Jacek Radzyminski

Mówi Wieko

History PL ↓ 33 episodes

Ciekawostki z antropologii śmierci i postrzegania zjawisk nadprzyrodzonych. Wszystko, co cmentarne i/lub nawiedzone.

Author

Jacek Radzyminski

Category

History

Podcast website

podcasters.spotify.com

Latest episode

Sep 18, 2025

Where to listen?

Podcasts in the app Replaio Radio Coming soon

Podcasts are coming to the app soon. Install now and be the first to see a whole new take on podcasts

Get it on Google Play Install for free Android 5M+ downloads · 4.8 rating iOS soon

Episodes

Uratować porwanego przez Fae - ballady o Tamlinie - ballady J. Childa (XVIII wiek) 18.09.2025

Opowieść o Tam Linie - młodzieńcu porwanym przez Królową Elfów i zmuszonym do służby na jej dworze, a potem cudownym ocaleniu przez młodą szlachciankę zawiera w sobie wszystko: magię, transformację, miłość, plan złożenia człowieka w ofierze, konsekwencje pozamałżeńskiej ciąży i odwagę przeciwstawienia się przeszkodom. Na prelekcji zmierzymy się z... szesnastoma wersjami ballady, które od drugiej p...

Święty Andrzej Apostoł osobiście masakruje Słowian i bierze ich w niewolę - Konstanty VII (X wiek) 11.09.2025

"O zarządzaniu cesarstwem" - traktat spisujący ważne sprawy dla edukacji następcy bizantyńskiego tronu zawiera mnóstwo informacji o ludach z którymi w Konstantynopolu musiano wchodzić w interakcję. Jest to podstawowe, chociaż problematyczne źródło do X wieku, przybliżające nam to, co nad Bosforem wiedziano o Chazarach, Węgrach czy... Słowianach. Ci ostatni osiedlili się nawet w Grecji i...

Perykles o tym, że demokracja jest tak fajna, że dobrze i za nią umrzeć - Tukidydes IV w. p. n. e. 08.09.2025

Mowa pogrzebowa Peryklesa jest jedną z najstarszych zachowanych w kulturze europejskiej, a może i najstarsza. Demokratyczne Ateny żegnały pierwszych poległych w wojnie peloponeskiej, a ich pierwszy obywatel uświetnił to wydarzenie okolicznościowym przemówieniem. Byłaby ona kontrowersyjna również dzisiaj - Perykles wprost mówi o tym, że dawne czasy nijak się mają do chwały współczesnych mu ludzi, a...

Niemiec mądrzy się o duchach i religii Słowian - Tiethmar z Merseburga XI wiek 02.09.2025

Tiethmar z Merseburga, prawdopodobnie najbardziej bucowaty średniowieczny kronikarz, poucza na temat nawiedzenia duchów. Nawiedzanie kościołów przez mieszkańców zaświatów będzie przez wieki frapowało kolejne pokolenia ludzi Kościoła, aż w końcu wykrystalizuje się wiara w Czyściec. Tiethmar przytacza kilka sobie współczesnych opowieści o duchach, wbrew faktom twierdzi, że już w czasach Mojżesza moż...

Krwawa zemsta pierwszej ruskiej świętej - Powieść minionych lat (XII wiek) 24.08.2025

Święta Olga Kijowska jest jedną z trzech - obok krakowskiej Wandy i czeskiej Libuszy - pogańskich władczyń, które opisują nam najstarsze słowiańskie kroniki. W przeciwieństwie do swoich towarzyszek, na pewno istniała naprawdę, a w jej dziejach przedstawia się surowość i bezwzględność życia w Europie Wschodniej w połowie X wieku. W podcaście zajmujemy się fragmentem ruskiej "Opowieści minionych lat...

Dlaczego wciąż dyskutujemy o powstaniu warszawskim? 16.08.2025

Nikt się nie spodziewał zdjęcia ze śniegiem jako okładki podcastu o powstaniu warszawskim. A jednak może na ochłodę rozgorączkowanych głów wracającą cyklicznie dyskusją o sensie zrywu przydałoby się trochę puchu? W tym odcinku podcastu biorę na warsztat mit powstania warszawskiego, ale zajmuję się nim jako elementem codzienności współczesnej Polski. Dlaczego ze wszystkich mitów historycznych to wł...

