OVT

(01:00) René van Stipriaan won vorig jaar de Libris Geschiedenis Prijs voor zijn biografie De zwijger: het leven van Willem van Oranje. Hij is overigens niet uitgeschreven: zijn pas verschenen boek gaat over de reizen van de vaderlandse held.   (09:00) Dit jaar werden er vijf boeken genomineerd voor de Libris Geschiedenis Prijs. De kanshebbers zijn: -          De Chinezenmoord - Leonard Blussé  -...

(01:35) Deze uitzending van OVT staat in het teken van de Libris Geschiedenis Prijs 2023. Voordat juryvoorzitter Kathleen Ferrier de winnaar aan het einde van de uitzending bekend zal maken, praten we met haar over de nominaties. (07:50) In 1923 publiceerde Ze’ev Jabotinski een invloedrijk essay waarin hij stelde dat een ijzeren muur tussen Israël en Palestina noodzakelijk is. Nog steeds vormt het...

 (00:47) De column van Abdelkader Benali (04:22) De nieuwe film Killers of the Flower Moon gaat over een tragische geschiedenis: de Osage-moorden. Witte Amerikanen waren uit op het land van de Osage nadat daar olievelden werden gevonden. Historicus Lea Zuyderhout vertelt. (18:23)  Livemuziek van Elephant: Post Punk (21:09) Het Philicorda-orgel is een Eindhovens icoon, door onze verslaggever Christ...

(02:07) Israël houdt Hamas verantwoordelijk voor de burgerdoden in Gaza, omdat ze burgers zouden inzetten als 'menselijk schild'. Wat zegt het oorlogsrecht hierover? Militair historicus Christ Klep geeft uitleg. (21:51) Livemuziek van Elephant: Dog in the Park (25:04) Einstein in het Natlab, door onze verslaggever Christianne Alvarado (29:10) Techgigant ASML is misschien wel het succesvolste proje...

(01:32) De wereld kijkt gespannen toe terwijl Israël een grondoffensief in Gaza voorbereid. Een veelgebruikte in Israël ontwikkelde tactiek is 'urban warfare'. Wat houdt dat in?  Bij ons is antropoloog Erella Grassiani, gespecialiseerd in de veiligheidsindustrie in Israël. (17:10) Vrijdag sommeerde het Israëlische leger 1,1 miljoen mensen het noorden van de Gazastrook te ontvluchten. Sommigen vert...

(02:09) In een zaal van het Rijksmuseum Boerhaave is een ietwat lugubere pop te vinden: een vrouwenromp met een babypop erin. Het groezelige uiterlijk duidt erop dat het vaak is gebruikt. Wil je weten waarvoor? Conservator Mieneke te Hennepe vertelt. (07:02) Antoni van Leeuwenhoek is onlosmakelijk verbonden aan de microscoop. Hij is niet de uitvinder, maar heeft wel de wereld die ermee te zien is...

(00:09) Het Zeeuws Archief zit in het Van de Perrehuis: een achttiende eeuws stadspaleis. Maar wie was hij eigenlijk? Anneke van Waarden-Koets vertelt over Johan Adriaen van de Perre die het meten van weer zeer serieus nam. (04:52) 200 jaar geleden zat er in het gebouw van het Zeeuws Archief het Natuurkundig Genootschap der Vrouwen. Een plek waar gegoede vrouwen kennis maakten met wetenschap. Waar...

(02:00) De aanvallen in Isräel begonnen bijna op de dag af 50 jaar na de Jom Kippoeroorlog, waarbij Syrië en Egypte onverwacht Israël aanvielen. Wat verklaart de beslissing om juist op dit jubileum opnieuw Israël aan te vallen? Derk Walters is te gast. (11:41) Zeeland was ooit het middelpunt van de Nederlandse slavenhandel. Niet zo gek dus dat er sinds 2005 een monument middenin Middelburg staat o...

