MOC HISTORII

Kobierniki - oficjalnie należą do gminy Samborzec. Często jednak są określane jako „przedmieścia Sandomierza". W dokumentach historycznych Kobierniki są wymienione już w roku 1139. W tamtym okresie, wieś zobowiązana była wykonywać specjalne posługi dla grodu sandomierskiego. Ludność wioski tkała kobierce i dywany. Od tej czynności pochodzi nazwa wioski. Kobierniki są rozległe i rozciągnięte wokół...

Chocimów - malowniczo położony w gminie Kunów. W dokumentach historycznych wymieniony jest po raz pierwszy na początku XV-ego wieku. W części był własnością Biskupów Krakowskich. Pozostałe ziemie należały do kilku rodów szlacheckich. Chocimów musiał być atrakcyjny, ponieważ między właścicielami dochodziło do konfliktów i sporów, które często kończyły się w sądzie. Chocimów osobiście odwiedził król...

Łagów, od wieków słynął z wyrobów garncarskich, a miejscowi garncarze mieli tutaj swój cech. Ze źródeł historycznych wiadomo, że w XVI i XVII wieku Łagów, obok Iłży i Ćmielowa, należał do najpoważniejszych ośrodków wytwórczych, znanych poza granicami regionu. Rozwojowi rzemiosła garncarskiego, sprzyjały występujące tutaj surowce. To m.in poszukiwane przez garncarzy, najwyżej cenione gliny trzecior...

Piasek Mały, leżący w gminie Solec-Zdrój, praktycznie zawsze był w cieniu Piaska Wielkiego. Ma jednak swoją ciekawą historię sięgającą roku 1440. Wtedy nazwa wsi została wymieniona przez Jana Długosza. Z jego kroniki wiemy m.in, że w XV wieku wieś należała do Spytka z Melsztyna, a pod koniec tego wieku stała się własnością rodziny Zborowskich. W Piasku Małym zobaczymy wiele urokliwych kapliczek, n...

Obecnie Złota - wieś w powiecie pińczowskim. Kiedyś - Złota Wielka - taka nazwa pojawia się w drugiej połowie XV wieku w zapiskach Jana Długosza. Według kronikarza Złota, należała wtedy do niejakiego Złotskiego - herbu Półkozic i musiała mieć duże znaczenie. O dziejach miejscowości, odkrytym tam wczesnośredniowiecznym cmentarzysku oraz wyjątkowo pięknym XVIII-wiecznym spichlerzu ze Złotej - opowia...

W roku 1622 dobra Biskupów Krakowskich pustoszyła zaraza. Urzędujący wtedy biskup Marcin Szyszkowski złożył ślubowanie, że jeśli za wstawiennictwem świętego Karola Boromeusza - patrona chroniącego przed morowym powietrzem, epidemia ustanie, to wybuduje kaplicę lub kościół pod jego wezwaniem. Zaraza Kielce ominęła, zaś biskup obietnicy dotrzymał i ufundował kościół na Karczówce. Potem sprowadził ta...

Brudzów - wieś w gminie Morawica. W dokumentach historycznych wymieniona jest w XV wieku. Jednak ludzie na tym terenie żyli znacznie wcześniej - potwierdzają to odkryte przez archeologów ślady osad kultury pucharów lejkowatych oraz kultury łużyckiej. Kiedyś - prawdopodobnie w centrum Brudzowa - znajdował się murowany dwór. Nie został po min ślad, ale ciągle możemy zobaczyć m.in zabytkową kapliczkę...

Obecnie Rączki, kiedyś Raczki - wieś położona w gminie Kluczewsko, w powiecie włoszczowskim. Pierwsze wzmianki o tej "osadzie leśnej" leżącej nad rzeką, pojawiają się w 15 wieku. Znacznie później, bo w drugiej połowie 17 wieku, był tutaj dwór. Mieszkała w nim pewna dama, która była właścicielką Rączek. Z jakiego rodu pochodziła i czy po jej siedzibie zostały jakieś pamiątki - odpowiedzi m.in. na t...

