Plik tekstowy

Eksperci zapowiadają koniec świata, rządzący dodają, że ceną za przetrwanie będzie pożegnanie się z demokracją, bogacze z 1% twierdzą, że nie stać nas na powszechny dostatek. A może jest zupełnie inaczej? W swej najnowszej książce Przemysław Wielgosz pisze, że gdy globalny kapitalizm zderza się z planetarnymi granicami swej ekspansji, uchyla się okno możliwości. Wbrew pesymistycznej aurze naszej e...

Ta biografia pokazuje Staniszkis w pełnym spektrum: od buntowniczki Marca ’68 po ikonę socjologii, od kobiety o genialnym umyśle po osobę, która – jak twierdziło wielu jej bliskich - "czasem widziała zbyt wiele" i zawsze mówiła o tym głośno. Gościem Maxa Cegielskiego był autor książki Krzysztof Katkowski, socjolog, tłumacz literacki, dziennikarz i poeta.

Sylwia Frołow - autorka biografii Nikołaja Gogola. Rozmowa o życiu i twórczości ukraińsko-rosyjskiego pisarza, dramaturga i publicysty. Gogol będący postacią pełną sprzeczności i celebrytą swoich czasów, do dziś pozostaje osią sporu Ukraińców i Rosjan, wykorzystujących go w narracji na temat putinowskiej wojny.

Wydanie specjalne z okazji drugich urodzin naszego cyklu, podsumowujące ostatnie dwa lata w literaturze polskiej. Pierwszy odcinek programu został wyemitowany 7 kwietnia 2024 roku, a jego gościnią była Aneta Prymaka-Oniszk, która opowiadała o książce "Kamienie musiały polecieć. Wymazywana przeszłość Podlasia". Wśród gości Maxa Cegielskiego pojawili się m.in. Antonina Tosiek, Andrzej Dybczak czy St...

Jak wygląda nasza praca dziś i jak zmienia się pod wpływem rozwoju technologicznego? Gość: Marek Szymaniak, autor zbioru reportaży pt. "Młócka. Reportaże o pracy przyszłości". Jak wskazuje tytuł, są to reportaże o rewolucji w świecie pracy. Autor rozmawia z ludźmi, których pracę na naszych oczach zmienia technologia. Opisuje, jak menadżera zastępują aplikacje, pracowników w biurach pilnują systemy...

Agata Romaniuk opowiada o swojej nowej książce "Dina, Dina". To subtelna i poruszająca historia, rozpięta między Italią, Warszawą, Bagramem i Charkowem, między latami osiemdziesiątymi a współczesnością. To opowieść o rodzinnych tajemnicach i splątanych losach, a także o dojrzewaniu do bycia kobietą i odkrywaniu siebie na nowo.

Rafał Dajbor - autor książki "07 zgłoś się. Milicyjny serial wszech czasów" opowiada o kulisach powstawania serialu, nieznanych anegdotach z planu. Wyjaśnia też narosłe wokół produkcji stereotypy. Zastanawiamy się nad fenomenem popularności porucznika Borewicza, który zyskał już status ikony polskiej popkultury. To książka dla wszystkich, którzy chcą spojrzeć na Borewicza świeżym okiem - nie tylko...

Renata Bożek - prozaiczka i publicystka, autorka m.in. "Wyjarzmionej" oraz "Wakacji w domu", prezeska Związku Pisarzy ze Wsi, współzałożycielka internetowego pisma literackiego "Pole". Także współautorka serii prozatorskiej Związku Pisarzy ze Wsi.

"Porachunki..." są zarówno dla tych, którzy nigdy nie interesowali się ekonomią, jak i dla tych, którym wydawało się, że o gospodarce wiedzą już wszystko. To żywa opowieść o pieniądzach (także tych z kamienia, miedzi i ptasich piór) oraz o ich uwikłaniu w politykę. Autor, ekonomista i historyk idei, nie tylko przygląda się temu, jak skonstruowany jest współczesny pieniądz, lecz także przedstawia p...

Helena Wolińska - prokuratorka, która stała się symbolem stalinowskich zbrodni i inspiracją postaci jednej z bohaterek oscarowej Idy, oraz Włodzimierz Brus - genialny ekonomista wyklinany przez Gomułkę w marcu 1968 roku razem z Kołakowskim i Baumanem. A między nimi wielka miłość, dramaty i historia, która po wielekroć ich rozdzielała i łączyła. "Stygmat" autorstwa Katarzyna Kwiatkowskiej-Moskalewi...

Kilkadziesiąt niezwykłych kobiet, które w górach dokonały rzeczy wybitnych. Od pierwszych przejść taternickich i alpejskich, przez sukcesy himalajskie pokolenia Wandy Rutkiewicz, po czasy współczesne. A wszystko to na tle społecznych, kulturowych i politycznych zmian w Polsce i na świecie. Nie pytały, czy mogą. Wspinały się tam, gdzie chciały. Zawsze w górę. Na przekór wszystkim. Z czym się mierzy...

Katarzyna Rzehak - historyczka sztuki, badaczka i pasjonatka polskiego designu, a także autorka biografii Wandy Telakowskiej, ikony polskiego wzornictwa powojennego. Wierzyła, że piękne otoczenie, mieszkanie, ubranie, a przede wszystkim dobrze zaprojektowane przedmioty codziennego użytku kształtują człowieka. Idei "piękna na co dzień dla wszystkich" poświęciła całe swoje życie i stworzyła nowy zaw...

