ORpret

‘Ben je er soms ingeluisd?’, wil Lukas weten van beginnend OR-trainer Ton Smits. Een beetje wel, is diens conclusie. Waarom wordt iemand OR-trainer? Hoe zet je de eerste stappen in dit vak? En wat is ervoor nodig om een goede trainer te worden? Het lef om te twijfelen, scherp voor ogen houden wat je wilt en in het moment durven handelen zijn kwaliteiten die zowel Lukas als Rob hoog aanslaan. Is er...

Naast het instemmingsrecht is het adviesrecht het belangrijkste recht van de OR. Rob vindt dat woord een gruwel. Liever spreekt hij van ‘adviesvraagplicht’: bij besluiten over grote veranderingen in de organisatie heeft de bestuurder immers de plicht de OR om advies te vragen. En dat advies kan de bestuurder niet zomaar naast zich neer leggen. Aan de ene kant relativeren Lukas en Rob het adviesrec...

Een bestuurder kijkt vanuit een heel ander perspectief naar de resultaten die een OR weet te bereiken. Dat illustreert Rob aan de hand van een casus. Bij de evaluatie van een ontslagtraject, antwoordt de bestuurder ‘niks’ op de vraag wat het verschil is geweest dat de OR heeft gemaakt. Maar wat voor de bestuurder niks is, blijkt bij nadere ontleding wel degelijk belangrijk. Voor beide partijen.

De ‘harde' kant van arbo (machineveiligheid, het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen) is tegenwoordig bij bedrijven vaak goed geregeld. De aandacht verschuift naar de meer psychologische kant, zoals werkdruk en sociale veiligheid, zaken die lastig te meten en te regelen zijn. Technocratie ligt op de loer, ervaren zowel Lukas als Rob. Hun advies: voorkom dat bijna alle tijd opgaat aan...

Lukas brengt een casus voor gevorderden in: om een grote order te kunnen draaien, wil een productiebedrijf medewerkers van andere afdelingen inzetten. Maar het proces waarom het gaat, is gevaarlijk. De OR heeft twijfels, maar kan ook niet goed beoordelen hoe groot de risico’s zijn. Als het fout gaat, staan er mensenlevens op het spel. Een duivels dilemma: wat moet de OR doen? Niet instemmen zet de...

Behalve met de bestuurder heb je als OR ook te maken met andere partijen in de organisatie, zoals de Raad van Commissarissen of de Raad van Toezicht. Direct contact met deze toezichthouder wordt soms als spannend ervaren door de bestuurder. Maar het kan voor beide partijen van waarde zijn, vinden zowel Lukas als Rob. Andere relevante partijen voor de OR zijn de OC’s, vakbonden, de vertrouwensperso...

De verschillen tussen OR'en laten zich niet alleen herleiden tot sectoren en branches. Zowel Lukas als Rob hebben veel ervaring met hoe het verleden van een OR soms jarenlang doorwerkt in de cultuur, ook al is de personele samenstelling inmiddels volledig veranderd. Voor wie ligt daar dan een taak: voor de OR zelf of ook voor de bestuurder? En kan je als OR-adviseur zo'n cultuur ook 'o...

Beginnende OR'en zijn vaak geneigd zich vast te klampen aan de letter van de Wet (op de Ondernemingsraden). Volgens Lukas heb je eigenlijk niet zo veel aan die wet als houvast. Hij ziet hem eerder als een landkaart met oriëntatiepunten die helpen om de juiste richting te bepalen. De WOR bevat volgens hem echter wel enkele belangrijke vertrekpunten, zoals artikel 31 over de informatievoorzienin...

De manier waarop we ons werk doen, gaat de komende jaren ingrijpend veranderen. Vooral onder invloed van verduurzaming, verdergaande globalisering en kunstmatige intelligentie. Waar gaan bedrijven in de toekomst hun geld mee verdienen? Wat zijn de effecten van AI? Het is belangrijk dat ondernemingsraden over dit soort grote vragen het gesprek aangaan met hun bestuurders. OR’en die alleen afwachten...

Je kunnen inleven in een ander is voor elke OR-trainer een cruciale vaardigheid. Lukas: ‘Zie de verschillen en vier ze'. Rob noemt het liever nieuwsgierigheid, maar blijkt er niet veel anders mee te bedoelen. Waar Rob het spelplezier van de trainer benadrukt (en als motor van zijn of haar professionele ontwikkeling ziet), legt Lukas de nadruk vooral op het vakmatige van het werk. Maar waar ze...

Communicatie met de achterban (een woord dat zowel Rob als Lukas verafschuwen, maar bij gebrek aan beter toch maar gebruiken) blijft een lastig thema. De achterban bestoken met enquêtes, omdat de OR zelf te weinig richting kan bepalen, is de oplossing niet. Lukas: ‘Alsof de achterban een eenheid zou zijn’. Zelf als OR de overlegpunten in kaart brengen, om die vervolgens nog te checken in de organi...