Będąc we Wrocimowiach można wejść na Kopiec Marcina. Od drugiej połowy XIV wieku do końca XVI, na tym wzgórzu wznosiła się murowana, obronna rycerska budowla. Mieszkali tam właściciele Wrocimowic. Dziś po zamku, pozostały jedynie resztki murów i eksponaty archeologiczne. Można natomiast podziwiać piękną panoramę okolicznych terenów. Z kopca widać m.in kościół parafialny św. Andrzeja Apostoła. Właś...

Podczas bitwy grunwaldzkiej Marcin z Wrocimowic niósł naczelną chorągiew wojsk polskich z białym orłem, o którą toczyła się zaciekła walka. Został upamiętniony przez Jana Długosza w Rocznikach, a potem przez Henryka Sienkiewicza w Krzyżakach i Jana Matejkę na obrazie Bitwa pod Grunwaldem. Na tym obrazie Marcin ubrany jest w zbroję husarską i dmie w róg na znak triumfu. Więcej o tej postaci a także...

Krobielice -  wieś w gminie Klimontów. Te nazwę wymieniono już w roku 1277 w dokumencie potwierdzającym jej przynależność do klasztoru cystersów koprzywnickich. W archiwach zachował się także dokument z 1378 roku: sąd ziemski sandomierski zaświadcza w nim, że Mikołaj z siostrą i bratem, dziedzice dóbr Gołębiów, sprzedali część dóbr Krobielice, niejakiemu Spytkowi ze Szczeki. Ta postać występuje ta...

Mniszek – wieś w gminie Małogoszcz. Wspominano o niej już w pierwszej połowie XII wieku, w roku 1210. O Mniszku pisał również Jan Długosz: "był wsią klasztoru cystersów jędrzejowskich w ostatniej ćwierci XVI wieku, aż do supresji zakonu". W pewnym okresie Mniszek leżał przy ważnym trakcie komunikacyjnym. Funkcjonowała tam też znana papiernia. Czy Mniszek, malowniczo położony nad Białą Nidą, ma coś...

Druga część audycji w której bohaterem jest książę Jeremi Michał Korybut Wiśniowiecki. Wiemy już, że jego ciało zostało przewiezione na Święty Krzyż. Nie wiadomo jednak dlaczego nie odbył się uroczysty pogrzeb i dlaczego po tak wybitnym wodzu nie zachowały się żadne materialne pamiątki, jak choćby szabla czy buława. Naukowcy mają też wątpliwości, czy szczątki Jeremiego Wiśniowieckiego nadal znajdu...

Książę Jeremi Michał Korybut Wiśniowiecki zgodnie z testamentem, miał być pogrzebany w rodzinnym Wiśniowcu. Ostatecznie jednak ciało księcia nie zostało pochowane przez dwa lata, bowiem jego żona nie miała funduszy na pogrzeb. We wrześniu 1653 r. przywiozła ona trumnę z ciałem księcia Jeremiego do klasztoru na Świętym Krzyżu. Więcej o historii pochówku księcia Jeremiego dowiecie się z audycji "Moc...

Czyżów - malowniczo położony w dawnym starostwie szydłowskim. W latach 1470-80 należał do Mikołaja Kurozwęckiego herbu Róża. Podczas lustracji dóbr monarszych w latach 1564-65, Czyżów określono ją jako własność królewską. Tak opisano położenie wsi: "Są tam lasy pospolite i niemałe, w których zwirz stawał, teraz ledwie sarnę najdzie". W 1562 roku, w pobliżu wsi, Marcin Zborowski - kolejny właścicie...

Powstanie późnogotyckiej siedziby warownej w Drzewicy związane jest z osobą arcybiskupa gnieźnieńskiego Macieja Drzewickiego, który na początku XVI wieku kazał wznieść tutaj murowany zamek. Inwestycja biskupa, pełniącego też funkcję sekretarza Jana Olbrachta, kanclerza wielkiego koronnego, miała swym rozmachem przyćmić inne położone w pobliżu królewskie zamki. Gmach budowany był w latach 1527-1535...

Historia miejscowości sięga 1398 roku. Jej nazwa pochodzi od staropolskiego imienia Sulisz. W XV w. Suliszów należał do parafii w Piotrkowicach, miał łany kmiece, folwark oraz karczmę. Dziesięcinę o wartości 4 grzywien płacono plebanowi w Piotrkowicach. Na przełomie XVI i XVII wieku w Suliszowie istniał zbór ariański. Więcej dowiecie się z audycji jak zawsze prowadzonej przez dr Cezarego Jastrzębs...

