Odrodzona-nieznana

Wakacje, bilet na samolot, albo bak do pełna i w drogę śladami nie tylko Arkadego Fiedlera, czyli jak zwiedzano i podróżowano w II Rzeczpospolitej, o wyprawach i egzotycznych przygodach naszych przodków opowiadają goście Grzegorza Kalinowskiego Łukasz Wierzbicki i Tomasz Dryła. Rowerem lub motocyklem przez świat oraz makakiem w garniturze w drodze powrotnej do Polski.

Grać w sobotę, czy nie grać? To pytanie zadawali sobie żydowscy sportowcy. Oddać honorowo mecz walkowerem, czy zarobić na pojedynku z żydowskim zespołem? To z kolei pytanie skarbników klubów endeckich. Czy niemiecki klub mógł być mistrzem Polski w piłce nożnej? Gościem audycji był profesor Robert Gawkowski.

Odrodzona Nieznana z wizytą w najstarszym polskim parku narodowym i najstarszym w Europie transgranicznym - zapraszamy do Krościenka nad Dunajcem gdzie od 1 czerwca 1932 roku urzęduje Pieniński Park Narodowy.

Rok 2026 został ogłoszony nie tylko rokiem Polskiego Radia. To także rok Mieczysława Fogga, bez którego trudno wyobrazić sobie radiową antenę i historię polskiej piosenki. W Odrodzonej nieznanej przypominamy postać Śpiewaka z Warszawy: wielkiego artysty, skromnego człowieka i odważnego patrioty.

Maj 1926, od pierwszego wystrzału, przez starcie na bagnety, kapitulację prezydenta i nowe porządki, druga cześć odrodzonej nieznanej o przewrocie którego 100 lat temu dokonał marszałek Piłsudski, przebieg walk, ich konsekwencje i spadek który pozostawiły po sobie majowe dni.

W tym roku obchodzimy stulecie tragicznego wydarzenia w naszej historii - Przewrotu Majowego, czyli zbrojnego przejęcia władzy przez Marszałka Józefa Piłsudskiego i wiernych mu, a zbuntowanych żołnierzy Wojska Polskiego. Zapraszamy do wysłuchania pierwszej z dwu części Odrodzonej Nieznanej w której odtwarzając i analizując "Wypadki Majowe" zatrzymamy się, niczym Marszałek i jego żołnierze, na Mośc...

Oddział II sztabu głównego czyli Dwójka - polski wywiad wojskowy. O jego sukcesach i porażkach mówią będą pisarz i emerytowany oficer wywiadu płk Marcin Faliński oraz historyk Michał Wójcik.

"Litwo Ojczyzno moja". Te słowa zna każdy Polak, choć były momenty w historii, gdy słowo Litwa bardziej oznaczało wrogie państwo niż Ojczyznę Wieszcza i Marszałka. W Odrodzonej-nieznanej o skomplikowanych, niełatwych, grożących wybuchem międzywojennych stosunkach polsko-litewskich.

Stulecie Polskiego Radia i urodziny PR1 w specjalnym wydaniu "Odrodzonej Nieznanej". W jubileuszowej audycji opowiemy o Jedynce - o jej historii: pięknej i momentami mrocznej, bohaterskiej, ale też naznaczonej polityczną propagandą. Pojawią się legendy - od głosów towarzyszących słuchaczom od 100 lat po tajemniczą warszawską siedzibę Radia. Przypomnimy audycje i historyczne momenty, opowiemy, jak...

Odrodzona-Nieznana w pięknym i nieznanym, bo idealizowanym Lwowie. Czy mówienie prawdy jest zdradą, czy może lepszym, bo krytycznym patriotyzmem? Gościem Grzegorza Kalinowskiego jest Grzegorz Gauden, autor książek Polska sprawa Dreyfusa oraz Lwów. Kres iluzji, słowem wstępnym i posłowiem opatrzył dr Roland Zarzycki.

"Boże Igrzysko", "Powstanie '44", "Serce Europy", "Igrzyska dziejów. Zapasy historyka z historią" - to tytuły zaledwie części dzieł naszego Gościa. W świątecznym wydaniu Odrodzonej Nieznanej szczególny gość, który sam mówi, że to nie on wybrał Polskę, a Polska wybrała jego! Profesor Norman Davies w wywiadzie na wyłączność powie o swojej perspektywie i ocenie II Rzeczpospolitej. Audycja z Oxfordu i...

Od wyborów czerwcowych minęło niemal 37 lat, nasz rozdział historii Polski, jest niemal dwa razy dłuższy od trwania przedwojennej Polski, a z każdym rokiem w nasze życie wkraczają zmiany, techniczne i społeczne... Nasi przodkowie również żyli w czasie przełomu technologicznego i obyczajowego. O tym jak zmieniało się życie mieszkańców II Rzeczpospolitej w najnowszym wydaniu Odrodzonej-nieznanej.

Wielki Kryzys lat 30. XX wieku kojarzy się przede wszystkim z masowymi bankructwami i załamaniem produkcji. Rzadziej – z konkretnymi ludźmi. Tymczasem był to jeden z najdramatyczniejszych momentów w dziejach II Rzeczypospolitej. Czas masowego bezrobocia, głodu i głębokiego poczucia degradacji społecznej. Dla setek tysięcy osób kryzys nie był abstrakcyjnym „załamaniem koniunktury”. Był doświadczeni...

