อาจารย์ประสาน พุทธกุลสมศิริ

"พอมีโลภะมีแต่ความอยากดี ก็มุ่งปรุงแต่งร่างกาย มุ่งปรุงแต่งจิตใจ มีแต่ความคิดว่า ทำอย่างไรถึงจะดี ทำอย่างไรถึงจะได้มรรคผล ทำอย่างไรการภาวนาถึงจะก้าวหน้า มีแต่ว่าทำอย่างไร ทำอย่างไร ทำอย่างไร พอคิดว่าทำอย่างไรแล้ว ก็ตัดสินใจว่าทำอย่างนี้ พวกเราก็ลงมือทำตามที่พวกเราคิด การปฏิบัติไม่ใช่อย่างนี้ การปฏิบัติไม่ใช่ปรุงแต่ง" -- อ.ประสาน พุทธกุลสมศิริ 5 พฤษภาคม 2564

หัวใจของการปฏิบัติ มุ่งอยู่ที่การเรียนรู้ตัวเอง ศึกษาร่างกายจิตใจของตัวเองจนเข้าใจ ความเข้าใจก็มีเป็นลำดับๆ ไป พระพุทธเจ้าท่านตรัสเนืองๆ พระสงฆ์สาวกต่างๆ พูดสิ่งเหล่านี้เนืองๆ ว่า "เพราะเห็นความเป็นจริง จึงเบื่อหน่าย เพราะเบื่อหน่าย จึงคลายกำหนัด คลายความยึดถือ เพราะคลายความยึดถือ จึงหลุดพ้น" หัวใจอยู่ที่ "เพราะเห็นความเป็นจริง" ส่วนจึงเบื่อหน่ายแล้วคลายกำหนัดนี้เป็นผลแล้ว เพราะเห็นความเป็นจริงนี้...

ความแตกต่างระหว่างสมถะกับวิปัสสนาอยู่ตรงนี้ สมถะมุ่งที่การแก้อาการ ส่วนวิปัสสนา หัวใจของมันอยู่ที่การไม่แก้อาการ จะไม่แก้อาการได้ จิตเราต้องทรงพลังต้องตั้งมั่นแล้ว สติต้องดีพอสมควร สมาธิก็ต้องดี คล้ายพื้นฐานพวกนี้ต้องดีก่อน พอพื้นฐานดี ใจตั้งมั่นทรงตัวอยู่ได้ คือ จิตเป็นผู้รู้เป็นผู้ดู เราไม่แทรกแซงแก้ไข อารมณ์ทุกอารมณ์มา ดีก็ได้ชั่วก็ได้ สุขก็ได้ทุกข์ก็ได้ เบื่อหดหู่ เซ็งหรืออะไรก็แล้วแต่ เราไม่แ...

สักการะในฐานะท่านที่ทรงคุณงามความดี ไม่ใช่สักการะเทวดา แล้วก็ขออย่างนั้นอย่างนี้ พวกเราขอมากๆ เทวดาคงจะมึนเหมืนอกัน เพราะวันหนึ่งมีคนขอเป็นจำนวนมากมาย ขอทุกเรื่อง ถ้าเทวดาอยากช่วยจริงๆ เทวดาคงจัดสรรให้ไม่ค่อยไหว ไม่ค่อยทัน เพราะฉะนั้นเป็นเรื่องของทิฏฐิที่ถูกต้อง ต้องเข้าใจว่า ศาสนาพุทธเป็นศาสนาของคนที่พึ่งตัวเอง อยากรวย ต้องรู้จักทำมาหากิน รู้จักอดออม รู้จักเก็บเงิน หาเงินแล้วรู้จักรักษาเงินเหล่าน...

