Muzički salon

Komponujući opere u kojima je muzički okarakterisao stanovnike češkog sela, ali i istorijske likove i događaje, Bed žih Smetana je postavio temelje nacionalnoj češkoj operi. Njegovo najpopularnije muzičko-scensko ostvarenje,  Prodana nevesta,  i danas je jedna od najizvođenijih komičnih opera. Uz nju su veoma cenjene i istorijska muzička drama  Dalibor   i svečana  Libuša . Da će opera postati Sme...

Prvi veliki češki kompozitor, Bed žih Smetana, zaslužan je za formiranje nacionalnog muzičkog stila u toj zemlji. U 19. veku, kada je Češka, odnosno, Bohemija, bila pod Habzburškom monarhijom, Smetana je težio da probudi svest svojih sunarodnika o nacionalnom identitetu. Koristeći elemente narodne muzike, stvarao je rodoljubive kompozicije različitih žanrova, a među njima se posebno ističu simfoni...

Danskog kompozitora Karla Nilsena proslavile su simfonije i koncerti za violinu, klarinet i flautu. Među šest simfonijskih ostvarenja tog autora najviše se izdvajaju Druga, Treća i Četvrta - poznata i pod imenom  Neuništiva  ili  Neugasiva . Stvarajući krajem 19. i prvih decenija 20. veka, bio je jedan od simfoničara koji su usložnjavali harmonski jezik kroz disonantne harmonije i politonalnost. I...

Utemeljitelj finske nacionalne škole, Jan Sibelijus, bio je jedan od velikih evropskih simfoničara na kraju 19. i u prvoj polovini 20. veka. Komponujući programsku simfonijsku muziku, inspirisan narodnim epovima, legendama i prirodnim bogatstvima domovine, Sibelijus je podržao buđenje nacionalnog finskog duha u vreme kada je zemlja bila pod ruskom kontrolom. Simfonijsku poemu Finlandia, napisao je...

Edvard Grig je jedan od najznačajnijih skandinavskih kompozitora, a njegova važnost ogleda se i u tome što je bio utemeljitelj norveške nacionalne škole. Kao i njegovi savremenici širom Evrope, težio je da prikaže bogatstvo svoje zemlje kroz zvuke narodnih pesama i legendi u različitim žanrovima. Tipičnim romantičarskim izborom tema, zasnovanih na folkloru, pridobio je publiku širom sveta. Grigove...

U drugoj polovini 19. i prvih decenija 20. veka, francuski umetnik Gabrijel Fore istakao se kao kompozitor, orguljaš, pijanista i pedagog. Pisao je kompozicije pretežno lirskog karaktera – kamernu i muziku za klavir, kao i solo pesme. Nazivan je “francuskim Šumanom”, međutim, iako su neka od Foreovih ostvarenja tipični predstavnici romantizma, na njegov opus značajno je uticalo i stvaralaštvo Klod...

Još jedno izdanje posvetili smo operskom velikanu Đuzepeu Verdiju, ovog puta njegovom kasnijem opusu, sa fokusom na Aidu i Otelo . Tim ostvarenjima, zajedno sa poslednjim muzičko-scenskim delom koje je napisao – komičnom operom Falstaf , Verdi je dosegao vrhunac umetničkih stremljenja, još čvršće povezujući dramski tekst sa muzičkim, čuvajući lepotu melodije i njenu dominantnu ulogu u dramskom izr...

Ovo izdanje je posvećeno najznačajnijem predstavniku italijanske opere serije - Đuzepeu Verdiju. Njegova umetnička veličina ogleda se u veoma posvećenom i pažljivom pristupu dramskom tekstu, koji je vešto dočaravao muzičkim sredstvima, dajući orkestru važnu funkciju, ali istovremeno čuvajući tradicionalnu dominantnu ulogu pevača. Arije u Verdijevom stvaralaštvu uvek imaju dramaturški osmišljeno me...

