Mehmet Ali Güller

Trump ABD siyasetinde bir sapma/istisna mı, yoksa sistem onu bir tedavi seçeneği olarak mı görüyor? Peki ABD’nin tarife/gümrük vergisi artırarak başlattığı savaş, sistemi tedavi edebilecek mi? Olmayacağının göstergelerinden biri Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı’nın hazırladığı o belgedir. Nitekim ABD Çin karşısında geri adım atacağının işaretlerini de vermeye başladı.

Şinbet şefi Ronen Bar, Yüksek Mahkeme’ye yeminli ifadesinde, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun tam 9 suçunu ortaya koydu. Netanyahu’nun kendisinden “kişisel sadakat” istediğini belirten Şinbet şefinin açıklamaları muhalefeti harekete geçirdi. 4 parti ortak açıklama yaptı ve Meclis’i acil görüşmeye çağırdı.

“Bildiğiniz Batı artık yok, yeni bir dünya düzeni geliyor” diyen AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen nasıl bir yeni dünya düzeni öngörüyor? Trump ABD’sine ve Çin’e karşı 3. bir yol mümkün mü? AB şefi, 3. yol için birlikte hareket edebileceğini savunduğu Küresel Güney ülkeleri listeliyor. AB’nin Küresel Güney’i bölmesi mümkün mü? Küresel Güney’i bölerek daha adil ve eşit bir uluslararası düze...

AKP içinde bir kanat, yargıdaki gücü üzerinden “kaosçu bir çizgi” mi izliyor? O kanat açılımın ilerlemeyeceğini ve Erdoğan’a yeniden başkanlık yolunun açılamayacağını mı hesaplıyor? Bahçeli’inin “CHP’ye kayyum atamak doğru değil” çıkışı AKP’deki bu kanadı mı hedef alıyor?

Colin Powell 20 yıl önce Esad’ı “İsrail’le anlaş” diye tehdit etmiş, “hayır” yanıtı almıştı. 13 yıl uğraşıp Esad’ı devirdiler. Artık Şam’da Esad yok, HTŞ var. Ve Fidan artık şöyle diyor: “Suriye, İsrail ile belirli anlaşmalar yapmak istiyorsa bu onların işidir” Esad’ı neden yıktılar?!

Trump’ın ticaret savaşından iki taraf da zarar görecek ama ABD ekonomisinin göreceği zarar, Çin ekonomisinin göreceği zarardan daha fazla olacak. İşte Trump’ın başlattığı ticaret savaşını ABD’nin kazanamayacağının nedenleri:

Trump yönetiminin Rusya ve İran’la müzakereye oturmasının asıl hedefi ne? Trump, baş rakibi Çin’in müttefiklerini ara güç yapmaya mı çalışıyor? Bu çizginin açmazı ne? İran ve Rusya, ABD’yle normalleşmek pahasına Çin’e sırtını döner mi? Putin’le neden Trump’ın Ukrayna-Rusya Özel Temsilcisi Kellogg yerine Ortadoğu Özel temsilcisi Witkoff görüştü?

AKP hükümeti, İngiltere’yle yeni tür bir ortaklık mı arıyor? Erdoğan ve Hakan Fidan’ın Washington-Londra eksenli son açıklamalarının altındaki asıl hedef ne? “ABD’yle ilişkilerimizin her alanda serpileceğine inanıyorum” diyen Erdoğan, Trump’la görüşmesinden ne bekliyor? İçeride “mandacı” tartışması sürerken, dışarıda Türkiye hangi tuzaklara çekiliyor?

Trump’ın gümrük vergisi artırma politikasının arka planında yeni iktisadi düzen çarpışması var. Hegemonyası zayıflayan ABD, hem eski düzendeki avantajlarını korumaya hem de doğmakta olan yeni düzende pozisyon almaya çalışıyor.

Trump Netanyahu’ya “Türkiye ile yaşadığınız her sorunu çözebileceğimi düşünüyorum” dedi, “Ben Erdoğan’ı seviyorum, o da beni seviyor” dedi. Peki Trump’ın kafasında nasıl bir yol haritası var? ABD, İsrail ile Türkiye’yi aynı cephede buluşturabilmeyi mi planlıyor? Bunu hani yolla yapabileceğini hesaplıyor?

Kazakistan, Özbekistan ve Türkmenistan, AB’den 12 milyar avroluk yatırımın şartı olarak sıra sıra Güney Kıbrıs’ı tanıdılar, büyükelçi atadılar ve böylece KKTC’yi yok saydılar… İktidar ise süreci izledi. Sırada Güney Kıbrıs’ın NATO üyeliği var, o da yavaş yavaş ısıtılıyor. Çünkü ABD, İsrail-Kıbrıs eksenli stratejik bir oyun planı kurmaya çalışıyor.

“Bölgesel politikalarımızda sizinle çalışacağız” diyen Trump, Erdoğan hükümeti için hangi görevleri planlıyor? Trump’ın işadamı arkadaşı, yeni Ankara Büyükelçisi adayı Tom Barrack, ABD Senatosu’nda tek tek açıkladı. İşte ABD’nin yeni Türkiye programı ve Ankara’yı komşularıyla karşı karşıya getirme planı

Katar, seçimlerde İsrail Başbakanı Netanyahu’yu fonluyor. Gazze’de soykırım sürüyor ama Katar İsrail’le birlikte ortak tatbikat yapıyor. Katar, Doğu Akdeniz’de Türkiye karşıtı cephede yer alıyor. Ama Katar’ın müttefiki AKP hükümeti sessiz ve Türkiye’nin markaları Katarlaşmaya devam ediyor.