(01:07) Het immense terrein van het Nederlands Openluchtmuseum hoeft de bezoeker niet per sé te bewandelen. Er rijden namelijk ook heel veel historische trams over het terrein. Wat de komst van de tram betekende voor de Nederlandse binnensteden, vertelt tramchauffeur Rob van Oostenrijk u live vanuit een tram.  (08:33) Het thema van de Maand van de geschiedenis is Eureka!, het moment van de geniale...

(01:40) Ooit was de Veluwe het bloeiende centrum van de papierproductie. Vanaf eind 16e eeuw tot in de 18e eeuw stond deze heuvelstreek vol met papiermolens. Zo’n soort papiermolen, is nu in het Nederlands Openluchtmuseum te zien. Ada Meurs, (04:47) Een beeldenstorm Bijbels Museum; een bezoeker stampte beeldjes van Godin Asjera kapot terwijl ze riep: "Er is maar één God!" Wat is er bekend over Asj...

(00:40) Nederlandsen kolonisten werden uit Amerika verjaagd, maar de Nederlandse taal hield het veel langer uit ontdekte historicus Philip Dröge. Hij schreef De Tawl over het Neder-Amerikaans dialect dat tot in de 20e eeuw werd gesproken. (16:55) de Column van John Jansen van Galen (20:44) Multatuli was de eerste Nederlander die zich liet cremeren. Uniek, want dat was in zijn tijd nog verboden. Wa...

1e uur: de neonazigroep Hammerskins, de Nederlandse pauselijke zoeaven, de Jodensavanne en historische boeken (01:10) Deze week verbood Duitsland de neonazigroep ‘Hammerskins’. Hoe kan het dat uitgerekend een Amerikaanse nazigroep in Duitsland een tak heeft? Historicus Annelotte Janse onderzoekt de geschiedenis van extreemrechtse Amerikaans-Duitse netwerken en is te gast.  (14:07) Vechten voor je...

(00:46) De mens heeft deze kip geplooid naar zijn behoeften; er is weinig natuurlijks meer aan volgens historicus Dirk-Jan Verdonk. Hij beschreef de ongemakkelijke geschiedenis van deze problematische en paradoxale mens-kip relatie in zijn boek De ontplofte kip. Want wat zegt het over de mens dat we de vleeskip hebben geschapen? (14:28) Historische boeken met Annelien de Dijn. Zij bespreekt Lewis...

(01:47) De Nederlandse overheid geeft jaarlijks zo’n 37,5 miljard euro aan fossiele subsidies uit. Ondanks dit megabedrag had niemand het ooit over deze fossiele subsidies, totdat klimaatactivisten ertegen gingen protesteren. Hoe is dit zo gekomen? Politicoloog Thomas Muntz geeft uitleg. (18:44) Column Ellen Ombre (23:33) In China ligt de vrijheid om te dragen wat je wilt onder vuur. Er is een wet...

(00:45) Walter Kempowski probeerde te achterhalen wat de Duitsers van de Hitler-generatie heeft bezield. Met de schijnbaar eenvoudige vraag ‘Heeft u Hitler gezien?’ ging hij de straat op. Het leidde tot een uitzonderlijke bundeling getuigenissen. Roxane van Iperen schreef het voorwoord voor de heruitgave van Kempowski’s boek en is te gast. (19:22) Het Spoor Terug: Flessenpost. Flessenpost lijkt ee...

(01:10) Abdelkader Benali is te gast om te praten over de aardbeving die in Marokko plaatsvond. Ook leest hij zijn column. (08:35) De Indiase overheid heeft plannen om de landsnaam te veranderen in Bharat. De discussie is eeuwenoud en ligt gevoelig. Wat is de geschiedenis van deze namenstrijd? Carolien Stolte, India-kenner aan de Universiteit Leiden, geeft uitleg.  (20:05) In OVT wordt de langverw...