Natuurlijk, de werknemers van de organisatie, de vertrouwenspersoon en als het goed is de bestuurder: zij zijn de natuurlijke bondgenoten van de OR. Maar het gesprek spitst zich toe op de Raad van Commissarissen en de Raad van Toezicht. Wanneer heb je daar wat aan als OR en wanneer niet?

‘Als trainer moet je vermaken en verleiden. Als dat lukt, kun je ook nog wat informatie kwijt’, zegt Lukas in deze podcast, om er relativerend aan toe te voegen dat je rol als OR-trainer beperkt is. Want na de training moet de OR weer zelfstandig verder. Rob benadrukt het begrip ‘veiligheid’. Als er in de OR een cultuur ontstaat waarin iedereen durft te experimenteren, ben je een heel eind op stre...

Rob wil het graag hebben over artikel 25 van de WOR: de plicht van de ondernemer om bij reorganisaties en andere ingrijpende veranderingen advies te vragen aan de OR. Hoe voorkom je dat dit ‘corvee’ wordt: een rituele dans zonder echte toegevoegde waarde vanuit de OR? Veel hangt af van de bestuurder: hoe belangrijk is het voor hem of haar dat de voorgestelde verandering ‘gedragen wordt’ door de OR...

Weinig teams zijn zo divers samengesteld als OR'en. Van portier tot controller, jong en oud, man en vrouw. In Nederland geboren en getogen of met een andere culturele achtergrond. Al die verschillende mensen buigen zich als team over onderwerpen waar ze vanuit hun vakgebied meestal weinig vanaf weten. Vaak gaan ze – ieder vanuit het eigen blikveld – te werk met een grote gedrevenheid: ze willen gr...

Of je het nu hebt over een onderneming met vijftig medewerkers die alleen in Nederland actief is, of om een multinational waar wereldwijd duizenden mensen werken: in beide gevallen wordt de medezeggenschap geregeld via de Wet op de Ondernemingsraden. En dat is raar. Bij internationale ondernemingen is de WOR een schoen die steeds vaker knelt. Want wat is de speelruimte van de lokale (nationale) di...

Waarop rust het OR-werk? Is dat de Wet op de ondernemingsraden of maakt die het alleen maar moeilijker om te laten horen wat er echt leeft onder de medewerkers? Want die wet maakt van de OR een vertegenwoordigend orgaan. En wie zegt dat de OR daadwerkelijk spreekt namens de medewerkers? Je bemoeien met de werkorganisatie is volgens Lukas een mensenrecht: werken is meer dan geld verdienen. Rob krij...

De klant is koning. Maar dat wil niet zeggen dat je als opdrachtnemer veroordeeld bent tot 'u vraagt en wij draaien'. Zeggen OR-adviseurs dan wel eens 'nee' tegen een opdracht? En zo ja, wat zijn dan je beweegredenen? Spelen alleen professionele factoren daarbij een rol of kunnen het ook persoonlijke of principiële overwegingen zijn? En kom je als adviseur wel eens terug op een in...

Het lijkt logisch om als OR een adviseur te kiezen die qua stijl en opvattingen dichtbij staat. Maar daarin schuilt ook een gevaar. Als je 'meer van hetzelfde' in huis haalt, steek je er vaak minder van op, wat de ontwikkeling van de OR niet ten goede komt. Want daarvoor is juist een ander geluid nodig. Tegelijk is het fijn als 'het gevoel' klopt. Hoe vind je als OR dan de juiste a...

Ooit waren de vakbonden oppermachtig. In sommige sectoren kon je niet eens aan de slag als je geen lid werd van de bond. Inmiddels zijn nog maar weinig werknemers aangesloten bij een vakbond. Welke gevolgen heeft de terugloop van de vakbonden voor de OR? Is het nu bijvoorbeeld aan de OR om op te roepen tot staken als de arbeidsvoorwaarden te veel onder druk komen te staan? Het is een van de vragen...

Is iedereen binnen de organisatie geschikt om zitting te nemen in de OR? Welke eigenschappen zou een OR-lid moeten hebben en welke juist niet? Is deelname aan de OR goed voor je carrière? Over die vragen buigen Rob Kusters en Lukas van Steveninck zich in deze aflevering. Wil je na afloop nog meer weten, kijk dan op www.orpret.nl

Waarom zou je als ondernemer kiezen voor een OR in je bedrijf? Is het hebben van een OR eigenlijk wel verplicht? Hoe kun je als eigenaar, directeur of bestuurder ervoor zorgen dat je OR beter functioneert? Over die vragen buigen Rob Kusters en Lukas van Steveninck zich in deze aflevering. Kijk voor meer informatie op www.orpret.nl