Trump’ın “İran’ın nükleer tesislerini vurma” tehdidinin ardından, Pentagon, Ortadoğu’daki askeri kapasitesini artıracağını duyurdu. Çin ve Rusya Dışişleri Bakanları ise Moskova’da Tahran’ın nükleer programını ele aldı. Ve Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, ABD’yi “nükleer silahlarını azalt” diyerek uyardı.

Özgür Özel’in 19 Mart darbesindeki dış kaynağa işaret etmesi ne anlama geliyor? ABD Dışişleri Bakanı Rubio’nun “Türkiye’de istikrarsızlık istemiyoruz” çıkışı CHP üst yönetimi için aydınlatıcı oldu mu? Erdoğan’ın “işin erbabıyla görüşseydiniz” diyerek başlattığı pazarlık girişimi ne durumda? Toplumsal hareket pazarlığı nasıl önlüyor?

Erdoğan’ın 16 Mart'ta Trump'la yaptığı görüşme ile 19 Mart'ta İmamoğlu'na yapılan operasyon arasında bir bağ var. Erdoğan-Bahçeli’nin Öcalan’la yaptığı anlaşmayla, Suriye’de HTŞ-SDG anlaşması arasında bir bağ var. Hepsinin “İran’a karşı tarihi Türk-Kürt ittifakı” propagandasıyla da bağı var.

Erdoğan Beyaz Saray’a gitmeye hazırlanıyor, Fidan o görüşmenin altyapısı için Washington’da. Öncesinde Trump, Erdoğan’a “Bölgesel politikalarımızda sizinle çalışacağız” dedi, temsilcisi Witkoff o görüşmeyi “dönüşümsel” diye yorumladı. Peki ABD Erdoğan’la Ortadoğu’daki hangi işinde birlikte çalışmak istiyor? Masada hangi konular, hangi tavizler var?

Başsavcılığın o açıklaması pazarlık teklifi anlamına mı geliyor? Saraçhane cephesi açısından o pazarlık teklifi ne anlama geliyor? Saraçhane cephesi, neden politik mücadelenin merkezi olmalı? Sandığa koşan 20 milyon yurttaş kimlere hangi mesajları verdi? Referandum ile ortaya çıkan erken seçim talebi nasıl yükseltilecek?

Saraçhane’de kim neyi savunuyor? Orayı her akşam dolduran kitleler, belli çevrelerin iddia ettiği gibi bir renkli devrim- turuncu darbe peşinde mi? Elbette değil. Saraçhane’ye gelen yüzbinler İmamoğlu’ndan çok hukuku, demokrasiyi, özgürlüğü, Türkiye’yi savunuyorlar. O nedenle Saraçhane’de turuncu darbe yok, kırmızı savunma var!

İmamoğlu’na operasyon; onu siyasetten tasfiye etmek, anayasa uzlaşısını kabul etmediği sürece CHP’ye operasyonları sürdürerek muhalefeti baskı altında tutmak ve yeni rejim inşasını ilerletmek içindir. AKP’yi normal bir siyasi parti gibi değerlendirerek, onunla helalleşme ve normalleşme yöntemleriyle yarışabileceğini sanmanın faturası ödeniyor bugün. Peki ne yapmalı?

İmamoğlu’nun adaylığını önlemeye çalışan saray, bu olmadığı taktirde hangi B planını uygulayacak? Sarayın Türk-Kürt-İslam sentezi ile yeni rejimi inşa etme hedefinin önündeki engeller nasıl temizlenmeye çalışılıyor? Erdoğan cumhurbaşkanlığı yarışını hangi üç nedenle sertleştiriyor?

Türkiye’nin güvenliği Avrupa güvenlik mimarisinin mi yoksa Avrasya güvenlik mimarisinin mi içinde olmalıdır? Türkiye’nin “Avrupa güvenlik mimarisine” katkı koyması demek, Avrupa adına Rusya’yla karşı karşıya gelmesi demektir. Ankara, AB üyeliği hayaliyle Avrupa’ya güvenlik katkısı sağlayarak Rusya’yla düşman olmak yerine, “Avrasya güvenlik mimarisi” ihtiyacını gündeme taşımalıdır.

1) Anlaşma ABD mimarlığında yapıldı: 2) Toprak bütünlüğü var, siyasal birlik yok: federasyon anayasası. 3) Tek ordu yok, birleşik ordu var: YPG ordunun parçası 4) Salih Müslim: PYD devlete ortak oldu. Sonuç: Türk-Kürt-İslam sentezli yeni Cumhur İttifakı, Türkiye tarihinin en antidemokratik rejiminin taşlarını döşüyor.

Ortadoğu’daki sorunlar iki temel düzlemde, dört kritik düğüm halindedir. ABD ve İsrail, Ortadoğu ülkelerinin kendi aralarındaki sorunları derinleştirebildiği ve kullanabildiği oranda, Ortadoğu’nun bütününe dair stratejisini ilerletebilmektedir.

ABD ile AB arasında NATO ve 5. madde krizi yaşanıyor. ABD Avrupa’yı korumayacağını ilan ediyor, AB yeni savunma yol haritası hazırlıyor. İngiltere, Türkiye’yi de dahil ederek Ukrayna için bir “Gönüllüler Koalisyonu” oluşturmaya çalışıyor. Polonya Başbakanı ise “Türk askeri talebiyle” Ankara’ya geliyor. Ankara ise Avrupa’nın savunmasını üstlenme misyonu açıklıyor!