"สติปัฏฐานเริ่มต้นด้วยหมวดใดหมวดหนึ่ง เริ่มไปในบรรพใดก็ได้ ให้เริ่มไป พอสติตัวจริงเกิด เราหัดรู้หัดดูไปเรื่อยๆ มันจะค่อยๆ ขยายความรับรู้ ความสามารถในการเห็นสภาวะไปเรื่อยๆ จากร่างกาย จะเห็นเวทนาทางกาย ดูจิตเห็นสังขาร เห็นปรุงดีปรุงชั่ว เห็นจิตปรุงสุขปรุงทุกข์ ดูไปมากๆ คนไหนเริ่มจากจิต ช่วงหนึ่งจะเห็นร่างกาย เพราะเวลาที่ร่างกายกระทบผัสสะ ความรู้สึกก็เกิด หรือดูร่างกายไปเรื่อยๆ เดี๋ยวมันก็รู้จิต เพรา...

"การบรรลุธรรมของบุคคล มันไม่เป็นไปตามความต้องการของบุคคล ไม่เป็นไปตามกิเลส ความอยากของเรา มีหน้าที่ทำเหตุไป ในมรรคมีองค์แปด เริ่มตั้งแต่สัมมาทิฏฐิ มีหน้าที่ฟังธรรมที่ถูกต้อง ให้เข้าใจหลักการปฏิบัติที่ถูกต้อง เข้าใจว่าทุกข์ให้รู้ คือรูปนามให้รู้ ไม่ใช่ไปดัดแปลง ไปแก้ไข ไปแทรกแซง ไปปรุงให้มันดี ไปจงใจทำให้มันดี สมุทัยคือความอยากต่างๆ ตัณหาต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นกามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา สมุทัยให้ละ นิโร...

"ถ้าเราใช้วิธีการเรียนรู้ด้วยการดัดแปลงให้ดีตลอด ถึงอย่างไรก็ไม่มีวันเข้าใจ เพราะเริ่มต้นพวกเราก็หลอกแล้ว เราต้องการศึกษาธรรมชาติของสิ่งใด เราต้องไม่ดัดแปลงธรรมชาติของสิ่งนั้น ปล่อยให้สิ่งที่เราต้องการศึกษา ทำงานอย่างเป็นธรรมชาติ แล้วสังเกตมัน ดูมันอย่างที่มันเป็น จนเข้าใจพฤติกรรมของมัน จนเข้าใจลักษณะของมัน การศึกษาสังเกตร่างกาย จิตใจของเรา โดยที่ปล่อยให้มันทำงานเอง อย่างเป็นธรรมชาติ อย่างนี้เรียก...

"เตือนตัวเองเรื่อยๆ ให้ตั้งอยู่บนความไม่ประมาท ทั้งทางโลกทางธรรม แล้วชีวิตจะไม่ทุกข์มากนัก คือแม้ยังไม่พ้นทุกข์ไป ก็ไม่ทุกข์มากเท่าไร อาศัยความไม่ประมาท วันหนึ่งเราจะพ้นทุกข์ไป เพราะโดยคำสอนก่อนที่พระพุทธเจ้าจะปรินิพพาน ท่านตรัสแค่ไม่กี่ประโยค รวมลงที่ความไม่ประมาทนี้เอง "ดูกรภิกษุทั้งหลาย สังขารทั้งหลายมีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา" ไม่ใช่เฉพาะภิกษุในยุคนั้น ที่สังขารเสื่อม เราทุกคนในโลกนี้เสื่อมทั้งห...

"ไปทบทวนตัวเอง ว่า พวกเราตามใจกิเลส มากน้อย แค่ไหน? พวกเราเลี้ยงกิเลสตนเอง ให้มันมีกำลังบงการชีวิตของเรา มากมั้ย? ลองดูซิว่า เราจะฝึกฝนตัวเอง ยังไงบ้าง? ให้ใจเรา ค่อยๆ เข้มแข็งขึ้น มีพลังมากขึ้น สิ่งเหล่านี้ ไม่มีใครมาสอน หรือชี้เราได้ เราต้องสังเกตตัวเอง ค่อยๆ พัฒนาตัวเองขึ้นมา จำไว้นะ เส้นทางนี้ เป็นเส้นทางของคนเข้มแข็ง อดทน มุ่งมั่น" อ.ประสาน พุทธกุลสมศิริ สวนธรรมประสานสุข 30 ธันวาคม 2563

