Nauka każdego dnia | Radio Katowice

Czy wiedzą państwo, że dawniej gołębie hodowano na Śląsku w celach konsumpcyjnych? Na szczęście z czasem fascynacja tymi ptakami stała się tak duża, że gołębiarstwo urosło do rangi sportu a gołąb stał się niejako symbolem naszego regionu. Gołębie towarzyszyły górnikom, gdy stanowiły wskaźnik śmiercionośnego metanu – gdy padały- górnicy w trybie natychmiastowym wychodzili na powierzchnię. Dziś o ty...

Edukacja psychologiczna stanowi niezbędny filar wsparcia dla zdrowia psychicznego i emocjonalnego na każdym etapie życia. Odkrycie jej zalet oraz skutecznych metod wpływa znacząco na poprawę jakości życia, oraz budowanie zdrowych relacji międzyludzkich. Jednak czasem nasza chęć leczenia się na własną rękę powoduje, że sięgamy do internetu. Czy to dobrze? Psycholog i trener biznesu, popularyzator w...

Jaka jest różnica między psychologiem, psychoterapeutą a psychiatrą? Gdzie zaczyna się choroba duszy a gdzie ciała? Który specjalista jest odpowiedni dla dzieci? A może wystarczy chat GPT? Psycholog i trener biznesu, popularyzator wiedzy psychologicznej z Uniwersytetu WSB Merito w Chorzowie Kamil Zieliński  wyjaśnia zawiłości diagnostyki w naszym kraju w zakresie pomocy psychologicznej i psychiatr...

Drewno składa się z wielu związków organicznych, w tym węgla, tlenu, wodoru, azotu i związków mineralnych. A co powstaje z drewna? Czym jest lignina, celuloza, papier i terpentyna? Profesor Robert Musioł chemik z UŚ jest dziś gościem Katarzyny Głuch-Juszkiewicz, z którą zastanawiają się jaki wpływ na rodzaj wyborów mają wiązania chemiczne.  

Czy rodzice powinni się edukować w zakresie nadopiekuńczości, która stała się zmorą współczesnej pedagogiki? Kiedy przekraczamy granicę bycia wspierającym i stajemy się toksycznym rodzicem? A może  należy dać dzieciom dowolność w podejmowaniu decyzji i jaki związek z tymi dylematami ma Edyta Stein? Rozmowa z profesor Beatą Ecler-Nocoń z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach pomoże rozwikłać odwieczn...

George Gallup znany był jako twórca firm badających opinię publiczną. Lecz był także pedagogiem – i te doświadczenia oraz badania stosunków międzyludzkich doprowadziły do stworzenia zbioru podstawowych zasad edukacji. Dziś te zasady nazywane są testem Gallupa i o nim właśnie opowiada Specjalista ds. PR i mediów społecznościowych Uniwersytet WSB Merito Mateusz Lipka.

Nauka poprzez zabawę, taki cel przyświeca rodzicom, ale także projektantom zabawek czy gier. Jedną z najważniejszych korzyści wynikających z immersji w grach komputerowych jest to, jak może ona pomóc w rozwoju dzieci i nastolatków. Okazuje się jednak, że immersja może być także świetna dla seniorów czy... przyszłych pilotów samolotów. Czym jest immersja, o co chodzi z ludopolis i dlaczego lubimy m...

Upragniona wiosna to najczęściej zmiany w przyrodzie ale także w człowieku. Osłabienie, senność i apatia a także dolegliwości fizyczne są zauważalne zwłaszcza podczas słonecznych dni. A przecież powinno być tak wspaniale! Co się zmienia mikrobiologicznie na wiosnę ? O tym opowiemy wraz z doktor Katarzyną Kasperkiewicz (na zdjęciu) z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytatu Ślaskiego.

Czas między 1 marca a 15 października jest powszechnie uznawany za okres lęgowy ptaków. To określenie zwyczajowe, ale nieujęte czasowo w żadnym rozporządzeniu. Siedliska ptaków, szczególnie tych pod ochroną, są pod nadzorem cały rok. Którym gatunkom pomagać w budowaniu budek lęgowych a którym po prostu nie przeszkadzać?

Historia jednojęzycznych słowników języka polskiego sięga początku XIX wieku i prac Samuela Bogumiła Lindego, który wydał pierwszy taki słownik w Warszawie w latach 1807–1814 w sześciu tomach. Ale czy my dziś korzystamy ze słowników? Jaki odsetek uczniów i studentów sięga po ciężkie, zakurzone i opasłe tomiska? Czy inne słowniki też są już w internecie? O tym dziś z profesor Katarzyną Wyrwas rozma...

Naukowcy wciąż udoskonalają badania nad wątrobą. Większość komórek tego organu tak sprawnie się odnawia, że praktycznie przez całe życie wątroba ma niecałe trzy lata. Wątroba, z greckiego hepar, należy do układu pokarmowego i jest największym gruczołem w organizmie człowieka. Spośród wirusów pierwotnie uszkadzających wątrobę, w Polsce najczęściej występują zakażenia HAV, HBV i HCV. O nich właśnie...

