Nuri Fırat - radioNF

Sovyetler Birliği’nin Mahabad Kürdistan Cumhuriyeti deneyiminden sonra, Rusya, ikinci kez, Viladimir Putin döneminde doğrudan Kürtlerle ve Kürt meselesiyle muhatap oldu. Suriye’deki iç savaşta Beşar Esad rejiminden yana tavır alan ve statükonun korunması için doğrudan silahlı güçleriyle sahada bulanan Putin’in Rusya’sının, özerklik talebinde bulunan Kürtlere karşı tavrı nasıldı? Son on yılda doğru...

Ekim 1917’de Çarlık rejimini yıkarak yerine Komünist bir iktidar kuran V. Lenin liderliğindeki Sovyetler Birliği’nin Kürt siyaseti de, Rusya’nın bugünkü Kürt siyasetinin anlaşılması açısından önemli veriler barındırır. Milletlerin Kaderini Tayin Hakkı ilkesini mazlum ve ezilen milletler için her fırsatta dillendiren ve dünyanın pek çok ülkesindeki ulusal kurtuluş hareketlerine bu nedenle arka çıka...

Herkes Ukrayna’yı işgale girişen Rusya Federasyonu Başkanı Viladimir Putin’in dünyaya ve kendilerine olası etkilerini konuşuyor. Ben de bu Podcast serisinde Putin’in Kürt siyaseti hakkında konuşacağım. İlk olarak, Putin’in bugünkü Kürt siyasetini anlamak ve tarihsel veriler elde etmek için geriye gideceğim, Rusya’nın Çarlık dönemindeki Kürt siyasetini ele alacağım. 20. yüzyılın başlarında, Birinci...

Li ser stranên Kurdî yên hatine dizîn û Tirkîkirin berdewam bikim. Ev dibe Podcasta sêyemîn. Di vî Podcastê de jî hinek mînakên din bi we bidim guhdar kirin û hinek agahiyan jî bi we re parve bikim. Ka binêrin kî stranên Kurdî bi Tirkî gotiye: #BurhanÇaçan #MahsunKırmızıgül #Emrah #Ceylan #İzzetAltınmeşe #CelalYarici #NuriGüzelses #AbdurruhmanÖnül #NeşetErtaş #SongülKarlı #KazanciBedih #GülerIşık...

2022 yılının Ocak ayının başından itibaren önemli bir konu Türkiye’deki Kürtlerin gündeminde yeniden yer almaya başladı. Bu konu Kürt dili ve Kürtçe eğitimle ilgili. Bilindiği üzere, Türkiye’de okullarda seçmeli dersler var. 6. 7. ve 8. sınıflarda öğrenciler, müfredattaki zorunlu derslerin yanı sıra haftada iki saatlik bir seçmeli dersi de tercih edebiliyor. Bu derslerden biri de Yerel Diller ve L...

Bi vî Podcastê ez ê dest bi xebatek balkêş bikim û duduyên din jî li ser zêde bikim. Ango ez ê bi sê Podcastan mijarek taybet bi we re parve bikim. Mijar çî ye? Mijar, stranên Kurdî yên hatine dizîn, an jî wek musîka Tirkan hatine pêşkêşkirin. Di vî Podcasta ewil de ez ê bi taybetî derheqê asimilasyona li ser musîka Kurdî û pê re li ser gelê Kurd hinek agahiyan bi we re parve bikim. Bi kurtasî dik...

2021 geride kaldı ve 2022 ondan devraldıklarıyla başladı. Yeni yıl için güzel temennilerde bulunmak adettendir, ben de herkese mutluluk, sağlık ve huzur getirmesini diliyorum yeni yılın.  Yeni yıl dolayısıyla geçen yılın bir muhasebesini yapıp, gelecek yıla dair öngörülerde bulunmak da adettendir. Ancak bunun yerine, bu podcast'te Kürtlerin geçen yıllardan beri, hatta belki de on yıllardan be...

Hevî dikim ku, sala nû ji herkesî re xweşî, aramî, tenduristî bîne... Belê me salek din li paş xwe hişt û sala nû bi hemû çi xweşî çi pirsgirêkên sala borî destpê kir. Lê belê dema mirov ji bo Kurdan sala borî bîne ber çavan, rastî, mirov nikare zêde tiştên baş bibêje. Lewra tiştên hatin serê Kurdan, bi taybetî jî Kurdên dibin mêtingeriya Tirkiyeyê de dijîn, tenê ne di sala 2021an de qewimî bûn, e...

