NRC Onbehaarde Apen

Salamanders in Europa worden met uitsterven bedreigd door een huid-etende-schimmelziekte. Wat is dit voor ziekte? Hoe verspreidt zij zich en wat kunnen we ertegen doen?  Host: Laura Wismans Gasten: Gemma Venhuizen en Sander Voormolen Redactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#...

We hoeven niet ver in de geschiedenis te duiken om te zien dat in oorlogstijd de mens in staat is tot vergaand en gruwelijk geweld. Hoe kan het toch dat mensen tot zulke daden overgaan? Welke patronen liggen eraan ten grondslag? Host: Gemma Venhuizen Gasten: Bart Funnekotter & Hendrik Spiering Montage en edit: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid o...

De Nobelprijs Scheikunde gaat dit jaar naar de ontdekking van de zogeheten klikchemie. De Amerikaan Barry Sharpless (1941), de Deen Morten Meldal (1954) en de Amerikaanse Carolyn Bertozzi (1966) delen de prijs. Host: Gemma Venhuizen Gasten: Niki Korteweg en Laura Wismans Redactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië o...

De Nobelprijs voor Natuurkunde gaat dit jaar naar de Fransman Alain Aspect (75), de Amerikaan John F. Clauser (79) en de Oostenrijker Anton Zeilinger (77) voor hun ontdekkingen rond het fenomeen van quantumverstrengeling van fotonen.  Host: Gemma Venhuizen Gasten: Laura Bergshoef en Sander Voormolen Redactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de...

De Zweedse geneticus Svante Pääbo (67) krijgt dit jaar de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde voor zijn onderzoek naar in kaart brengen van oud dna in menselijke skeletten. Host: Gemma Venhuizen Gasten: Hendrik Spiering & Niki Korteweg Redactie & montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/pri...

De herfst is begonnen en dat betekent hoosbuien, wind tegen en eindeloze grijze luchten. Deze najaarsstormen zijn niet prettig, maar niks vergeleken met hoe het er op andere planeten aan toegaat. Buien van gesmolten ijzer, giftige wolken of een horizontale glasregen: het zijn weerfenomenen die we op aarde gelukkig niet kennen. Hoe wordt dit buitenaardse weer onderzocht en waarom is het klimaat op...

Geologen en klimaatwetenschappers zijn er al decennia mee bezig: het Antropoceen, het tijdperk waarin de mens de belangrijke kracht op aarde is. Maar hoe nuttig is die term? Lang niet iedereen in de wetenschap is er enthousiast over. Het zou zelfs hoogmoed zijn, een tijdperk naar de mens te noemen. En hoe activistisch kan de wetenschap eigenlijk zijn? Host: Gemma Venhuizen Gasten: Marcel aan den B...

Extreme vermoeidheid. Hartkloppingen. Hersenmist. Na een corona-infectie kampen mensen soms nog jaren met een waaier aan klachten. Langzaam weten onderzoekers het biologische mechanisme dat schuilgaat achter long covid te ontrafelen. Wat weten we nu van dit postcovidsyndroom? Host: Gemma Venhuizen Gasten: Niki Korteweg & Hendrik Spiering Redactie en montage: Rosa van Toledo Link...

In de binnenzee Mar Menor in Spanje sterven dagelijks honderden vissen door vervuiling. ​Maar sinds kort is deze zee een rechtspersoon, waardoor zij rechtszaken kan aanspannen​​ tegen haar vervuilers. Wat betekent het wanneer een natuurgebied rechtspersoon wordt? En welke gevolgen heeft dat voor mens en natuur? Presentatie: Gemma Venhuizen Gasten: Sjoerd de Jong & Folkert Jensma Redactie en mo...

Een migraineaanval als er onweer op komst is, of meer pijn van reuma bij koud en nat weer. Artsen horen het veel in hun spreekkamers, maar de wetenschap krijgt de vinger er maar moeilijk achter. Kan ons lichaam het weer echt voorspellen? Gast: Niki Korteweg Presentatie: Gemma Venhuizen Redactie en montage: Julia Vié Hier lees je Niki's artikel over het lichaam als weerman of -vrouw. En hier vind j...

Als we aan de Noorse dondergod Thor denken, denken we aan zijn hamer, zijn spierballen en aan donder en bliksem. Maar als je de oude verhalen van Thor goed leest, valt op dat er helemaal geen onweer in voorkomt. Is Thor wel een echte dondergod? En waar komen die bliksemschichten dan wel vandaan?  Presentator: Gemma Venhuizen Gast: Hendrik Spiering Redactie en montage: Rosa van Toled...

Onweersbuien komen regelmatig voor in Europa, al worden heel weinig mensen daadwerkelijk geraakt door de bliksem. Maar wat gebeurt er in je lichaam als je toch wordt getroffen? En hoe blijf je veilig als je tijdens een bergwandeling wordt overvallen? Gast: Sander Voormolen Presentatie: Gemma Venhuizen Redactie en montage: Elze van Driel Muziek: Nozem audio Zie het privacybeleid op https://art19.co...

De geschiedenis wordt gevormd door de mens, door heldendaden van Napoleon en Caesar en wetenschappelijke ontdekkingen van mensen als Newton en Oppenheimer. Dat denkt de mens graag, want zo staan wij in het middelpunt van de geschiedenis. Maar wat nou als die geschiedenis wordt bepaald door een storm of een regenbui? Gast: Bart Funnekotter Presentatie: Gemma Venhuizen Redactie en montage: Liz Dautz...

