مشیریه: نامه‌ی تاریخ و حقوق

سرپرستِ انگلیسی این دو جوان ایرانی از بدو ورودشان به لندن به‌دلایلی با این دو محصل سَرناسازگاری گذاشت و باعث بروز مشکلاتی شد. سرگرد سادرلند در نامه‌ای ادعا نمود که محمدکاظم و حاجی‌بابا ‌سواد خواندن و نوشتن فارسی ندارند و به‌‌همین دلیل نمی‌توانند به‌راحتی انگلیسی بیاموزند. در این قسمت، این ادعای مورد بررسی قرار می‌گیرد

دو محصل ایرانی به انگلستان رسیدند و زندگی اشرافانه خود را در یکی از مناطقِ اعیان‌نشین لندن آغاز کردند. اما این زندگی تجملی و صورت‌سازی‌هایی صاحبخانه‌شان، تاریخ‌ساز و برای ایشان و دولت انگلستان گران تمام شد. رازگشایی از این صورت‌حساب‌ها می‌تواند به درکِ وضعیتِ زندگی این محصل در لندن کمک کند

لاپومون یکی از محبوب‌ترین و مشهورترین کشتی‌های جنگی‌ِ نیروی سلطنتی بریتانیا در اوایل قرن نوزدهم میلادی بود که در همه‌ی جنگ‌های دریایی خود با فرانسوی‌ها پیروز شده بود. حاجی‌بابا و محمدکاظم مسیر دریایی هیجان‌انگیزِ خود را تا انگلستان با این کشتی مجهز پیمودند. در جریان این سفر کشتی لاپومون غرق شد و این محصل تا مرز خفه شدن پیش رفتند اما به سلامت به لندن رسیدند

در این قسمت مشخصات و پیشینه‌ی حاجی ‌بابا و محمد کاظم مورد بررسی قرار می‌گیرد. در ادامه، با این دو محصل همراه می‌شویم و قسمتی از مسیرِ حرکت این محصل را از تبریز به ایروان (ارمنستان) و از ایروان تا ارزروم و استامبول (عثمانی، ترکیه‌ی امروزی) طی می‌کنیم.

در این قسمت از تصمیمِ عباس میرزای ولیعهد در اعزام پسرش به انگلستان (تصمیمی که هیچگاه عملی نشد)  آگاه خواهیم شد. همچنین کارکرد و نقشِ سِرهارفورد جونز انگلیسی را در قضیه‌ی اعزام بررسی خواهیم کرد

پیوست دهم از دفترِ اول بخشِ تاریخیِ مشیریه: آغازِ حکایتِ اعزامِ محصل به خارج سِر هافورد جونز انگلیسی برای ماموریتی سیاسی (بیرون کردن فرانسوی‌ها از ایران) به ایران امد. سه سال در ایران ماند که دوسال آن‌را در تبریز اقامت داشت و هنگام خروج از ایران دو محصل را به خود به لندن برد. در این قسمت، زندگی، شخصیت و ماموریت سِر هافورد جونز را بررسی می کنیم

پیوست نهم از دفترِ اول بخشِ تاریخیِ مشیریه: آغازِ حکایتِ اعزامِ محصل به خارج دربار تهران هیچ نقش و تاثیری در اعزام محصل به خارج نداشت و این دارالسلطنه‌ی تبریز بود که اولین گام‌ها را برای اعزام برداشت. در این قسمت، نقشِ میرزا عیسی‌خان قائم مقام فراهانی (میرزای بزرگ) در ساخته شدن تبریز را بررسی خواهیم کرد

پیوست هشتم از دفترِ اول بخشِ تاریخیِ مشیریه: آغازِ حکایتِ اعزامِ محصل به خارج بررسیِ تطبیقیِ تجربه‌ی سه کشورِ عثمانی، مصر و ژاپن در اعزام محصل به خارج، کمک خواهد کرد تا به تصویر دقیق‌تری از این موضوع در ایران برسیم. در این قسمت اعزام محصل به خارج در این سه کشور بررسی خواهد شد