Boża Męka to krzyż z postacią Chrystusa Ukrzyżowanego. Jednak w nieco szerszej interpretacji Bożą Męką nazywano też kapliczki ze scenami ukrzyżowania. Niektóre przedstawiają także Chrystusa w królewskich szatach, już po zmartwychwstaniu. Bardzo dużo takich kapliczek jest na południu naszego regionu. Tam budowano je z wapienia pińczowskiego, ale o szczegółach opowiedzieli dr Cezary Jastrzębski i Ro...

Trudno określić dokładną datę powstania kaplicy Świętej Barbary w Miedzianej Górze na Buchcinej Górze. Wydaje się, że drewniana kaplica kryta gontem powstała już w latach dwudziestych XIX w., czyli w okresie rozwoju gospodarczego, związanego z wydobyciem miedzi. Od 1826 r. istniał w Miedzianej Górze szpital górniczy. Prawdopodobnie kaplica drewniana uległa zniszczeniu, stąd na jej miejscu wybudowa...

Wyższe Seminarium Duchowne w Sandomierzu obchodzi w tym roku jubileusz 200-lecia istnienia. Z tej okazji zapraszamy na wyjątkowy spacer edukacyjny po tym zabytkowym gmachu. Opowiadamy m.in. o niezwykłych losach figury Chrystusa Dobrego Pasterza, stojącej na dziedzińcu sandomierskiego seminarium. Wchodzimy także do kaplicy seminaryjnej - czyli miejsca, które nazywane jest "sercem diecezji". Zagląda...

Starania o utworzenie w Sandomierzu Seminarium Duchownego podjął już pierwszy Biskup Sandomierski Szczepan Hołowczyc. Zamierzenie to zrealizował jednak dopiero jego następca - Adam Prosper Burzyński. Po skompletowaniu kadry profesorskiej i przyjęciu pierwszych kandydatów, 7 Xl 1820 roku rozpoczął się pierwszy rok nauki. O historii Seminarium w okresie pierwszej i drugiej wojny oraz w czasach komun...

Wyższe Seminarium Duchowne w Sandomierzu obchodzi w tym roku 200. rocznicę powstania. Starania o jego utworzenie rozpoczęły się wraz z powstaniem w 1818 r. diecezji sandomierskiej. Po skompletowaniu kadry profesorskiej i przyjęciu pierwszych kandydatów, 7 listopada 1820 roku uroczyście zainaugurowano pierwszy rok nauki. Siedziba seminarium mieściła się obok dzwonnicy katedralnej (obecnie budynek K...

Czarkowy w gminie Nowy Korczyn, kiedyś nazwa tej osady brzmiała nieco inaczej - Siarkowy. To wiele wyjaśnia, bowiem funkcjonowała tutaj kopalnia siarki. Wydobywany surowiec był na miejscu oczyszczany. W zakładzie działał kocioł parowy i dwa aparaty destylacyjne. Z występujących tutaj złóż, korzystano do roku 1924. Czy siarka - nazywana kiedyś "czarcim złotem" przynosiła duży zysk? m.in. o tym dowi...

O niezwykłym odkryciu w Opatkowicach w roku 2009, mówiło się dużo. Podczas budowy gazociągu natrafiono na ślady celtyckiej osady ze świetnie zachowanym piecem do wypalania wapna. W źródłach historycznych, o Opatkowicach wspomina się w pierwszej połowie 14 wieku. Nazwa sugeruje, że należały one do przełożonego zakonu... Czy tak faktycznie było? Zapraszamy do odsłuchania audycji - Robert Kałuży i Ce...

Niedaleko Koprzywnicy leżą Trzykosy.... Ta nazwa w źródłach historycznych była różnie zapisywana. Być może pochodzi od nieużywanych obecnie imion. Prawdopodobnie cała wieś lub jej znaczna część przed 1418 r. znalazła się we władaniu pobliskiego klasztoru. W Trzykosach znaleziono też skarb - to monety i siekane srebro z XI wieku...