"มันไม่มีใครทำให้สติของเราเกิดได้ ถ้าเราไม่หัดดูสภาวะจนจิตจำสภาวะได้ สภาวะจำนวนมากอยู่ต่อหน้าต่อตา สติก็ไม่เกิดหรอก เพราะเราไม่เคยหัดรู้หัดดู เราไม่รู้จัก ต้องจับหลักให้แม่นว่าสติเกิดจากจิตจำสภาวธรรมได้แม่นยำ เมื่อใดก็ตามที่ยังจงใจทำให้สติเกิด ยังไม่ใช่สติตัวจริง สติตัวจริงเกิดอัตโนมัติ ไม่ได้เจตนาให้เกิด มันเกิดขึ้นเอง เพราะว่าหัดรู้หัดดูบ่อยๆ" -- อ.ประสาน พุทธกุลสมศิริ สวนธรรมประสานสุข 6 มกราคม...

"ต้นทุนเราไม่เท่าหลวงพ่อ ท่านสะสมของท่านมากี่ภพกี่ชาติ เรามีหน้าที่สะสมของเราให้เต็ม จะเต็มเร็วเต็มช้าขึ้นอยู่กับว่า นับตังแต่นี้เราจะดำรงชีวิตที่สอดคล้อง ที่จะทำให้ธรรมะพัฒนาขึ้น คือบารมีเพิ่มขึ้นเร็ว หรือจะดำรงชีวิตให้กำลังของอนุสัยแรงขึ้น ตรงนี้เราเลือกได้ ของเก่าเราไม่พูด เพราะทำอะไรไม่ได้แล้ว มีแต่ว่านับแต่นี้เป็นต้นไปจะทำอะไร จะใช้เวลาอย่างไร จะดำรงชีวิตอย่างไร สำคัญมาก และไม่ได้ทุกชาติที่จะ...

"เราภาวนาเพื่อจะพ้นทุกข์ อย่าให้การภาวนาเป็นสาเหตุที่จะให้เราทุกข์ เช่น เราลุ้นว่าต้องดีอย่างนั้นต้องดีอย่างนี้ แล้วไม่ได้ก็เป็นทุกข์ นั่นก็ผิดแล้ว วันนี้จิตไม่มีแรง อยากให้มีแรง แล้วมีความทุกข์ ถ้ารู้ไม่ทัน ความอยากเหล่านี้ครอบงำใจ แล้วก็ทุกข์ นั้นก็ผิดแล้ว ภาวนาเพื่อจะพ้นทุกข์ จะให้การภาวนาสร้างความทุกข์ให้เราในปัจจุบัน ไม่ถูกหรอก แสดงว่าเป้าหมายหรืออะไรบ้างอย่างต้องผิดแล้ว ฉะนั้นรักษาศีล แล้วก็...

"ธรรมะ เวลาที่มันถูกต้อง กิเลสของเราต้องลดลงบ้าง มีสติเกิดขึ้นบ้าง รักษาศีลได้ง่ายขึ้น ละบาปได้ง่ายกว่าสมัยก่อน ถ้าเราภาวนาถูก เราจะละบาปอกุศลได้ โดยที่ต้องสู้กับมันน้อยลง หรือสร้างบุญ สร้างกุศลต่างๆ เราทำได้ง่ายขึ้น เราละบาปง่ายขึ้น โดยที่ใช้พลังน้อยลง ฝืนน้อยลง นี่เป็นพัฒนาการนะ" --อ.ประสาน พุทธกุลสมศิริ สวนธรรมประสานสุข 19 ธันวาคม 2563

"นักปฏิบัติที่สมาธิดี หมายถึงสมาธิแบบลักขณูปนิชฌาน นักปฏิบัติที่สมาธิดี คือพวกที่ไหลแล้วรู้ ไหลแล้วรู้บ่อยๆ ไหลแล้วรู้ถี่ๆ ได้จิตที่ตั้งมั่นเกิดขึ้นถื่ๆ เป็นสมาธิที่ท่านเรียกว่าขณิกสมาธิ เหมาะกับพวกรเาในยุคนี้" --อ.ประสาน พุทธกุลสมศิริ สวนธรรมประสานสุข 23 ธันวาคม 2563

