OVT Doc

In deel twee van deze documentaire over anarchist en vrijdenker Anton Constandse (1899–1985) duiken Paul van der Gaag en Wim Berkelaar in de BVD-archieven om te ontdekken hoe Anton Constandse in de gaten werd gehouden door een informant van de veiligheidsdienst. En dat terwijl hij zijn leven als anarchistisch revolutionair na de oorlog verruilde voor een relatief braaf en burgerlijk bestaan. Maar...

Anarchist, journalist, schrijver en een uitgesproken verdediger van de vrijheid van denken: Anton Constandse (1899–1985) maakte al vroeg naam met zijn radicale ideeën, gericht tegen autoriteit, fascisme en religieus dogmatisme. In de jaren zestig en zeventig werd hij opnieuw omarmd door een jonge generatie links-radicalen en ook als commentator bij de VPRO Radio werd Constandse een bekende stem. T...

Het is 30 jaar geleden dat de laatste dienstplichtigen de kazernes verlieten. Al die parate dienstplichtigen leken niet meer nodig: De Koude Oorlog was voorbij en daarmee de dreiging van een oorlog.  Maar de dienstplicht werd nooit afgeschaft, want je wist maar nooit of er opnieuw oorlogsdreiging zou komen.   Nu die dreiging er weer is, leek het ons een goed moment om de prachtige serie die Michal...

In 2021 maakte programmamaker Michal Citroen een 4-delige serie over de geschiedenis van de Nederlandse dienstplicht, aan de hand van OVT-archief, dagboekfragmenten en nieuwe interviews.  Dik twee eeuwen bestaat de dienstplicht in Nederland. Het land beschermen hoefde in al die tijd maar drie keer. Kunnen dienstplichtigen dat wel?

Sinds dit jaar krijgen 17-jarigen weer een dienstplichtbrief van Defensie. Ze zijn formeel ingeschreven als dienstplichtig én krijgen een vrijwillige en vrijblijvende enquête over hun interesses.  Dat het daarbij blijft, en ze niet naar de kazerne hoeven, is omdat de dienstplicht in 2017 werd opgeschort. De Koude Oorlog was voorbij en een groot paraat leger leek niet meer nodig.  De laatste echte...

Sinds dit jaar krijgen 17-jarigen weer een dienstplichtbrief van Defensie. Ze zijn formeel ingeschreven als dienstplichtig én krijgen een vrijwillige en vrijblijvende enquête over hun interesses. Dat het daarbij blijft, en ze niet naar de kazerne hoeven, is omdat de dienstplicht in 2017 werd opgeschort. De Koude Oorlog was voorbij en een groot paraat leger leek niet meer nodig. De laatste echte di...

De beelden van fotograaf en activist Letizia Battaglia (1935-2022) gingen de hele wereld over, als historisch bewijs van de bloederige maffiaoorlogen op Sicilië in de jaren ’70 en ‘80. Maar Battagliafotografeerde niet alleen plaatsen delict, ze legde ook de schoonheid van haar geboortestad Palermo vast. Wie was zij? En wat zette ze op het spel door de maffia recht in de ogen te kijken? Een audiopo...

In de documentaire van vandaag een portret van een vrouw die een groot deel van de 20e eeuw meemaakte en het staartje van de 19e: Tante Annie uit de Jordaan. Gewoon een vrouw uit een Amsterdamse volksbuurt die goudeerlijk vertelt over haar leven.   Programmamaker Jacqueline Maris interviewde Tante Annie toen ze 95 jaar was voor de serie ‘Arbeiderslevens’. Inmiddels bijna 40 jaar geleden. Katinka B...

‘Ik heb mijn danserscarrière aan Darja Collin te danken.’ Dat zei de wereldberoemde choreograaf Hans van Manen kort voor zijn dood tegen Arend Hulshof, de biograaf van Darja Collin.  Onlangs zonden we in OVT een tweeluik over Collin. Ze was vrijgevochten, gedreven, getalenteerd en van grote betekenis voor de dans. En ze was de eerste Nederlandse danseres die internationaal doorbrak.  Vandaag een k...

Ed van der Elsken kennen we vooral van zijn iconische straatfotografie, maar hij deed veel meer dan dat. Dat is te zien in de tentoonstelling ‘Ed van der Elske. Up Close’ die deze week opende in het Rijksmuseum in Amsterdam. Programmamaker Rinke Vreeke dook met Hinde Haest, conservator fotografie van het Rijksmuseum, in het persoonlijke werkarchief van Van der Elsken. Aan de hand van niet eerder a...

Het Rembrandthuis in Amsterdam viert vandaag zijn 125e verjaardag. Een goed excuus voor ons om de documentaire te herhalen die Laura Stek in 2019 maakte over het wonderbaarlijke verhaal van twee schilderijen van Rembrandt. Het waren de lievelingen van de laatste Poolse koning, kwamen in handen van een fantastische en dappere gravin, er werd om de werken gevochten door Hitler en Göring én ze leken...

Het was schokkend nieuws deze week: Vier mannen zijn aangehouden in een groot onderzoek naar het drogeren en seksueel misbruiken van vrouwen.   Reden voor ons om de documentaire te herhalen die Christianne Alvarado maakte over de begintijd van de ‘Blijf van m’n lijfhuizen.’ De opvanghuizen voor mishandelde vrouwen ontstonden in een tijd waarin geweld tegen vrouwen absoluut niet serieus werd genome...

