MOC HISTORII

Lipnica - w dokumentach historycznych wymieniona jest po raz pierwszy w roku 1335, przy okazji sądowego sporu. Klasztor w Jędrzejowie upomniał się wtedy o daniny, które podobno należały się zakonnikom. Lipnica miała wielu właścicieli, wiemy, że w czasach rozkwitu znajdowały się tak cztery dwory i cztery folwarki, a wartość wioski wyceniono na 100 grzywien, co było poważną sumą. Ważną rolę w dzieja...

Zagórzyce, położone w gminie Kazimierza Wielka, to miejsce szczególne. Jak mówią naukowcy - to wielka księga historii, jeszcze nie do końca zbadana. Możemy jednak powiedzieć, że ludzie tutaj - osiedlali się z przerwani - od 7 tys. lat. Potwierdzają to badania archeologiczne. Wiadomo, że pojawili się tu m.in Celtowie. Znaleziono również - prawie kompletny - piec garncarski, pochodzący z okresu tzw....

Serwis - to niewielka, ale malowniczo położona wieś, koło Nowej Słupi, u podnóża Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Pierwotnie nazywano ją zupełnie inaczej, dlatego wyjaśnienie - skąd pochodzi nazwa - jest dosyć skomplikowane. Według jednej z hipotez, zakonnicy z pobliskiego klasztoru mieli tam produkować.. naczynia. Podobno także, po wojnie napoleońskiej, Jacek Małachowski chciał wybudować tam wa...

Rok 2020 uchwałą Rady Miasta został ogłoszony Rokiem Zgody Sandomierskiej. To na pamiątkę podpisanego 450 lat temu porozumienia między trzema wyznaniami: luteranami, kalwinami i braćmi czeskimi. Do podpisania dokumentu doszło 14 kwietnia 1570 roku. Sandomierz dzięki temu wydarzeniu zyskał w XVI wieku niezwykły rozgłos. Stał się miastem kojarzonym z miejscem istotnych decyzji, mających wpływ na ksz...

Jan Gibboni pochodził prawdopodobnie z Bergamo. W naszym regionie pojawił się mniej więcej 400 lat temu. Kierował początkowo zakładami w Bobrzy, potem dołączył do nich hutę w Samsonowie. Zajmował się głównie produkcją, bardzo potrzebnej wtedy dla naszego wojska, broni i amunicji. Włoski przedsiębiorca był dobrym gospodarzem, jego zakłady znakomicie się rozwijały. Nic więc dziwnego, że cieszył się...

Nazwa tej miejscowości pochodzi prawdopodobnie od słowa... szyszka. Nie chodzi jednak o skojarzenia z drzewami iglastymi, ale o nieużywane dziś staropolskie imię Szyszka. Wieś mogła do niego należeć, albo tak została nazwana - na jego część. Obecnie Szyszczyce - bo o nich mowa - leżą w gminie Działoszyce. Nazwa pojawia się w dokumentach już w XV wieku. Był tam folwark rycerski. Do dziś przetrwały...

Kościół drewniany św. Szczepana w Mnichowie - to prawdopodobnie jedyny ocalały w Europie kościół drewniany z wystrojem rokokowym. Podając daty powstania kościoła wymienia się rok 1731 i 1754. Za fundatora kościoła uważa się księdza Macieja Łubieńskiego - późniejszego archidiakona krakowskiego oraz dziekana gnieźnieńskiego. Kościół jest wykonany z drewna modrzewiowego. Wewnątrz znajduje się rokokow...

Niedaleko Kielc, przy drodze prowadzącej do Krakowa w miejscowości Mnichów, od ponad dwóch stuleci stoi duży drewniany kościół parafialny pod wezwaniem świętego Szczepana - diakona i męczennika. Zwraca uwagę jasną kopułą i dwiema wieżami. Kościół to piękny zabytek XVIII-wiecznej drewnianej architektury sakralnej, posiadający cenne - pod względem artystycznym, rokokowe wyposażenie wnętrza. Chcemy p...