"อาจารย์สอนวิธีการ นักปฏิบัติจะต้องไปเห็นของจริงด้วยตัวเอง ตั้งแต่ฝึกสติ ฝึกสมาธิที่ถูกต้อง ใส่ใจในรูปนามร่างกายจิตใจตัวเอง แล้วก็รักษาศีลเป็นเบื้องต้น มีแต่ของที่ต้องทำเอง ทำถูกทำมากพอ ไม่ต้องถามหาว่ามรรคผลมันจะได้หรือไม่ได้ เหตุถูกผลต้องถูก" -- อ.ประสาน พุทธกุลสมศิริ สวนธรรมประสานสุข 9 ธันวาคม 2563

"เราต้องเรียนรู้สภาวะหนึ่ง คือโลภะในการภาวนา คือความจงใจที่จะดูสภาวะ ร้อยละ 99 จงใจตลอดเวลา แต่ห้ามไม่ได้ ถ้าจงใจแล้วรู้ แล้ววันใดที่มันจำสภาวะของจิตที่มีเจตนาได้ สติก็จะเกิดบ่อย พอสติตัวจริงเกิด มันก็ได้สัมมาสมาธิหนึ่งขณะ ในชีวิตจริงพวกเราจงใจเยอะ ไม่ใช่เฉพาะจงใจภาวนา จงใจทำโน้นทำนี่ จิตต้องรวบรวมพลังแล้วจงใจทำโน้นทำนี่ ถ้ารู้ทันตัวนี้ก็จะได้เยอะอยู่ เพราะวันหนึ่งเกิดบ่อย" -- อ.ประสาน พุทธกุลสมศิ...

"หัวใจของการปฏิบัติอันหนึ่ง คือเราไม่ต้องการคนเก่ง เราต้องการคนอดทน อดทนที่จะทำสม่ำเสมอไป ช่วงยาวๆ เพื่อที่จะวันหนึ่งเข้าใจว่า อะไรๆ ก็ไม่เป็นไปตามสั่ง" -- อ.ประสาน พุทธกุลสมศิริ สวนธรรมประสานสุข 5 ธันวาคม 2563

มันไม่มีจุดที่ถูก มีแต่ว่าตอนนี้จิตถล่ำแล้วรู้ ตอนนี้รู้สึกเบาแล้วรู้ หนักแล้วรู้ จมลงไปแล้วรู้ สมมติเรารู้สึกร่างกาย จิตมีธรรมชาติบังคับไม่ได้ บางช่วงจิตถล่ำลงไปที่ร่างกาย เราก็รู้ว่ามันถล่ำ ไม่งั้นเราต้องรักษาน้ำหนักบางอย่าง ให้มันอยู่กับร่างกายแล้วพอดี ไม่มีหรอก ถ้าพยายามทำให้ถูก อยากให้ถูก มันถึงผิด -- อ.ประสาน พุทธกุลสมศิริ :: สวนธรรมประสานสุข 21 พฤศจิกายน 63

นักภาวนา จะเก่งด้วยการฟังไม่ได้ ต้องลงสนามและซ้อมในรูปแบบทุกวัน แล้วไปเจอของจริงด้วยการเจริญสติในชีวิตประจำวัน -- อ.ประสาน พุทธกุลสมศิริ สวนธรรมประสานสุข 2 ธันวาคม 2563

เราต้องตั้งเป้า ศีลก็ดี สมาธิก็ดี ปัญญาก็ดี สำคัญทั้งสิ้น ล้วนเป็นเครื่องมือที่จะพาเราให้ไปถึงเป้าหมาย คือความพ้นจากทุกข์ จะพ้นจากทุกข์ได้ กรอบต้องชัด มุ่งละกิเลส ละบาปทั้งปวง เจริญกุศล อันที่จริงถ้าเราทำถูก ศีล สมาธิ ปัญญา เป็นเครื่องมือในการสู้กิเลสทั้งสิ้น -- อ.ประสาน พุทธกุลสมศิริ สวนธรรมประสานสุข 25 พฤศจิกายน 2563