Bu Podcast’te Kürt meselesinin ortaya çıkış hikayesine veya meselenin mesele oluşuna dair tarihsel bir anlatıdan söz edeceğim. Bu hikaye, hem Kürt milliyetçilerinin hem de resmi söylemi kuranların anlatılarından birçok bakımdan farklıdır. Ve elbette Kürt meselesinin son yirmi yılında doğrudan muhatap olan AKP iktidarıyla yakından ilgilidir. Bu anlatıya dair kısaca bir özet yapacak olursam... Pek ç...

Daha önce Kandıra 1 Nolu Hapishanesinde yaşadığı cinsel saldırıyı ve hak ihlallerini kamuoyuna duyuran ve "Sesimi Duyurun" çağrısında bulunan Kürt kadın siyasetçi Garibe Gezer'in 9 Aralık 2021'de kaldığı tek kişilik hücrede intihar ettiği ileri sürüldü. Bu şüpheli ölümün ardından da devletin zulmü devam etti.  Garibe Gezer'in yaşadıklarıyla birlikte, Türkiye'de Kürt meselesinden dolayı, Kürt...

Kürt yazar ve Bitlis Emiri Şerefxanê Bêdlîsî, 16. yüzyılın sonlarına doğru Kürtler hakkında "Şerefname" adıyla önemli bir kitap yazdı. Her ne kadar Kürt emirlikleri (mirlikleri) ve onları yöneten hanedanların (mirlerin) tarihini yazmaya girişmişse de, aynı zamanda Şerefxanê Bêdlîsî, hem Kürtlerin yaşadığı coğrafya olarak Kürdistan'ın sınırlarını çizmiş hem de bir halk, kavim veya millet olarak Kür...

Türkiye Cumhuriyeti Devleti 4 Mayıs 1937'de Bakanlar Kurulu kararıyla Dersim Kürtlerine yönelik kapsamlı bir askeri harekat başlattı. 1938'in son baharında son bulan bu harekat boyunca, net bir rakam vermek mümkün değilse de, çoğu tarihçinin kabul ettiği üzere on binlerce kişi katledildi. Dolayısıyla Dersim'de bir soykırım suçu işlendi.  Müzakerelerde bulunmak için devlet yetkilileriyle görüş...

2018’deki seçimlerden önce AKP’nin Şanlıurfa milletvekili adayı İbrahim Halil Yıldız seçim çalışmaları kapsamında Suruç’a gitti ve burada yanındaki kalabalık bir grupla Şenyaşar Ailesinin işlettiği dükkana uğradı. Şenyaşar Ailesi kendisini desteklemeyeceklerini söyleyince, önce tartışma çıktı, ardından AKP’li Halil Yıldız’ın silahlı korumaları ve akrabaları Şenyaşar Ailesinin fertlerine saldırdı....

22 Ekim 1993'te yakıldı, Orgeneral Bahtiyar Aydın suikast silahıyla öldürüldü, en az 17 kişi katledildi, onlarca kişiye işkence edildi, 1500 evin 400’ü tamamen yandı, toplamda ise en az 401 konut ve 241 iş yeri hasar gördü, ilçe nüfusu yarı yarıya indi.  Devlete göre, olup bitenlerin sorumlusu PKK idi; ancak hiçbir kanıt gösterilemedi. Ancak olaydan üç yıl sonra #MehmetEminÖzkan adlı masum bi...

Meseleya an jî çîroka Şahê Maran berdewam e... "Dema dinya dinya bû, bajarê Heskîfê ava bû, dişta Mûşê sitreya teyran bû, herçî Mêrdîn cihê mele û miftiyan bû, Sêrtê cihê seyranê bû, kul bikeve mirîşkên mala adî, ev ne yadî..." Fermo, guh bidin beşa duyem a Şahê Maran... Berhevkar: Turabi Kişin Çavkanî: İsa Gultekin Herêm: Botan #Kurd #Kurdi #FolkloraKurdi #SaheMaran #Sahmaran

Bu podcast'te Erdoğan ve AKP'li yetkililerin gündeme getirdikleri Suriye'ye, daha doğrusu Rojava'daki Kürtlere yönelik olası yeni bir operasyon hakkında konuştum. Ancak bu operasyonu daha ziyade gündemin ilk sırasında yer alan ekonomik krizle birlikte değerlendirdim.  Erdoğan ve dönemin Maliye Bakanı 2015'te Kürt meselesinin 30 yılının Türkiye'ye 350 milyar Dolar'a mal olduğunu açıklamışlardı...