Povodom Dana državnosti, ovo izdanje je posvećeno stvaralaštvu kompozitora srpske državne himne „Bože pravde“ – Davorinu Jenku. Današnja himna zapravo je završna horska numera iz komada Markova sablja čiji je tekst napisao Jovan Đorđević 1872. godine, za proslavu punoletstva Milana Obrenovića. Slovenački kompozitor je dao značajan pečat razvoju muzičke kulture u našoj zemlji u drugoj polovini 19....

Nemački kompozitor Maks Bruh u istoriji muzike zapamćen je pre svega kao autor koncertantnih ostvarenja, među kojima su najpoznatija:   Koncert za violinu i orkestar u g-molu broj 1,   Škotska fantazija   za violinu i orkestar i varijacije   Kol Nidrei   za violončelo i okrestar. Njegova horska i velika vokalno-instrumentalna dela bila su veoma popularna među nemačkim horskim društvima krajem 19....

Numere iz baleta “Labudovo jezero”, “Uspavana lepotica” i “Krcko Oraščić”  Petra Iljiča Čajkovskog  deo su najpopularnijeg repertoara klasične muzike. Zahvaljujući svitama za orkestar, u kojima je ruski kompozitor sabrao najlepše numere, ova bajkovita muzika se na koncertnim scenama izvodi i češće nego na baletskim.  Pokretljivost i lepota melodija,   bogatstvo ritmike i  simfonijska pantomima,  p...

Poslednji Muzički salon u ovoj godini posvećen je Kralju valcera – Johanu Štrausu Mlađem. Tokom 2025. obeležavano je dva veka od rođenja bečkog kompozitora, te su njegovi valceri i operete mogli da se čuju još češće na koncertnim i operskim scenama širom sveta. Štrausov opus se, tradicionalno, vezuje za novogodišnje programe, te smo u ovom izdanju, uoči Nove 2026. slušali neka od njegovih najpopul...

Edvard Elgar, autor koji je stvarao krajem 19. i početkom 20. veka, jedan je od kompozitora koji su podstakli preporod umetničke muzike u Engleskoj nakon dva stoleća. Bio je među prvim muzičarima iz te zemlje čija su dela privukla pažnju međunarodne javnosti posle čuvenih renesansnih madrigalista i virginalista. U Elgarovom stvaralaštvu očigledan je uticaj Bramsa i Vagnera, te su neki njegovi opus...

Švajcarskog kompozitora Ernesta Bloha na međunarodnoj sceni proslavile su kompozicije inspirisane jevrejskim kulturnim nasleđem i “dušom jevrejskog naroda”, kojem je i sam pripadao. Veći deo života umetnik je proveo u Sjedinjenim Američkim Državama, gde je bio profesor i rukovodilac značajnih visokoobrazovnih muzičkih institucija, odgajajući više generacija kompozitora. U Blohovom opusu ističe se...

Muzičari širom sveta ove godine obeležavaju 150 godina od rođenja Morisa Ravela, francuskog kompozitora čija su ostvarenja među najpopularnijim u celokupnoj muzičkoj literaturi.  Bolero ,  Pavana za umrlu infantkinju ,  Kuprenov grob  i Koncert za klavir i orkestar u D-duru, poznatiji kao  Koncert za levu ruku , napisan za pijanistu Paula Vitgenštajna koji je u Prvom svetskom ratu izgubio desnu ru...

Instrumentalne kompozicije češkog autora   Leoša Janačeka imaju važno mesto u istoriji muzike prve polovine prošlog veka, mada se njegovim najznačajnijim ostvarenjima smatraju opere. Ovaj umetnik je međunarodno priznanje uživao tek u poslednjoj deceniji života i upravo tada su nastala njegova najizvođenija dela instrumentalnih žanrova. Prvi gudački kvartet, poznat i pod imenom   Krojcerova sonata...

Spajajući tradicionalni argentinski ples sa elementima džeza i klasične muzike, virtuoz na bandoneonu i član latinoameričkih tango orkestara, Astor Pjacola, kreirao je novi tango –  tango nuevo , koji je osvojio Sjedinjene Američke Države i Evropu. Kasnije priznat i u rodnoj Argentini kao “El Gran Astor”, čuveni umetnik je kroz svež i originalan muzički jezik popularisao i harmoniku, tj. bandoneon...