คือเรื่องอธิจิตสิกขาของหลวงพ่อนี่ท่านชำนาญมาก อธิจิตสิกขาคือ ฝึกจิตอย่างไรให้จิตมันทรงสมาธิที่ถูก ได้สมาธิที่ถูกและมีพลัง มีความตั้งมั่นด้วย มีกำลังด้วย เป็นบาตรเป็นฐานสำหรับการเจริญปัญญา ครูบาอาจารย์ที่ทำที่สุดแห่งทุกข์ในยุคนี้ หรือในกี่สิบปีที่ผ่านมา ยังมีหลายองค์ ผมก็เคยไปกราบหลายองค์ ซึ่งแต่ละองค์มีจริตนิสัยไม่เหมือนกัน มีความชำนาญที่ท่านสั่งสมบารมีไว้ไม่เหมือนกัน พ่อแม่ครูอาจารย์เราสั่งสมบารม...

มิจฉาทิฐินั้น พระพุทธเจ้าถึงตรัสว่า เป็นอกุศลที่ร้ายแรงที่สุด คือ ความไม่รู้ความไม่เข้าใจ ความเป็นจริงของสัจจะต่างๆ ความไม่รู้ ความไม่เข้าใจ ความเป็นจริงของสัจจะของธรรมะนี้เอง ทำให้มนุษย์ ทำความชั่วสารพัด แล้วก็หลงไป ทำบางอย่างที่คิดว่าทำแล้วดี ซึ่งจริงๆ แล้วไม่ได้ช่วยอะไร พวกเราได้เรียนธรรมะแท้ๆ ได้เรียนเรื่องของเหตุเรื่องของผล เรื่องของเหตุว่า ทำเหตุแบบนี้มีความทุกข์ ทำเหตุแบบนี้ได้รับความสุข ทำ...

จิตที่ใช้ในการเดินปัญญา มีสมาธิที่ถูกต้อง  เป็นใจของคนธรรมดาเลย ธรรมดามากๆ  แต่คนธรรมดาที่ไม่ได้ปฏิบัติพวกเขาเหล่านั้นธรรมดาแต่หลงโลก  ใจไหลไปหารูป รส กลิ่น เสียงภายนอก ไม่ได้สนใจตัวเอง  เป็นปกติ ผ่อนคลาย ไม่ได้บังคับ แต่ว่าตัวจิตไปอยู่ที่ข้างนอก  เราต้องการใจที่รู้ตื่นเบิกบานเหมือนคนธรรมดาทั่วไป  แต่ใจอยู่กับเนื้อกับตัวเนืองๆ  เนืองๆ ไม่ใช่อยู่กับเนื้อกับตัวตลอดเวลา  เพราะอยู่ตลอดเวลาจะบังคับ เพ่...

ธรรมะไม่ใช่เรื่องจริงจัง เวลาที่เราจริงจังมาก ใจจะเครียด จิตอยากภาวนา ขณะที่อยากภาวนาแล้วเรารู้ไม่ทัน มีโลภะ เราจะเพ่ง ฉะนั้นเวลาที่จะนึกถึงการภาวนาขึ้นมา ที่จริงไม่มีอะไรเลย มีแต่ว่าร่างกายจิตใจเป็นอย่างไรก็รู้ลงไปเลย --อ.ประสาน พุทธกุลสมศิริ สวนธรรมประสานสุข 28 ต.ค. 63

จำหลักเรื่องกิจในอริยสัจให้แม่น แล้วจะเดินต่อไปได้ หลักมีสั้นๆ หน้าที่ต่อทุกข์ คือรูปนาม ให้รู้ หน้าที่ต่อสมุทัย คือความอยากต่างๆ ให้ละ หน้าที่ต่อมรรค คือศีล สมาธิ ปัญญา ทำให้เจริญ หมายถึงทำให้บ่อย ทำให้มาก จนถึงเวลา เราจะประจักษ์พระนิพพานเอง ทำผิดหน้าที่ ไม่มีวันได้มรรคผล --อ.ประสาน พุทธกุลสมศิริ สอนคนจีน #20 ๑๔ มีนาคม ๒๕๖๓