Choć formalnie Konstytucja marcowa z roku 1921 ostatecznie zlikwidowała stan szlachecki w Polsce oraz przywileje rodowe i stanowe, to stara arystokracja miała się bardzo dobrze. Zrodziła się też nowa - piłsudczykowska elita, która choć miała często socjalistyczne korzenie sama kreowała się na nową "kastę" oraz garnęła się do tej "starej". Od lat 20 wprowadzano reformę rolną rozparcelowując częścio...

Polska międzywojenna - czy była tylko Piekłem Kobiet, które opisywali Boy Żeleński i Irena Krzywicka? Emancypacja, osiągnięcia, przebijanie szklanego sufitu przez Polki, jakie były osiągnięcia, a jakie porażki. Gościem Grzegorza Kalinowskiego jest dr Anna Nowakowska Wierzchoś z Instytutu Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza, autorka książki "Historię swą piszecie same".

Stulecie praw miejskich Gdyni - w Odrodzonej nieznanej nie tylko o jubilatce, ale także o innych miastach - symbolach modernizacji opowiada prof. Rafał Matyja, autor książki "Miejski grunt. 250 lat polskiej gry z nowoczesnością".

Opowiadamy o zimowych Igrzyskach Olimpijskich. Ale nie o XXV., a o tych przedwojennych, w których Polacy brali udział oraz oczywiście odnosili sukcesy! Odwiedzamy Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie, gdzie prof. Robert Gawkowski i kustosze wystawy "Biało-Czerwoni na białych arenach" przypominają dokonania naszych sportowców okresu międzywojennego.

O dwudziestoleciu międzywojennym Grzegorz Kalinowski rozmawia z Michałem Komarem - eseistą, pisarzem i scenarzystą, który od najmłodszych lat, w swoim otoczeniu miał dwóch generałów - przedwojennego działacza komunistycznego i przedwojennego "sanacyjnego" oficera. Co zapamiętał z rozmów tych dwóch weteranów?

Legenda o legendzie. Wspominamy twórcę polskiego żeglarstwa, Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratowniczego, współtwórcę polskiego alpinizmu i narciarstwa, konspiratora, zesłańca, legionistę, generała wojska polskiego. Michał Sumiński opowiada o generale Mariuszu Zaruskim - niepublikowany wcześniej w całości wywiad Grzegorza Kalinowskiego.

Sprawa Gorgonowej Post Scriptum – kim byli ludzie, których nazwiska przypomina się najczęściej przy omawianiu procesu, profesorowie Jan Olbrycht i Ludwik Hirszfeld, jakie były losy wspierającej Ritę Gorgon Stanisławy Przybyszewskiej, autorki słynnej Sprawy Dantona, czy wtedy była osobą cieszącą się sławą i życiem gwiazdy?

Sprawa Gorgonowej Post Scriptum – kim byli ludzie, których nazwiska przypomina się najczęściej przy omawianiu procesu, profesorowie Jan Olbrychta i Ludwik Hirszeflda, jakie były losy wspierającej Ritę Gorgon Stanisławy Przybyszewskiej, autorki słynnej Sprawy Dantona, czy wtedy była osobą cieszącą się sławą i życiem gwiazdy?

Święta, Nowy Rok, Trzech Króli idealny czas na przedwojenne, zimowe wakacje. Do wyboru mamy Tatry, gdzie tak jak dzisiaj dochodziło do groźnych wypadków, spotykamy białego misia i tak jak w kryminalnej powieści Gombrowicza "Opętani" spędzamy czas w dworku, na ziemiańskiej agroturystyce. Na pokładzie Batorego udajemy się natomiast w ciepłe kraje.

Twórczość Tadeusza Dołęgi Mostowicza na dużym ekranie. "Znachor", "Profesor Wilczur" i zaginiony "Testament Profesora Wilczura". Który z filmów zdobył największe uznanie? Dlaczego akurat ostatnia część trylogii zaginęła, w dodatku już po wojnie?

Tadeusz Dołęga-Mostowicz i jego ponadczasowe dzieło. Jaki wpływ na powstanie powieści miały doświadczenia własne pisarza? Czy zetknął się z prawdziwym znachorem? A dlaczego do dziś tak chętnie wracamy do tej powieści? W Odrodzonej Nieznanej rozmawiamy o tym wraz z Miłką Skalską, Pawłem Rzewuskim, oraz twórcami i aktorami radiowego słuchowiska "Znachor", którego premiera w Jedynce już 25 grudnia!

Nasi dziadkowie i pradziadkowie mieli swoje stany wyjątkowe, wielkie demonstracje, wielkie wystąpienia społeczne, o których historia zapomina, bo wydarzyły się rzeczy straszniejsze: II wojna światowa i stalinizm. Nie można jednak zapominać, że II RP nie była państwem łagodnym, a policja nadużywała siły i władzy. O brutalnych metodach robienia polityki w przedwojennej Polsce mówią m.in. historyk po...