Święty Wojciech w ruinach Gniezna zezwala na powrót swoich relikwii do Pragi - Kosmas z Pragi XII wiek 11.08.2025

Najazd Brzetysława na Polskę stanowi jedno z najbardziej dramatycznych wydarzeń z historii monarchii wczesnopiastowskiej. Zwycięzcy Czesi przeszli przez kraj mordując, paląc i uprowadzając w niewolę. Z ruin splądrowanego Gniezna wyprowadzili również wszystkie istotne relikwie - św. Wojciecha oraz pięciu braci męczenników. Ten pierwszy, którzy wszak opuścił Pragę za życia i miał jak najgorsze zdani...

Sąd nad duszami, który Platon wysnuł z Homera, a częściowo wymyślił - Platon IV w. p. n. e. 02.08.2025

W poszukiwaniu odpowiedzi na to, skąd wzięły się chrześcijańskie zaświaty czasami należy zapuścić się w rejony, które z chrześcijaństwem nie miały niczego wspólnego, bo i jak mogły, skoro między rozmową Sokratesa z trzema sofistami a kazaniem Pawła z Tarsu na tej samej ateńskiej agorze upłynęło prawie 500 lat. Mowa kończąca dialog "Gorgiasz" - pierwszy opis sądu osobistego nad duszą w literaturze...

Irlandzkie zejście do Czyśćca - Traktat o czyśćcu św Patryka - H. z Saltrey - XII wiek 27.07.2025

"Traktat o czyśćcu św. Patryka", średniowieczny bestseller, który dotarł do nas aż w 152 manuskryptach, jest najpełniejszym przed Dantem opisem "miejsca pośredniego", jakie wydała literatura średniowieczna. Rycerz Owen, który srogo nagrzeszył, uzyskuje pozwolenie od biskupa na niezwykłą pokutę - jeśli spędzi noc w czyśćcu, poddany okrutnym próbom przez demony, zostaną mu odpusz...

Pierwszy powrót Polaka zza grobu - Wincenty z Kielczy XIII - wiek 23.07.2025

Pierwszy znany nam przypadek powrotu zza grobu z ziem polskich to epizod podany przez XIII-wieczny żywot (tak zwany żywot mniejszy) św. Stanisława Biskupa. Autor, dominikański kronikarz Wincenty z Kielczy, zaprzęga całą swoją teologiczną biegłość, aby przekonać czytelników i słuchaczy, że św. Stanisław na poparcie swoich roszczeń sądowych był w stanie wskrzesić komesa Piotra, właściciela spornej w...

Początki Dzikiego Gonu; Herla i król Karłów - Walter Map XII wiek 20.07.2025

Trubadurzy śpiewają o Dzikim Gonie, prowadzonym przez Herlekina? Mamy Dziki Gon w domu, to znaczy w monarchii Plantagenetów. Klerk Walter Map, archidiakon Oxfordu, przedstawił na dworze Henryka II opowieść, opisującą brytyjskiego króla Herlę, który ostatecznie skończył na czele gonitwy zjaw. W historii tej są Fae, nawiązania mitologiczne oraz praktycznie brak chrześcijańskiego moralizmu.

Czarownice oddają władzę nad Czechami - Kosmas z Pragi (XII wiek) 25.10.2024

Córka sędziego Kroka, Lubosza, rządząca Czechami czarownica, zostaje zmuszona do wyboru męża, który zostanie pierwszym księciem Czech - "Kronika Czechów" Kosmasa z Pragi (I połowa XII wieku).

Chłopiec dworzaninem króla karłów - Gerald z Walii (XIII wiek) 22.10.2024

Jedna z najstarszych opowieści o faerie - dwunastoletni Elidorus zostaje dworzaninem na dworze króla karłów. W jego podziemnym królestwie niczego nie brakuje, w tym złota. Wiedziony chciwością, chłopak kradnie złotą piłkę królewicza, za co traci miejsce na dworze.

Drabina do raju i pomoc duchowi siedmioletniego dziecka - Św. Perpetua (III wiek) 19.10.2024

Fragment "Męczeństwa świętych Perpetui i Felicyty" (III wiek), zawierający wizje św. Perpetui w więzieniu. Jeden z najstarszych tekstów chrześcijańskich zawierających wiarę w moc modlitwy za zmarłych.

Dziki Gon w Normandii - Orderic Vitalis XII wiek 10.09.2024

Relacja z pojawienia się armii zmarłych mieszkańców Normandii, którą przytacza Orderic Vitalis w normandzkiej "Historii kościelnej". Młody ksiądz podróżuje nocą. Słysząc odgłosy zbliżającego się wojska, próbuje uciec mu z głowy, ale widmowy rycerz dopada go i każe mu oglądać przemarsz zmarłych cierpiących męki za grzechy popełnione na życia. Jeden z pierwszych dokładnych opisów orszaków...