Helikopters, hoogwerkers en zakken met geld. In de jaren ’70 en ’80 kon alles bij de VPRO Radio. Tenminste: dat is wat makers Tom Hofland en Pascal van Hulst in de wandelgangen hoorden. Als kinderen van de jaren ’90, en makers van nu, werden ze stikjaloers op die zogenaamde gouden jaren. Maar was het toen echt alle dagen feest?  Naar aanleiding van het 100-jarig bestaan van de VPRO maakten Tom en...

Ze was vrijgevochten, gedreven, getalenteerd en van grote betekenis voor de dans: Darja Collin, de eerste Nederlandse danseres die internationaal doorbrak. Programmamaker Katinka Baehr maakte samen met Arend Hulshof, die een boek over Darja Collin schreef een tweedelige documentaire. Over haar avontuurlijke leven, haar dans en haar (korte en ongelukkige) huwelijk met schrijver, dichter en scheepsa...

Ze was vrijgevochten, gedreven, getalenteerd en van grote betekenis voor de dans: Darja Collin, de eerste Nederlandse danseres die internationaal doorbrak. Programmamaker Katinka Baehr maakte samen met Arend Hulshof, die een boek over Darja Collin schreef een tweedelige documentaire. Over haar avontuurlijke leven, haar dans en haar (korte en ongelukkige) huwelijk met schrijver, dichter en scheepsa...

Geen parfum is zo beroemd als Chanel Nº 5 dat deze week 105 jaar bestaat. Sinds het ontstaan in 1921 doen er veel verhalen de ronde over het parfum. Dat Marilyn Monroe 's nachts een paar druppels droeg bij wijze van onzichtbare nachtjapon, dat er wereldwijd iedere dertig seconden een fles wordt verkocht, dat Coco Chanel de geur liet maken om het verdriet over haar verongelukte minnaar te verwerken...

In de moerasjungle van de zuidkust van West Papoea leven stammen als de Asmat en de Marind. Zij waren in de koloniale tijd, toen het gebied nog Nederlands Nieuw Guinea heette, vooral bekend om hun koppensnelpraktijken en kannibalisme. En juist daar streken na de oorlog verschillende katholieke bedelordes neer. Vooral Franciscaner missionarissen waren goed vertegenwoordigd. Zij gingen een dans aan...

Post uit Parijs: Het kunstenaarsleven van Sanne Bruinier  Sanne Bruinier was een eigengereide kunstenares uit Den Haag die eind 19e eeuw tegen alle conventies in alleen naar Parijs reisde om daar schilderlessen te nemen. Bruinier bewoog zich in artistieke kringen waar het allemaal gebeurde. Dat ze het als vrouw in heel veel opzichten moeilijker had dan de mannen vond ze onaanvaardbaar. Waarom moch...

In de historische bibliotheek van Teylers Museum staan verschillende wetenschappelijke boeken die door de eeuwen heen verboden zijn door de Kerk of de Staat. Maar de laatste jaren worden weer steeds meer boeken verboden – en niet alleen in het Amerika van Donald Trump. Wat zijn de gevolgen van het uitwissen van informatie? En welke boeken liggen onder vuur?  De tentoonstelling Gevaarlijke boeken –...

Dat er kolenmijnen in Limburg waren en dat er gas in de grond in Groningen zit, dat weten we. Maar dat er in Nederland ook zout wordt gewonnen, is veel minder bekend. Toch gebeurt dat al sinds vlak na de Eerste Wereldoorlog in Twente en sinds de jaren vijftig ook in Oost-Groningen.   En daar, in Oost-Groningen, ligt die zoutwinning nu onder vuur. De provincie voert een rechtszaak en bewoners komen...

Waren handmixers, stofzuigers en radio's vroeger beter dan nu? Iedereen heeft daar wel anekdotisch bewijs voor in huis; de elektrische boor die nog van opa was, of een cassetterecorder die al vijftig jaar rondjes draait. Maar wat zeggen de experts die heden en verleden met elkaar kunnen vergelijken? Luister naar 'Over oude apparaten die niet sterven’, een documentaire van Marten Minkema, met een g...

Deze week debatteerde de Tweede Kamer over oplossingen voor de energiecrisis die is ontstaan door de oorlog met Iran. In dat debat werd ook de link gelegd met de oliecrisis in de jaren ’70 en er werd door de SGP zelfs geopperd opnieuw autoloze zondagen in te voeren. Dat voorstel werd niet erg serieus genomen of zelfs als schrikbeeld afgeschilderd. Maar hoe ging dat in 1973 toen autoloze zondagen w...

'Europa is van Picasso, Matisse, Braque en vele anderen. India behoort alleen mij toe.’ Met deze woorden beschreef Amrita Sher-Gil (1913–1941) haar positie in de kunstwereld. Ze wordt beschouwd als een van de grootste vrouwelijke avant-gardekunstenaars van het begin van de 20e eeuw. Een pionier op het gebied van moderne Indiase kunst. Uniek is haar transculturele stijl; een vermenging van Europese...

Nergens ter wereld hebben vrouwen zoveel beperkingen als in Afghanistan. ‘Genderapartheid’ heet het systeem van het tweede Talibanregime, waarin vrouwenrechten stelselmatig worden geschonden. Meisjes mogen vanaf hun twaalfde niet meer naar school; vrouwen mogen niet werken; er mag niet worden gezongen; en in het onderwijs zijn door vrouwen geschreven boeken verboden.  Hoe dat is gekomen, is te hor...

Het blijft een thema waar veel discussie over bestaat: het fokken van rashonden. Hoe ver moeten we daarin gaan? En ten koste van wat?  En wanneer ontstonden de eerste rashonden eigenlijk? Luister naar de eerder gemaakte documentaire ‘Touch of Gold - Daylight Charisma’ (door Laura Stek).