To (nie) jest kolejny reportaż o transformacji... Marta Madejska sięga do nieoczywistych źródeł: starych numerów "Przyjaciółki", taśm magnetofonowych obiecujących biznesowy sukces i duchowe uzdrowienie, zapomnianych odcinków Polskiej Kroniki Filmowej. Szuka zaginionych archiwów, sprawdza, jakie związek z dawnymi zakładami pracy miała kobieca piłka nożna i co razem z gruntami po fabrykach przejęli...

Najnowsza powieść Marcina Czarnika to opowieść o polskich chłopskich emigrantach w dziewiętnastowiecznej Ameryce i ich potomkach. O wygnaniu i powrocie. O życiu na wsi i w mieście. O dziedziczeniu traum i poszukiwaniu ziemi obiecanej. Żyjący współcześnie bohater o biblijnym imieniu Set nie potrafi się odnaleźć w rzeczywistości. Czy wpłynęła na to tragiczna śmierć jego brata Abla, którego miał zast...

Paweł Sołtys, znany również jako Pablopavo, opowiada o swojej najnowszej książce "Monolok". To opowieść o starym fryzjerze z Grochowa, którego własne życie plącze się w historiach tych, którzy siadali w jego fotelu, demokratycznie: doliniarz i profesor, ślusarz i literat. Czytamy o gołębiarzach, kociarach, siostrach tarocistkach, o zakopanych dzwonach, płonących łabędziach, niedowidzącym listonosz...

Żyjemy w rzeczywistości, w której martwić się jest łatwiej niż troszczyć. Tę rzeczywistość, w osobistym eseju reporterskim zatytułowanym "Szyjąc" opisała Olga Gitkiewicz, która była gościnią Maxa Cegielskiego w audycji Plik Tekstowy. "Szyjąc" - To słowo abstrakcja, słowo idea. Właściwie nawet nie poważne słowo - słówko zaledwie, bo przecież brzmi, jakby było zdrobnieniem. Żeńska końcówka, nieprzyp...

"Azard" to powieść opisująca mało znany wycinek międzywojennej historii Polski, ale przede wszystkim oryginalny głos w dyskusji o długim cieniu, jakim romantyzm kładzie się na – współczesności. Kiedy w październiku 1923 roku eksplozja niszczy warszawską Cytadelę, w ruch zostaje wprawiona policyjno-wojskowa maszyneria śledcza. Choć z braku dowodów trudno dociec przyczyny wybuchu - czy był to samoza...

Najnowsza książka Zofii Król  - "Droga przez łąkę. Sześć esejów o przestrzeni", to wielowątkowa opowieść o tym, w jaki sposób nawiązujemy relację z trójwymiarem, oswajamy go, a potem przekładamy te doznania na język literatury, malarstwa, filozofii. Autorka przygląda się tekstom, mapom i obrazom, śledzi wędrówki współczesnych artystek, zamyśla się nad kondycją marzącej o wejściu w widok podmiotki....

Autorskie podsumowanie roku 2025 w literaturze polskiej według Maxa Cegielskiego.

Łukasz Garbal - pisarz, reporter, korespondent wojenny, komentator społeczny, autor biografii Melchiora Wańkowicza. Uchodźca, emigrant, dysydent, marketingowiec, copywriter, influencer, celebryta - w stosunku do Wańkowicza można użyć każdego z tych określeń. Pozostawił po sobie bogactwo źródeł: zdjęć, listów, relacji, wielokrotnie nadpisywanych tekstów… Dla jego biografa to błogosławieństwo i... p...

Anna Kamińska - autorka biografii i reportażu "Białowieża szeptem", która powraca z opowieścią o Bieszczadach. To miejsce wybrane przez niezwykłe kobiety: Zofię Komedową, Marię Kownacką, Joannę Hasiorową, żonę Hasiora, której historia przez nikogo nie była jeszcze opisywana. Odnajdujemy w nich także ślady Simony Kossak, bohaterki pierwszej bestsellerowej biografii Kamińskiej. Każda z tych kobiet n...

Historia architektury skupia się zwykle na arcydziełach i prestiżowych budowlach - świątyniach, rezydencjach, pomnikach, gmachach władzy i instytucjach kultury. A przecież te miejsca to wyjątki, a o jakości życia, wygodzie czy zdrowiu decydują miejsca codzienne. Grzegorz Piątek prowadzi nas przez takie właśnie, nieprestiżowe, a jednak niezbędne przestrzenie: toalety publiczne, żłobki, przedszkola,...

Czy wszystko zaczęło się od prababki, która była bieżenką? To przecież dzięki niej narodziła się głowa rodziny: autor podręczników do nauki języka białoruskiego, białoruskojęzyczny poeta, pisarz, dziennikarz, etnograf-amator, domowy geniusz. Choć zmarł ponad ćwierć wieku temu, wszyscy odczuwają wciąż jego wpływ. Czasem wpływ ten staje się źródłem dumy, czasem spada na głowę i przygniata bliskich j...

Profesor fizyki Andrzej Dragan wyjaśnia, czym tak naprawdę jest sztuczna inteligencja. Co faktycznie może zrobić i jakie są jej granice? W swojej najnowszej książce - "Quo vAIdis" naukowiec tłumaczy fenomen sztucznej inteligencji. Skupia się jednak na tym, co wiemy: wyjaśnia nieporozumienia, nie podsyca lęków. Stara się wskazać, na co tak naprawdę stać AI. 

Dlaczego w szkole omawia się lektury, w których dziewczyny głównie płaczą, gotują albo czekają, aż ktoś je uratuje? Czemu tak mało bohaterek ma coś do powiedzenia? Dlaczego większość głównych postaci to mężczyźni, a kobiety funkcjonują w tle - jako matki, kucharki lub przyszłe żony? Dlaczego w kanonie prawie nie ma autorek, a jeśli już są jakieś bohaterki pierwszoplanowe, to wiecznie się stroją al...