مهدی اخوان ثالث | با صدای خودش

مصاحبه با مهدی اخوان‌ثالث ــــــــــــــــــــــــــ ▨ مصاحبه کننده: احمد کسیلا ▨ مصاحبه شونده: مهدی #اخوان_ثالث ▨ زمان و مکان مصاحبه: ۱۳۶۴ تهران

▨ سخنران: مهدی اخوان ثالث ▨ میزبان: تلویزیون ملی ایران ▨ موضوع: عقل و جنون در شعر عطار ▨ تاریخ سخنرانی: (احتمالا) ۱۳۵۱ ▨ پالایش: شهروز کبیری

.

▨ نام شعر: قاصدک ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ موسیقی: Euan Millar McMeeken ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ قاصدک! هان، چه خبر آوردی؟ از کجا وز که خبر آوردی؟ خوش‌خبر باشی، اما،‌ اما گِردِ بام و درِ من بی‌ثمر می‌گردی انتظارِ خبری نیست مرا نه ز یاری نه ز دیّار و دیاری باری برو آنجا که بود چشمی و گوشی با کس برو آنجا که تو را منتظرند قاصدک در دلِ من همه کورند و کرند د...

▨ نام شعر: هستن ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ گفت و گو از پاک و ناپاک است وز کم و بیشِ زلالِ آب و آیینه وز سبوی گرم و پرخونی که هر ناپاک یا هر پاک دارد اندر پستوی سینه هر کسی پیمانه‌ای دارد که پرسد چند و چون از وی گوید این ناپاک و آن پاک است این به سانِ شبنم خورشید وآن به سانِ لیسکی لولنده در خاک است نیز من پیمانه‌ای دارم با سبوی خویش...

▨ نام شعر: خطبهٔ اردیبهشت ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مریم کوشا ▨ موسیقی: تکنوازی کیا طبسیان در ماهور ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ منشور فرودین چو زمان رد کند همی اردیبهشت تکیه به مسند کند همی گوید که فرودین، رضی اللهُ عَنه، رفت تا در بهشت خانۀ سرمد کند همی او گفته بود ابر کند حیلتی که خاک کافورها بَدَل به زُمرَّد کند همی فرشی لطیف گسترد و نقشهای نغز در آن ز لعل و بُسَّد و عَس...

▨ نام شعر: هیچیم و چیزی کم ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ پالایش و تنظیم: شهروز _________ هیچیم هیچیم و چیزی کم ما نیستیم از اهلِ این عالم که می‌بینی وز اهل عالم‌های دیگر هم یعنی چه؟ پس اهل کجا هستی؟ از عالمِ هیچیم و چیزی کم، گفتم غم نیز چون شادی برای خود خدایی، عالمی دارد نورِ سیاه مبهمی دارد پس زنده باشد مثل شادی، غم ما دوست‌دارِ سایه‌های تیره هم هستیم و مثل عاشق، مثل پروان...

▨ نام شعر: چاووشی ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ موسیقی: کارن همایونفر ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــ به سانِ رهنوردانی که در افسانه‌ها گویند گرفته کولبارِ زادِ ره بر دوش فشرده چوب‌دستِ خیزران در مشت گهی پُرگوی و گه خاموش در آن مِه‌گون فضای خلوتِ افشانگی‌شان راه می‌پویند ما هم راه خود را می‌کنیم آغاز سه ره پیداست نوشته بر سرِ هریک به سنگ‌اندر حدیثی که‌ش نمی‌خوانی بر آن دیگر نخستین: راه نوش و را...

▨ نام شعر: لحظه‌ی دیدار نزدیک است (نسخه دوم) ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ لحظه‌ی دیدار نزدیک است باز من دیوانه‌ام، مستم باز می‌لرزد، دلم، دستم بازگویی در جهان دیگری هستم های! نخراشی به غفلت گونه‌ام را، تیغ های! نپریشی صفای زلفکم را، دست آبرویم را نریزی، دل ای نخورده مست لحظه‌ی دیدار نزدیک است ▨ مهدی اخوان ثالث (متخلص به م. امید) از د...