Historicus Wim Berkelaarbespreekt: Thijs Weststeijn: De Toekomst van het verleden, Olaf van Nimwegen, Willem V: de laatste stadhouder van Nederland, Eduard Táborský, Prokop Drtina, Aat in ’t Hout: Vriendschap en samenwerking met Stalin? Het eerste officiële naaktstrand in Nederland bestaat dit jaar vijftig jaar. Het is het naaktstrand van Callantsoog. In de documentaire 'Vrij, blij en bloot' horen...

Een beladen neus, historicus Merlijn Schoonenboom vertelt over de filmneusrel. Bradley Cooper speelt de joodse dirigent Leonard Bernstein met een lange prothetische opplak-neus in Maestro. Ook de kettingrokende Israëlische premier Golda wordt vertolkt met een nep-neus. Hebben criticaster van dit fenomeen een punt? De eerste persoon #8: Het einde van de rode mens van Svetlana Alexijevitsj. Te gast...

De Vakantieman: Christianne Alvarado gaat naar Isla de la Juventud op Cuba. Tijdens de hoogtijdagen van Fidel Castro waren er scholen voor alle 'kinderen van de revolutie'. Historicus Alvarado bezocht scholen op Isla de la Juventud waar Ethiopische kinderen werden onderwezen en sprak de betrokkenen. Het Spoor Terug: De ramp met de Phoenix. Een verhaal over een groep Achterhoekers die in 1847 naar...

Ivo van de Wijdeven vertelt over de dood van Prigozjin. Kremlinwatchers en Rusland-deskundigen draaien na het neerstorten van het vliegtuig waar Prigozjin in zou zitten overuren. In hoeverre rijmt deze episode met hoe Poetin al jaren handelt en in hoeverre is het een breuk met dat verleden? De eerste persoon #7: Garrie van Pinxteren over Wilde Zwanen van Jung Chang. Garrie van Pinxteren is te gast...

De Vakantieman (m/v/x): Gabriella Adèr gaat naar Ragusa op Sicilië. Vakantieman (m/v/x) Gabriella Adèr gaat naar de sprookjes-stad Ragusa op Sicilië, ze vertelt meer over de gevolgen van een desastreuze aardbeving in 1693 en detective Montalbano, ‘de Baantjer van Italië'. Het Spoor Terug: De Ranchi Baby's

Hoe de mens de beheersing over het vuur verloor. De eerste persoon #6: Roxane van Iperen over Het Achterhuis van Anne Frank. "Het Achterhuis" maakte de beklemming van het onderduiken voelbaar. Maar waarom groeide juist het dagboek van Anne Frank uit tot het bekendste ooggetuigenverslag van de tweede wereldoorlog? Roxane van Iperen vertelt in #6 "De eerste persoon".

De Vakantieman (m/v/x): Leendert van der Valk gaat naar Ouidah in Benin. Leendert van der Valk neemt ons mee naar het strand van de stad Ouidah in Benin. Daar wordt jaarlijks een Voodoo-festival gehouden. Datzelfde strand heeft ook een treurige geschiedenis, want daar staat ook een herdenkingsboog voor deze oude slavenhaven. Het Spoor Terug. Rob Touber, octopus van de liedkunst, over het verloren...

Het is 13 augustus, de dag van de linkshandigen, de in omvang vrij constante minderheid onder ons van mensen die door het leven gaan in een wereld die is ingericht op rechtshandigen. En dat heeft een lange geschiedenis. Rik Smits, taalkundige, journalist en schrijver publiceert al jaar en dag over linkshandigheid. De eerste persoon #5: Arnon Grunberg over Van het westelijk front geen nieuws. "Een...

De Vakantieman (m/v/x): Bart Nauta gaat naar Litouwen. Het Spoor Terug: Wat weet jij eigenlijk van mij? Programmamaker Pam van der Veen kreeg na het overlijden van haar moeder een unieke herkansing om haar te leren kennen, in de vorm van een doos met luchtpost.