Jakubowice - kiedyś były zapewne wsią prywatną należącą do jakiegoś Jakuba. Niewiele wiemy o jej początkach. Nazwa w dokumentach historycznych pojawiła się w połowie 14-ego wieku. W wieku XVII-ym Jakubowice należały do rodziny Ligęzów. Po nich Jakubowice przejęli Karscy - tutaj znajdował się ich dwór. W drugiej połowie XIX-ego wieku, dwór został przejęty przez rodzinę Gombrowiczów. W dziejach Jaku...

Rybnica, położona w gminie Klimontów, znana jest głownie z tego, że 20 października 1863 roku stoczona została tutaj bitwa pomiędzy oddziałem powstańców styczniowych pod dowództwem pułkownika Dionizego Czachowskiego, a wojskami rosyjskimi. Po zaciętej walce, powstańcy zmusili przeciwnika do wycofania się i ponieśli mniejsze straty. Bitwa pod Rybnicą była jedną z niewielu wygranych przez Polaków w...

Kobierniki - oficjalnie należą do gminy Samborzec. Często jednak są określane jako „przedmieścia Sandomierza". W dokumentach historycznych Kobierniki są wymienione już w roku 1139. W tamtym okresie, wieś zobowiązana była wykonywać specjalne posługi dla grodu sandomierskiego. Ludność wioski tkała kobierce i dywany. Od tej czynności pochodzi nazwa wioski. Kobierniki są rozległe i rozciągnięte wokół...

Chocimów - malowniczo położony w gminie Kunów. W dokumentach historycznych wymieniony jest po raz pierwszy na początku XV-ego wieku. W części był własnością Biskupów Krakowskich. Pozostałe ziemie należały do kilku rodów szlacheckich. Chocimów musiał być atrakcyjny, ponieważ między właścicielami dochodziło do konfliktów i sporów, które często kończyły się w sądzie. Chocimów osobiście odwiedził król...

Łagów, od wieków słynął z wyrobów garncarskich, a miejscowi garncarze mieli tutaj swój cech. Ze źródeł historycznych wiadomo, że w XVI i XVII wieku Łagów, obok Iłży i Ćmielowa, należał do najpoważniejszych ośrodków wytwórczych, znanych poza granicami regionu. Rozwojowi rzemiosła garncarskiego, sprzyjały występujące tutaj surowce. To m.in poszukiwane przez garncarzy, najwyżej cenione gliny trzecior...

Piasek Mały, leżący w gminie Solec-Zdrój, praktycznie zawsze był w cieniu Piaska Wielkiego. Ma jednak swoją ciekawą historię sięgającą roku 1440. Wtedy nazwa wsi została wymieniona przez Jana Długosza. Z jego kroniki wiemy m.in, że w XV wieku wieś należała do Spytka z Melsztyna, a pod koniec tego wieku stała się własnością rodziny Zborowskich. W Piasku Małym zobaczymy wiele urokliwych kapliczek, n...

Obecnie Złota - wieś w powiecie pińczowskim. Kiedyś - Złota Wielka - taka nazwa pojawia się w drugiej połowie XV wieku w zapiskach Jana Długosza. Według kronikarza Złota, należała wtedy do niejakiego Złotskiego - herbu Półkozic i musiała mieć duże znaczenie. O dziejach miejscowości, odkrytym tam wczesnośredniowiecznym cmentarzysku oraz wyjątkowo pięknym XVIII-wiecznym spichlerzu ze Złotej - opowia...

W roku 1622 dobra Biskupów Krakowskich pustoszyła zaraza. Urzędujący wtedy biskup Marcin Szyszkowski złożył ślubowanie, że jeśli za wstawiennictwem świętego Karola Boromeusza - patrona chroniącego przed morowym powietrzem, epidemia ustanie, to wybuduje kaplicę lub kościół pod jego wezwaniem. Zaraza Kielce ominęła, zaś biskup obietnicy dotrzymał i ufundował kościół na Karczówce. Potem sprowadził ta...

Brudzów - wieś w gminie Morawica. W dokumentach historycznych wymieniona jest w XV wieku. Jednak ludzie na tym terenie żyli znacznie wcześniej - potwierdzają to odkryte przez archeologów ślady osad kultury pucharów lejkowatych oraz kultury łużyckiej. Kiedyś - prawdopodobnie w centrum Brudzowa - znajdował się murowany dwór. Nie został po min ślad, ale ciągle możemy zobaczyć m.in zabytkową kapliczkę...

