Piknik Naukowy

Należąca do Europejskiej Agencji Kosmicznej sonda Gaia od 11 lat skanuje Drogę Mleczną. Dzięki informacjom, które przez ten czas dostarczyła, naukowcom udało się zrobić dokładną mapę nieba i wyjaśnić część tajemnic naszej galaktyki. Misja sondy powoli dobiega jednak końca. 

W kenijskiej wsi z nieba niespodziewanie spadł 500-kilogramowy metalowy pierścień.  Jak się okazało, był to fragment rakiety kosmicznej, który uszkodził chatę, ale na szczęście nikomu nic nie zrobił. Czy grozi nam deszcz takich kosmicznych śmieci?

Strach przed pająkami, otwartą przestrzenią albo lęk wysokości. Jak sobie z nimi poradzić, by nie utrudniały nam życia codziennego? Z pomocą przychodzi wirtualna rzeczywistość, która może być skuteczna w leczeniu różnego rodzaju fobii. Wystarczy przenieść się do wirtualnego świata i tam zmierzyć ze swoimi lękami. 

Naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu opracowali innowacyjną szklarnię, czy też cieplarnię bąbelkową, która nie tylko zapewnia wzrost plonów, ale zarazem zmniejsza zużycie energii i emisję zanieczyszczeń.

Sektor wydobywczy to bardzo ważna gałąź gospodarki. Generuje kilka procent polskiego PKB, zatrudnia 80 tysięcy ludzi i jest jedną ze strategicznych branż. Jest jednak tematem dyskusji związanych z zieloną transformacją i ekologią. W górnictwie niezbędne są zmiany. Jakie mają być te kopalnie przyszłości i czym mogą się różnić od funkcjonujących obecnie? Audycja powstała we współpracy z Siecią Badaw...

Jakie będą domy przyszłości? Wcale nie będą musiały kształtem przypominać prostopadłościanów. Już wkrótce budownictwo przeżyje niemałą rewolucję. Druk 3D daje możliwości budowania brył o kształtach, jakie tylko sobie wymarzymy i zaprojektujemy. Audycja powstała we współpracy z Siecią Badawczą Łukasiewicz - nauka dla biznesu, nauka dla społeczeństwa.

Spadek skupienia, spłycone reakcje emocjonalne, ciągłe poszukiwanie nowych bodźców - to problemy, z którymi spotykamy się podejmując się zadań wymagających dzielenia uwagi. Czy da się jakoś zwiększyć naszą podzielność uwagi?

Frytki z mango, chipsy truskawkowe lub batoniki jabłkowe - liofilizowane produkty coraz częściej goszczą na naszych stołach. Żywność liofilizowana jest smaczna i zdrowa, bo specjalny sposób jej konserwowania zachowuje wiele wartości odżywczych. Audycja powstała we współpracy z Siecią Badawczą Łukasiewicz - nauka dla biznesu, nauka dla społeczeństwa.

Ludzkość marzy o autonomicznych pojazdach od dziesięcioleci, a nawet od stuleci. Na początku były to futurystyczne wizje, z czasem nabierały jednak realnych kształtów. Miejscem na mapie Polski, gdzie marzenie stają się rzeczywistością jest Sieć Badawcza Łukasiewicz - Przemysłowy Instytut Motoryzacji (Łukasiewicz - PIMOT). Audycja powstała we współpracy z Siecią Badawczą Łukasiewicz - nauka dla biz...

Niby jest ich wciąż dużo, ale jednak mniej. Wyniki liczenia bocianów, które odbywają się w Europie raz na 10 lat, wykazują, że w Polsce populacja gatunku zmniejszyła się o 10 procent. Tymczasem na Zachodzie są kraje, w których bocianów... przybywa. Dlaczego u nas jest inaczej?

Aż 81,7 procent ciepła i 70 procent energii elektrycznej w naszym kraju, pozyskiwane jest ze spalania paliw węglowych. Tylko 2,9 procent ciepła oraz 5 procent energii elektrycznej, produkowane jest z biomasy. Czy latawce typu kite oraz odpadki pozostałe po zbiorze kukurydzy mogą stać się nowymi źródłami energii? 