Jedan od prvih čuvenih violinskih virtuoza, barokni umetnik Đuzepe Tartini, zbog čije su brzine sviranja savremenici smišljali mitove (poput onog da je imao šest prstiju na levoj ruci), za svoj instrument napisao je dela koja su i danas među najzahtevnijim ikada komponovanim za violinu. Najpoznatija od njih svakako je Sonata  Đavolji triler , koju je, prema sopstvenom kazivanju, stvarao prema seća...

I u drugom oktobarskom izdanju govorimo o jednom violinskom umetniku, koji je za svoj instrument napisao brojna dela. Belgijanac Ežen Isaj smatran je „kraljem violine“ zbog izvanrednog izvođačkog umeća kojim je oduševljavao publiku širom sveta. Bio je veoma cenjen i kao dirigent, a osim violinske, komponovao je kamernu i orkestarku muziku, kao i operu. Sonata za violinu solo u a-molu i Koncert za...

Francuski romantičar Eduard Lalo čuven je po violinskim ostvarenjima, koje je neretko posvećivao prijatelju i virtuozu Pablu Sarasateu, prilagođavajući solistički part njegovim izvanrednim tehničkim mogućnostima. U Laloovom stvaralaštvu jasan je muzički uticaj Španije - zemlje iz koje su poticali njegovi preci. Najzapaženija kompozicija ovog autora, koji je i sam bio violinista, jeste Španska simf...

Ovo izdanje Muzičkog salona posvećeno je čuvenoj operi  Norma   Vinćenca Belinija . Danas najpoznatije ostvarenje sicilijanskog umetnika, na premijeri u milanskoj Skali 1831. godine nije bilo dobro prihvaćeno, uprkos velikom uspehu Belinijevih ranijih opera u toj kući. Ipak, kompozitor je tvrdio da je to njegov najbolji opus, a isto su smatrali i kritičari. Nije dugo trebalo ni publici da zavoli n...

Saloni su bili mesta gde su se okupljali intelektualci i umetnici, članovi plemstva i građanske klase. Raspravljalo se na različite teme, razmenjivala su se mišljenja. Čitana je poezija, izvođena muzika, plesalo se u ritmu popularnih igara. Po ugledu na takva druženja, koja su imala i edukativni karakter, u emisiji „Muzički salon“ nastojaćemo da na prijemčiv način slušaocima približimo bogatu isto...

Stvaralačka delatnost  Manolisa Kalomirisa , grčkog umetnika koji je oblikovao muzički život svoje zemlje u prvoj polovini 20. veka, bila je tema ovog izdanja Muzičkog salona. Utemeljitelj grčkog nacionalnog muzičkog pravca bio je veoma cenjen i kao pedagog, teoretičar, kritičar i dirigent. Manolis je osnovao i dve muzičke obrazovne institucije, kojima je i rukovodio dugi niz godina. U njegovom op...

Razvitku muzičke kulture u Argentini krajem 19. i u prvoj polovini 20. veka posebno je doprinela svestrana delatnost  Alberta Vilijamsa . Umetnik iz Buenos Ajresa je jedan od utemeljitelja nacionalnog muzičkog pravca u toj zemlji, pijanista, dirigent, teoretičar i pedagog - osnivač sopstvenog konzervatorijuma u rodnom gradu. Elemente narodne argentinske muzike uvrstio je u klavirska, kamerna i ork...

Edvard Mekdauel (1860-1908) je jedan od prvih kompozitora umetničke muzike na severno-američkom kontinentu koji je stekao priznanje i u Evropi. Kao vrstan pijanista, bio je majstor klavirskih minijatura, koje čine njegove brojne cikluse programskog karaktera. Školovao se u Parizu i Frankfurtu, gde je upoznao Franca Lista, koji mu je organizovao nastupe na kojima je imao priliku da promoviše sopstv...