Kolejne pokolenia melomanów odtwarzają muzykę na innych nośnikach dźwięku. Od płyty winylowej, poprzez taśmy magnetofonowe, kasety, pliki mp3 aż po platformy streamingowe. O co chodzi w wojnie na nośniki i wielkość płyt? Dlaczego czarna płyta jest czarna i z czego powstaje przezroczysta? O tym z dr. inż. Bogusławem Ziębowiczem z Katedry Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych Wydziału Mechaniczno...

Mija powoli czas, w którym walczyliśmy z rażącym problemem dezinformacji na temat wirusów, znanym w medycynie i dziennikarstwie jako infodemia. W obliczu fake newsów,  coraz ważniejsze staje się podjęcie działań w zakresie edukacji zdrowotnej i profilaktyki i o tym dziś wraz z naszym gościem kolejny odcinek naukowego podcastu. Czym jest HIV, HPV i co oznaczają te skróty? Wyjaśnia profesor Brygida...

Dziś świat polskiej literatury pożegna Marcinę Wichę, pisarza, eseistę, felietonistę ale także projektanta, grafika i  laureata wielu nagród. Na lekcji języka polskiego swojego ulubionego pisarza przypomni Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.

Badania naukowe potwierdzają, że w styczniu nasz nastrój może być pogorszony. Na szczęście miesiąc się już kończy, dnia przybywa i wiosna tuż tuż. No, może nie dosłownie. Ale dziś na lekcji psychologii opowiemy o zaburzeniu pod nazwą SAD czyli potocznie - depresji sezonowej.

Czy pamiętają Państwo film "Anioły i demony", którego fabuła przeniesiona była do CERNU? Proponujemy Państwu opowieść o cząstkach elementarnych, Wielkim Zderzaczu Hadronów i fizyce, która, jak się za chwilę okaże, jest bardzo bliska... naturze. Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z profesor Katarzyną Schmidt z Uniwersytetu Śląskiego, która czynnie uczestniczy w pracach eksperymentu NA61/SHINE właśni...

Katalog gwiazd Hipparchosa jest według naukowców najstarszą na świecie mapą nocnego nieba. Grecki astronom wieki temu obliczył współrzędne gwiazd. Do tej pory uważano, że jedyny starożytny katalog gwiazd, który przetrwał do dziś, został sporządzony przez astronoma Klaudiusza Ptolemeusza. O mapach nieba, ale także globusach ukazujących nasz nieboskłon, opowiada geografka Agata Spruś z Planetarium,...

Rosiczka, muchołówka, dzbanecznik, kapturnica i tłustosz nie tylko łapią owady, ale mogą być też ozdobą dzięki oryginalnemu wyglądowi. Fascynują botaników i fotografików przyrody. Jak przebiega proces polowania, trawienia i wydalania u roślin owadożernych? Skąd podobieństwo do "Obcego"? O tym w rozmowie z Katarzyną Głuch-Juszkiewicz opowie dr Barbara Bacler-Żbikowska ze Śląskiego Uniwersytetu Medy...

Naukowo o radiu mówiliśmy już nie raz. Ale nie byłoby rozwoju dziennikarstwa radiowego bez mistrzów zawodu. Spikerów, lektorów, redaktorów, dziennikarzy, reporterów. I dziś na pierwszą część rozmowy ze swoim Mistrzem Tadeuszem Chmielem o magii czerwonego światła -zaprasza Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.

Co to jest winyl? Wiemy, że na pewno nie jest naturalnym materiałem, jest natomiast syntetycznym typem plastiku. Wytwarzany jest z etylenu i chloru . Po przetworzeniu obu substancji łączą się one i tworzą żywicę polichlorku winylu. Pojawiły się na rynku winylowe płyty... ale eko. Jak brzmią, co się z nimi dzieje i jak można zobaczyć dźwięk pod mikroskopem? O tym w spotkaniu dwóch pasjonatów czarny...

Jest wiele aromatów, które kojarzą się z zimą. Pachnące cynamonem pierniki, pieczone jabłko z cynamonem, świąteczne drzewko czy korzenne przyprawy to jedne z nich. Mile widziane są rozgrzewające przyprawy – kardamon, gałka muszkatołowa, różowy pieprz. Szukaj również wetywerii, mchu i paczuli. O tym czym pachną święta pod kątem oczywiście nauki dziś w spotkaniu z Nauką Każdego Dnia.

Za nami rok nauki - Europejskim Miastem Nauki Katowice były przez cały 2024 rok. Dlatego teraz przyszedł czas na podsumowanie.

"Ignis" to nazwa pierwszej polskiej misji technologiczno-naukowej na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Udział w przyszłorocznej misji weźmie Polak, dr Sławosz Uznański. A o szczegółach nowej nazwy i nowego symbolu misji - na lekcji astronomii Katarzyna Głuch-Juszkiewicz.

Jak rozmawiać o klimacie? Jak nie dać się populizmom? Takie tematy zdominowały spotkania z młodzieżą podczas Tygodnia Klimatu. Według organizatorów musimy pilnie dowiedzieć się, co sami możemy zrobić dla klimatu w naszym codziennym życiu. Te ważne kwestie są poruszane przez naszych rozmówców.  

Witaminy o zbiorczej nazwie ADEK to połączenie czterech witamin: A, D, E oraz K. Wszystkie z nich rozpuszczają się w tłuszczach i są bardzo ważne dla organizmu jesienią i zimą. Naukowcy mówią wprost : to zgrany team, który dba o naszą odporność.