پیوست هفتم از دفترِ اول بخشِ تاریخیِ مشیریه: آغازِ حکایتِ اعزامِ محصل به خارج اولین قرارداد اعزام محصل به اروپا را ژنرال گاردَن فرانسوی‌ در تبریز با عباس میرزای ولیعهد منعقد کرد اما به دلایل سیاسی این قرارداد هیچ‌گاه اجرایی نشد و ایران از این قرارداد هیچ نصیبی نبرد و محصلی به خارج اعزام نگردید

پیوست ششم از دفترِ اول بخشِ تاریخیِ مشیریه: آغازِ حکایتِ اعزامِ محصل به خارج جنگ‌های ایران روس یکی از مهمترین اتفاقاتی‌ست که تاریخ معاصر ایران افتاده و تاثیر آن بر اعزام محصل به اروپا چنان عمیق است که نمی‌توان این دو موضوع را از هم تفکیک نمود. این جنگ‌‌ها موجب گردید تصمیم‌گیری در خصوص اعزام محصل تسهیل و عزم و اراده‌ی عباس میرزای ولیعهد و اطرافیان نخبه‌اش در این مورد جزم شود

پیوست پنجم از دفترِ اول بخشِ تاریخیِ مشیریه: آغازِ حکایتِ اعزامِ محصل به خارج اوضاع و احوال ایران در آستانه‌ی اولین اعزامِ محصل به اروپا، یکی از مهمترین موضوعاتی‌ست که پیش از هر امری باید به آن توجه نمود. در این قسمت علل و چرایی اعزام محصل را بررسی خواهیم کرد

پیوست چهارم از دفترِ اول بخشِ تاریخیِ مشیریه: آغازِ حکایتِ اعزامِ محصل به خارج برخی از مورخان معتقدند که اولین اعزام محصل در دوره‌ی صفویه صورت گرفته در صورتی‌که اسناد و مدارکی که به‌تازگی منتشر شده‌اند نشان می‌دهد اولین اعزام به اروپا در دوره‌ی فتحعلی‌شاه قاجار انجام شده است

پیوست سوم از دفترِ اول بخشِ تاریخیِ مشیریه: آغازِ حکایتِ اعزامِ محصل به خارج استفاده از واژه‌ی دانشجو برای اولین محصلینی که ۲۱۱ سال پیش به انگلستان رفتند صحیح نیست. باید آن‌ها را محصل خطاب نمود. در این قسمت دلایل این امر را بررسی می‌کنیم

پیوست دوم از دفترِ اول بخشِ تاریخیِ مشیریه: آغازِ حکایتِ اعزامِ محصل به خارج این قسمت اختصاص به بررسی کتاب‌ها، مقالات، و منابع و ماخذی دارد که در این تحقیق استفاده شده است

پیوست یکم از دفترِ اول بخشِ تاریخیِ مشیریه: آغازِ حکایتِ اعزامِ محصل به خارج در این قسمت فقدانِ اسناد و مدارک را در این تحقیق بررسی می‌کنیم. تصویرِ کلی ما از اولین محصلینی که به خارج رفته‌اند براساس اطلاعات و داده‌‌های اندک و ناقص ساخته شده است. شناسایی این ضعف‌ها، کمبودها و مشکلات، می‌تواند به درک بهتری از موضوع منجر شود

این قسمت توصیحِ کوتاهی‌ست در خصوصِ بخش‌های مختلف این پادکست‌‌ها در دفتر اول، که عبارتند از: بخش اصلی و پیوست . در « بخش اصلی » حکایتِ اولین محصلینی که به انگلستان اعزام شدند روایت می‌شود و در « پیوست‌ها » موضوعات مختلفی مطرح می‌شوند که مربوط به بدنه‌ی اصلی داستان هستند و مطرح شدن‌شان باعث طولانی شدنِ «قسمت‌های اصلی» می‌شود. به همین دلیل از متن اصلی جدا شده‌اند