Obecnie Rączki, kiedyś Raczki - wieś położona w gminie Kluczewsko, w powiecie włoszczowskim. Pierwsze wzmianki o tej "osadzie leśnej" leżącej nad rzeką, pojawiają się w 15 wieku. Znacznie później, bo w drugiej połowie 17 wieku, był tutaj dwór. Mieszkała w nim pewna dama, która była właścicielką Rączek. Z jakiego rodu pochodziła i czy po jej siedzibie zostały jakieś pamiątki - odpowiedzi m.in. na t...

Będąc we Wrocimowiach można wejść na Kopiec Marcina. Od drugiej połowy XIV wieku do końca XVI, na tym wzgórzu wznosiła się murowana, obronna rycerska budowla. Mieszkali tam właściciele Wrocimowic. Dziś po zamku, pozostały jedynie resztki murów i eksponaty archeologiczne. Można natomiast podziwiać piękną panoramę okolicznych terenów. Z kopca widać m.in kościół parafialny św. Andrzeja Apostoła. Właś...

Podczas bitwy grunwaldzkiej Marcin z Wrocimowic niósł naczelną chorągiew wojsk polskich z białym orłem, o którą toczyła się zaciekła walka. Został upamiętniony przez Jana Długosza w Rocznikach, a potem przez Henryka Sienkiewicza w Krzyżakach i Jana Matejkę na obrazie Bitwa pod Grunwaldem. Na tym obrazie Marcin ubrany jest w zbroję husarską i dmie w róg na znak triumfu. Więcej o tej postaci a także...

Krobielice -  wieś w gminie Klimontów. Te nazwę wymieniono już w roku 1277 w dokumencie potwierdzającym jej przynależność do klasztoru cystersów koprzywnickich. W archiwach zachował się także dokument z 1378 roku: sąd ziemski sandomierski zaświadcza w nim, że Mikołaj z siostrą i bratem, dziedzice dóbr Gołębiów, sprzedali część dóbr Krobielice, niejakiemu Spytkowi ze Szczeki. Ta postać występuje ta...

Mniszek – wieś w gminie Małogoszcz. Wspominano o niej już w pierwszej połowie XII wieku, w roku 1210. O Mniszku pisał również Jan Długosz: "był wsią klasztoru cystersów jędrzejowskich w ostatniej ćwierci XVI wieku, aż do supresji zakonu". W pewnym okresie Mniszek leżał przy ważnym trakcie komunikacyjnym. Funkcjonowała tam też znana papiernia. Czy Mniszek, malowniczo położony nad Białą Nidą, ma coś...

Druga część audycji w której bohaterem jest książę Jeremi Michał Korybut Wiśniowiecki. Wiemy już, że jego ciało zostało przewiezione na Święty Krzyż. Nie wiadomo jednak dlaczego nie odbył się uroczysty pogrzeb i dlaczego po tak wybitnym wodzu nie zachowały się żadne materialne pamiątki, jak choćby szabla czy buława. Naukowcy mają też wątpliwości, czy szczątki Jeremiego Wiśniowieckiego nadal znajdu...

Książę Jeremi Michał Korybut Wiśniowiecki zgodnie z testamentem, miał być pogrzebany w rodzinnym Wiśniowcu. Ostatecznie jednak ciało księcia nie zostało pochowane przez dwa lata, bowiem jego żona nie miała funduszy na pogrzeb. We wrześniu 1653 r. przywiozła ona trumnę z ciałem księcia Jeremiego do klasztoru na Świętym Krzyżu. Więcej o historii pochówku księcia Jeremiego dowiecie się z audycji "Moc...

Czyżów - malowniczo położony w dawnym starostwie szydłowskim. W latach 1470-80 należał do Mikołaja Kurozwęckiego herbu Róża. Podczas lustracji dóbr monarszych w latach 1564-65, Czyżów określono ją jako własność królewską. Tak opisano położenie wsi: "Są tam lasy pospolite i niemałe, w których zwirz stawał, teraz ledwie sarnę najdzie". W 1562 roku, w pobliżu wsi, Marcin Zborowski - kolejny właścicie...