Żywe trupy terroryzują Anglię Wilhelm z Newburgh XII wiek 06.09.2024

Wilhelm z Newburgh, "O zmarłym człowieku, który wędrował po swoim pogrzebie oraz o podobnych przypadkach" - opis lokalnego wystąpienia wampirów w Anglii pod koniec XII wieku, w wyniku działania których zaczęli ginąć ludzie, a zwykli ludzie zamiast słuchać księży i brać udział w modlitwach po prostu podejrzane trupy wykopali, zbezcześcili i spalili.

Komunia dla wilkołaków Gerald z Walii XII wiek 30.08.2024

Fragment XII-wiecznego "Opisu Irlandii" walijskiego kronikarza Geralda z Walii. Autor, znany ze swoich zainteresowań nadprzyrodzonych, twierdzi, że został poproszony o wyrażenie swojej opinii na temat udzielania komunii irlandzkim wilkołakom. #poczytaj_mi_wieko

(Nie)święta Polska Piastów 01.02.2022

Dlaczego nie mamy męczenników walczących z pogańskimi mieszkańcami Polski? Skąd długa przerwa między kanonizacjami? I dlaczego w ogóle Gniezno zostało stolicą arcybiskupstwa?  Odcinek podcastu z serii Nadprzyrodzona Historia Polski.

Teorie spiskowe o Polakach w XIX wieku 17.09.2020

Prelekcja o teoriach spiskowych z udziałem Polaków, którymi straszono społeczeństwa Europy w XIX wieku.

Jak próbowano radzić sobie z zarazami? - gawęda online 28.05.2020

Zarazy średnio co pokolenie dziesiątkowały mieszkańców średniowiecznej oraz nowożytnej Europy. Od wygaśnięcia pod koniec XIX wieku minęło wystarczająco czasu, aby zapomnieć jak próbowali sobie radzić z nimi nasi przodkowie. Pierwsza gawęda "Mówi Wieko", dalsze tematy będziemy ustalać wspólnie. :)

Wiktoriańskie Archiwum X - prelekcja online 21.05.2020

Przełom XIX i XX wieku przyniósł bardzo żywiołowy rozwój parapsychologii. Wybitni naukowcy epoki zajmowali się zjawiskami nadprzyrodzonymi. W czasie prelekcji zajmiemy się zagadnieniem, jak w epoce niesamowitego rozwoju technologicznego doszło do takiej fascynacji tym, co niewyjaśnione i jak parapsychologia z dumnej dziedziny pobocznej wielu badaczy stoczyła się w pseudonaukę.

Diabły i siły nieczyste w kulturze dawnej Polski 14.02.2020

Druga prelekcja z cyklu "Rzeczpospolita Nadprzyrodzona", tym razem o siłach szatańskich. 13.02.2020, lokal Towarzystwa Przyjaciół Warszawy. Mówi Wieko to już cała instytucja!   Wesprzyj projekt wirtualnego Muzeum Nadprzyrodzonej Historii Polski: https://patronite.pl/mowi-wieko Zapraszam do polubienia fanpejdża na Facebooku: https://www.facebook.com/mowiwieko/ śledzenia kanału na YT: https://w...

Dlaczego w XIX wieku ludzie przestali bać się duchów? 30.01.2020

Spośród rozlicznych rewolucji i przemian, jakie dokonały się w XIX wieku jest jedna często przeoczana jako fundamentalna zmiana w mentalności mieszkańców Europy. Rewolucja w postrzeganiu zmarłych, co o tyle jest ciekawe, że "wiktoriański kult zmarłych" stanowi sensacyjną wizytówkę epoki.

Wszystkie dzieci idą do Nieba (?) 23.01.2020

Dopiero niewiele ponad sto lat temu dzieci w Europie przestały masowo umierać. Grobowce rodzinne najczęściej zaczynały się od pogrzebów dzieci, do których dopiero po latach dołączali rodzice. Jak w tej masie wyglądało podejście do zbawienia najmłodszych?

Nadprzyrodzone miejsca i czasy w dawnej Polsce 17.01.2020

Pierwsza prelekcja "Mówi Wieko" z cyklu "Rzeczpospolita Nadprzyrodzona. Duchy, anioły i diabły w kulturze dawnej Polski". O tym, gdzie według naszych przodków, straszyło, jakich miejsc należało unikać, a gdzie najłatwiej było o łaskę Nieba.

Listen to the Mówi Wieko podcast in Replaio

Radio and podcasts in one app - free, with no sign-up. Install today and do not miss the launch

Get it on Google Play

Replaio is not a podcast publisher; show names, artwork and audio belong to their authors and are distributed through public RSS feeds.