzeczpospolitej? Kim był Dy...

Podsumowanie zrywu wolnościowego, jakim było Powstanie Styczniowe może przyprawić o zawrót głowy. W trakcie jego trwania stoczono 1200 bitew, w których brało udział 100 tysięcy powstańców. Jakie były przyczyn jego wybuchu? Kto stanął na jego czele i dlaczego dzisiaj nie wspominamy najlepiej jego pierwszego dyktatora - Ludwika Mierosławskiego? Jak na to wszystko zareagowało Imperium Rosyjskie i car...

Jak wyglądała chirurgia w XIX wieku? Na czym polegały rewolucyjne zmiany tego stulecia? Dlaczego wybitni lekarze i naukowcy z zaboru pruskiego i austriackiego zdecydowali się wybrać polską tożsamość? Wynalazca masek i rękawiczek chirurgicznych, Jan Mikulicz-Radecki, jeden z najwybitniejszych chirurgów ówczesnej Europy – Ludwik Rydygier, a także Rudolf Weigl, twórca szczepionki przeciwko tyfusowi –...