▨ نام شعر: تکیه‌گاه (غزل ۳)  ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای فروغ فرخ‌زاد ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــ ای تکیه‌گاه و پناه زیباترین لحظه‌های پر عصمت و پر شکوهِ تنهایی و خلوت من ای شطِ شیرینِ پر شوکتِ من ای با تو من گشته بسیار در کوچه‌های بزرگِ نجابت ظاهرنه‌بن‌بستِ عابرفریبنده‌ی استجابت در کوچه‌های سرور و غمِ راستینی که‌مان بود در کوچه‌باغِ گلِ ساکتِ نازهایت در کوچه‌باغِ گلِ سرخِ...

▨ نام شعر: زمستان ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ سلامت را نمی‌خواهند پاسخ گفت سرها در گریبان است کسی سربر نیارد کرد پاسخ گفتن و دیدار یاران را نگه جز پیشِ پا را دید نتواند که ره تاریک و لغزان است وگر دست محبت سوی کس یازی به اکراه آوَرَد دست از بغل بیرون که سرما سخت سوزان است نفس کز گرم‌گاهِ سینه می‌آید برون، ابری شود تاریک چو دیوار ایس...

▨ نام شعر: کتیبه (تخته سنگ) ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ موسیقی: رامین جوادی ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ فتاده تخته‌سنگ آنسوی‌تر، انگار کوهی بود و ما این‌سو نشسته، خسته‌انبوهی زن و مرد و جوان و پیر همه با یکدیگر پیوسته، لیک از پای وَ با زنجیر اگر دل می‌کشیدت سوی دلخواهی به سویش می‌توانستی خزیدن، لیک تا آنجا که رخصت بود تا زنجیر ندایی بود در رویای خوف و خستگی‌...

▨ نام شعر: سر کوه بلند ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ سر کوه بلند آمد سحر باد ز توفانی که می‌آمد خبر داد درخت و سبزه لرزیدند و، لاله به خاک افتاد و مرغ از چه‌چه افتاد سر کوه بلند ابر است و باران زمین غرق گل و سبزه‌ی بهاران گل و سبزهه‌ی بهاران خاک و خشت است برای آن‌که دور افتد ز یاران سر کوه بلند آهوی خسته شکسته دست و پا، غمگین نشسته شک...

▨ نام شعر: سگ‌ها و گرگ‌ها ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: شاعر ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ـــــــــــــــــــــ (راوی ـ بخش اول) هوا سرد است و برف آهسته بارد ز ابری ساکت و خاکستری رنگ زمین را بارش ِ مثقال مثقال فرستد پوشش ِ فرسنگ فرسنگ سرود ِکلبه‌ی بی‌روزن ِ شب سرود ِبرف و باران است امشب ولی از زوزه‌های باد پیداست که شب مهمان ِتوفان است امشب دوان بر پرده‌های برف‌ها؛ باد روان بر بال‌های باد؛ باران...

▨ نام شعر: ای درخت معرفت ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ موسیقی: قطعه طُرقه از کیهان کلهر ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ ای درخت معرفت! جز شک و حيرت چيست بارت؟ يا که من باری نديدم غير از اين بر شاخسارت؟ بر زمينت کِشت و بردت سر به سوي آسمان‌ها باغبانِ شوخ چشمِ پير و پنهان آبيارت يا بر آی از ريشه و چون من به خاکِ مرگ در شو تا نبينم سبز زين سان هم زمستان هم بهارت يا ا...

▨ نام شعر: خسروانی ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ موسیقی: Michal Smorawinski ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ ۱ آبِ زلال و برگِ گل بر آب مانَد به مَه در برکه‌ی مهتاب وین هر دو چون لبخندِ او در خواب ▨ ۲ گل از خوبی به مَه گویند مانَد؛ ماه با خورشید تو آن ابری که عطر سایه‌ات چون سایه‌ی عطرت توانَد هم گل و هم ماه، هم خورشید را پوشید ▨ مهدی اخوان ثالث متخلص به م. امید ــ...

▨ نام شعر: چون سبوی تشنه (نسخه‌ی اول) ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ از تهی سرشار، جویبارِ لحظه‌ها جاری‌ست. چون سبویِ تشنه کاندر خواب بیند آب، واندر آب بیند سنگ، دوستان و دشمنان را می‌شناسم من. زندگی را دوست می‌دارم؛ مرگ را دشمن وای امّا –با که باید گفت این؟- من دوستی دارم که به دشمن خواهم از او التجا بردن. جویبارِ لحظه‌ها جاری. ▨ مهدی...