Di vî podcastê de ez ê ji we re berhemek hêja ji folklora Kurdî bixwînim. Him bo zarokan him bo mezinan... Û ka carek din binêrin ku edebiyata Kurdî ji hêla devokî de jî çi qasî xurt e... Bawer im, her kesek çîroka Şahê Maran bi awayek dizane an jî bihîstiye. Lewra li her herêmê şêweyek xwe heye. Min di vî podcastê de Şahê Maran a ji herêma Botan bi we re parve kiriye... Ev beşa yekem e; beşa duye...

Kimilerine göre, ilk milliyetçi Kürt örgütü... Ağrı İsyanını örgütleyen ve yürüten Xoybûn'un liderliğini Celadet Ali Bedirxan, Ağrı İsyanının askeri liderliğini ise İhsan Nuri Paşa yürüttü. Rohat Alakom'un ifadesiyle, "Kürt kimliğinin güçlendirilmesi ve Kürtlerin birlik arayışları açısından son derece yararlı" olan ve "modern Kürt milliyetçiliği kapsamında yeni bir aşama olarak kabul" edilmesi ger...

Türkiye’nin önemli gündemlerinden biri ne yazık ki, hapishanelerdeki hasta tutuklu ve hükümlülerin durumu… Son olarak, ağır kanser hastası Ayşe Özdoğan’ın tutuklanmasıyla birlikte bu konu bir kere daha öne çıktı. Hukuksuz biçimde 25 yıldır Lice davası kapsamında hapiste tutulan Mehmet Emin Özkan’ın ağır sağlık sorunları da hakeza gündemde… Ancak mesele bu iki isimle sınırlı değil. İnsan Hakları De...

Vê hefteyê jî min li ser Apê Osman Sebrî podcastêk çêkir. Wekî tê zanîn Osman Sebrî 11ê Cotmeha an jî Kewçêra 1993an çûbû ser dilovaniya xwe. Bi vê minasebetê ez dixwazim Apê Osman dîsa bibîrbînim. Hefteya borî min hinek agahî derheqê jiyana wî de bi we re parve kiribû û ji berhema wî ya bi navê 'Derdên me' beşek ji we re xwendibû. Vê heyteyê jî ez ê dîsa ji heman berhemê beşek din bi we re parve...

CHP, İYİ Parti ve HDP son günlerde üç önemli hamlede bulundu. Bu hamleler seçime dönük yorumlanabilir. Normal şartlarda seçimler 2023'te, ancak muhalefet erken veya baskın bir seçimi de gözardı etmiyor. Seçim nedeniyle Kürt meselesi ve seçmeni üzerinde yapılan hesaplar ise dikkat çekiyor. Muhalefetin hamlelerine karşılık iktidar ortakları AK Parti ve MHP'nin bir planı var mı? Şimdilik mevcut polit...

Yek ji wan rewşenbîrên Kurd e, ku jiyana wan bi temamî di nav têkoşîna de derbasbûye. Çi aliyê fikr û raman ve, çi ji aliyê siyasetê û têkoşînê ve... Di jiyana xwe ya têr, tije û dirêj de ji bo gelê xwe têkoşiya, emrê wî bi têkoşînê derbas bû.  Behsa Osman Sebrî dikim, ango Apê Osman Sebrî... Vê podcastê de hinek behsa jiyana Apê Osman Sebrî dikim û şûn de jî ji berhemek wî ya bi navê “Derdên...

Emine ve Tayyip Erdoğan çifti, aynı günlerde iki kitap yayımladı. Emine Erdoğan 'Afrika Seyahatim' kitabıyla Afrika'daki yoksulların sesi olma iddiasında ve Tayyip Erdoğan da 'Daha Adil Bir Dünya Mümkün' kitabıyla küresel çapta adalet dağıtma derdinde... Bütün her şey bir yana, sadece ülkedeki ekonomik duruma bakıldığında bile, veriler hiç de iyi şeyler göstermezken, bu itibar ya da halkla ilişkil...

Bugün 12. Eylül darbesinin 41. yıldönümü... Sadece bir darbe de değil, bir rejim olarak 12 Eylül neydi, ne oldu, geriye ne bıraktı? Hala yüzleşilmeyen, anayasası yürürlükte olan 12 Eylül'ün derli toplu bir bilançosu ve bugüne bıraktıkları için buyurun... 

Siyaset, toplum, kültür, tarih ve daha fazlası için bir haberden daha fazlası... Önce bir selam ve arkası gelecek... Haydi başlıyoruz... Nuri Fırat...