Deze week aflevering 1 van onze zomerserie over het weer: In 2000 vond een bloedstollende eindsprint plaats in de Amerikaanse presidentsverkiezingen, waarbij Bush nipt won van de Democratische kandidaat Al Gore. Als het die dag niet had geregend, had Al Gore dan gewonnen? Heeft het weer invloed op de uitslag van verkiezingen? Gast: Sjoerd de Jong Host: Gemma Venhuizen Redactie en montage: Julia Vi...

Meer dan 65 miljoen jaar geleden sloeg een planetoïde van 12 km in op aarde. Met één klap stierven alle dinosaurussen uit. Kleine zoogdieren, vissen en vogels leefden wel voort. Waarom? En wat gebeurde er precies op de dag van de inslag?  En niet onbelangrijk: hoe weten we dat eigenlijk allemaal?  Host: Gemma Venhuizen Gasten: Lucas Brouwers en Hendrik Spiering Audior...

Na twintig jaar Napoleontische oorlogen was Europa een rokende puinhoop. Tijdens het Congres van Wenen tussen september 1814 en juni 1815 trachtte men de schade te herstellen. De kaart van Europa werd hertekend en er kwam een nieuwe veiligheidsstructuur voor ons continent. Wat gebeurde er tijdens het Congres, en wat kunnen we daar anno 2022 van leren? Host: Gemma Venhuizen Gast: Beatrice...

Taaislijmziekte is een ernstige erfelijke ziekte die lange tijd moeilijk te behandelen was. Maar door nieuwe medicijnen en de darm-organoïde - een in het lab gekweekt mini-darmpje - zijn er ineens mogelijkheden om patiënten makkelijker te helpen. Wat zijn deze organoïden precies? En hoe helpen ze in de behandeling van de ziekte? Host: Lucas Brouwers Gast: Sander Voormolen Audioredacteur...

Het lijken sierlijke tekeningetjes, maar in werkelijkheid vormt het Chinese karakterschrift een uitstekend schriftsysteem, waarvoor je wel veel tekens uit het hoofd moet leren. Al millennia lang wordt het gebruikt in Oost-Azië. Toch had weinig gescheeld of de tekens waren in de vorige eeuw bij het grofvuil gezet. Wat zegt dit over de Chinese cultuur? En hoe kwam het zo ver? En waarom leeft het sch...

Kernfusie zou de mens in één klap van alle energieproblemen afhelpen. Grote overheidsprojecten proberen al tientallen jaren energie op te wekken met kernfusie, maar het einddoel is nog niet in zicht. Gaat het kleinere, commerciële kernfusiebedrijven lukken? Gast: Dorine Schenk Host: Lucas Brouwers  Co-host: Hendrik Spiering   Redactie: Julia Vié Vind hier de vorige aflevering, uit 2...

De koning onder de katachtigen - de tijger - is bezig met een comeback in de Nepalese jungle. Een feest voor natuurliefhebbers. Maar wat vindt de lokale bevolking ervan? Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info .

Veertig jaar lang lijdt Bart de Beurs aan een allesoverheersende angst- en dwangstoornis. De kwelling wordt zo erg dat hij het leven niet meer ziet zitten. Totdat zijn psychiater met een laatste redmiddel komt: diepe hersenstimulatie. Kan een apparaatje in zijn brein hem verlossen? Gast: Niki Korteweg Presentatie: Lucas Brouwers Redactie: Julia Vié Montage: Julia Vié en Jeroen Jaspers Lees hier he...

Ze zijn geel of grijs of radioactief groen. Je ziet ze op bruggen, oude bomen, op het terrastegels en vervallen muren, maar het liefst boent de mens ze met een borstel weg. Korstmossen, de lelijke eenden van de openbare ruimte. Maar dit onooglijke organisme is bezig met een comeback, want het korstmos blijkt van dichtbij bekeken een prachtige zwaan, waar wij alles van kunnen leren....

Er komen nieuwe robots aan! En dan niet de harde, gemechaniseerde robots met schroefjes, boutjes en houterige bewegingen. De nieuwe robot is helemaal anders. Je vinger verdwijnt erin als in een pudding, hij manoeuvreert als de slurf van een olifant en kan voelen zoals je eigen handen. Althans: als de wetenschappers in dit jonge vakgebied erin slagen om antwoorden te vinden op fundamentele vragen....

Hoe groot is de kans dat iemand twee keer de loterij wint? Best groot. We leven in een kansenmaatschappij, maar eigenlijk zijn we slecht in kansen begrijpen. Tijd om kansberekening onder de loep te nemen. Wat is een kans? En hoe bereken je die? Host: Gemma Venhuizen Gasten: Alex van den Brandhof & Hendrik Spiering Redactie: Rosa van Toledo & Céline Cornelis Montage: Julia Vié Zie het priva...

Als we de geschiedenisboeken mogen geloven hebben vooral mannen het grondwerk gelegd voor het moderne wetenschappelijke systeem. Toch hebben er ook altijd vrouwen aan bijgedragen. Hoe komt het dat wij hun namen en revolutionaire ontdekkingen niet kennen? En hoe inclusief is de wetenschap van vandaag? Host: Lucas Brouwers Gasten: Margriet van der Heijden & Hendrik Spiering Redactie & montag...