▨ نام شعر: تسلی و سلام ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ دیدی دلا که یار نیامد؟ گرد آمد و سوار نیامد   بگداخت شمع و سوخت سراپای وآن صبحِ زرنگار نیامد   آراستیم خانه و خان را وآن ضیفِ نامدار نیامد   دل را و شوق را و توان را غم خورد و غمگسار نیامد   آن کاخ‌ها ز پایه فرو ریخت وآن کرده‌ها به کار نیامد   سوزد دلم به رن...

▨ نام شعر: باغ من (باغ بی برگی) ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ آسمانش را گرفته تنگ در آغوش ابر؛ با آن پوستین سردِ نمناکش باغِ بی‌برگی، روز و شب تنهاست، با سکوت پاکِ غمناکش سازِ او باران، سرودش باد جامه‌اش شولای عریانی‌ست ور جز اینش جامه‌ای باید بافته بس شعله‌ی زر، تار و پودش باد گو بروید، هرچه در هر جا که خواهد، یا نمی‌خواهد باغبان و ر...

▨ نام شعر: اندوه (زیر بارانی که ساعت هاست می‌بارد) ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ـــــــــــــــــــــــــــ نه چراغِ چشمِ گرگی پیر نه نفس‌های غریبِ کاروانی خسته و گمراه مانده دشتِ بیکرانه، خلوت و خاموش زیر بارانی که ساعت‌هاست می‌بارد در شبِ دیوانه و غمگین مانده دشتِ بیکران در زیر باران، آه، ساعت‌هاست همچنان می‌بارد این ابر سیاهِ ساکتِ دلگیر نه صدای پای...

▨ نام شعر: آواز کرک ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ بَده … بَد بَد چه امیدی؟… چه ایمانی؟… کَرَک جان خوب می‌خوانی من این آواز پاکت را در این غمگین‌خراب‌آباد چو بوی بال‌های سوخته‌ات پرواز خواهم داد گَرَت دستی دهد با خویش، در دنجی فراهم باش بخوان آواز تلخت را ولیکن دل به غم مسپار کَرَک جان! بنده‌ی دم باش بَده … بَد بَد ره هر پیک و پیغام و...

▨ نام شعر: لحظه‌ی دیدار نزدیک است (نسخه اول) ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ لحظه‌ی دیدار نزدیک است باز من دیوانه‌ام، مستم باز می‌لرزد، دلم، دستم بازگویی در جهان دیگری هستم های! نخراشی به غفلت گونه‌ام را، تیغ های! نپریشی صفای زلفکم را، دست آبرویم را نریزی، دل ای نخورده مست لحظه‌ی دیدار نزدیک است ▨ مهدی اخوان ثالث (متخلص به م. امید) از د...

▨ نام شعر: گرگِ هار ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ گرگِ هاری شده‌ام، هرزه‌پوی و دله‌دو شب درین دشت زمستان‌زده‌ی بی‌همه‌چیز می‌دوم، برده ز هر باد گرو. چشم‌هایم چو دو کانون شرار، صف تاریکی شب را شکَنَد. همه بی‌رحمی و فرمانِ فرار. گرگ هاری شده‌ام، خونِ مرا ظلمتِ زهر کرده چون شعله‌ی چشمِ تو سیاه تو چه آسوده و بی‌باک خرامی به بَرَم! آه، می‌...

▨ نام قطعه: غمگنانه‌ترین نجابت جنون ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ در این برنامه می‌خواهم از جغرافیای غمگنانه‌ترین نجابتِ جنون، چند کلمه برای شما حرف بزنم. غمگنانه‌ترین نجابتِ جنون در قلمرو زور و زر و عقل‌های مزدور و زبون به مثابۀ فریاد و فغان‌هایی پر دریغ و درد از دوردستِ کویرهای حیرت و هیهات در خاموشنای تاریکیِ بی‌فریاد آن هم در روزگ...

▨ نام شعر: آخرِ خط ▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث ▨ با صدای: مهدی اخوان ثالث ▨ پالایش و تنظیم: شهروز ــــــــــــــــــ رسیده‌ایم من و نوبتم به آخر خط نگاه دار، جوان‌ها بگو سوار شوند. ▨ مهدی اخوان ثالث متخلص به م. امید