Już od XIX wieku naukowcy badali tatrzańskie jaskinie w poszukiwaniu śladów działalności praczłowieka. Udało się je znaleźć dopiero w XXI wieku. W jednej z jaskiń na terenie Słowacji znaleziono ślady myśliwych sprzed ok. 15 tysięcy lat. Ówcześni myśliwi polowali m.in. na... koziorożce alpejskie i tarpany.   

Podczas wykopalisk na starym cmentarzysku we wsi Pień odkryto grób Zosi - młodej kobiety, która mogła być posądzana o to, że była strzygą. Świadczą o tym znalezione w grobie sierp oraz kłódka. Miały spowodować, żeby kobieta nie powstała z grobu. 

Studenci Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy skonstruowali robota przypominającego meduzę, który określa właściwości wody. Wynalazek był już testowany na najgłębszym basenie w Europie. Posłuży m.in. do badania zanieczyszczenia polskich rzek i jezior.  W przyszłości ma znaleźć zastosowanie także do oceny jakości wód mórz i oceanów. 

W styczniu 2025 roku polscy archeolodzy z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych Polskiej Akademii Nauk (IKŚiO PAN) zbadają grób faraona Szepseskafa, znajdujący się na terenie starożytnej nekropolii Sakkara w pobliżu Kairu. Eksploracja ta jest częścią misji "Mastaba Faraona" we współpracy z Fundacją Umbra Orientis.

Uczenie nie powinno przebiegać ani łatwo, ani szybko - tak uważają polscy naukowcy, którzy badali tę kwestię. Więc jeśli widzisz ogłoszenie, że będzie "łatwo i szybko", to się zastanów.

Obrazy, które oglądamy w mediach społecznościowych i na stronach internetowych, wywierają znaczący wpływ na sposób postrzegania świata. A wszystko zależy od "karmienia" algorytmów AI odpowiednimi treściami. Jak będzie wyglądać przyszłość tworzenia treści w przestrzeni cyfrowej? Jakie wyzwania stoją przed modelami językowymi?

Poruszając skrzydłami, pszczoły wydają różne dźwięki i w ten sposób komunikują się między sobą. Wiele nowych informacji na temat zachowania pszczół dostarczyły badania polegające na "podsłuchiwaniu" i "podglądaniu" tych pożytecznych owadów.

W Międzynarodowym Centrum Badań Oka ICTER, które jest częścią Instytutu Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk, opracowano nową, przełomową technologię badania oczu.

Jest mały, zwinny i doskonale adaptuje się do środowiska, w którym się porusza: tak jak jaszczurka, od której wziął nazwę. Oto charakterystyka pojazdu "Lizard", który ma pomóc w poruszaniu się osobom z niepełnosprawnościami.

W "Pikniku Naukowym" rozmawialiśmy o najsłynniejszym posągu świata antycznego Egiptu, czyli... o Sfinksie.  

Sztuczna inteligencja wykorzystana w projekcie naukowców z Politechniki Wrocławskiej. Inteligentna proteza dłoni jeszcze w tym roku będzie testowana przez pacjentów. 

W kolejnym odcinku "Pikniku Naukowego" Monika Suszek zajęła się tematem genetycznie modyfikowanych bakterii, które mogą być przydatne dla człowieka. 

Tydzień Noblowski rozpoczęty - Victor Ambros i Gary Ruvkun zostali laureatami nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za odkrycie roli mikro RNA. W Pikniku Naukowym przypomnieliśmy historię Nagrody Nobla oraz sylwetkę jej fundatora. 

Drukarki 3D nie są już nowością i coraz częściej wykorzystuje się je do produkcji różnego rodzaju mniej lub bardziej skomplikowanych konstrukcji. Jak rysuje się przyszłość drukarek 3D? O tym w trójkowym cyklu Piknik Naukowy.