Mehmet Ali Güller

İngiltere, ABD ile AB arasındaki yarılma üzerine Atlantik sistemini kurtarmaya soyundu. Londra bu amaçla bir yandan Washington ile Brüksel arasında arabuluculuk yapıyor bir yandan da Zelenski’yi ABD’nin şartlarını kabul etmeye zorluyor. “Ya darbe ya teslimiyet” seçeneğiyle karşı karşıya kalan Zelenski bu nedenle geri adım attı. Zelenski Trump’a teslimiyet mektubu gönderdi.

Trump-Vance-Musk koalisyonu, Rusya’yı Çin’den koparma stratejisi izliyor. Ancak ABD’nin Çin-Rusya stratejik işbirliğini zayıflatabilmesi çok olası görünmüyor, tersine bu çizginin ABD-AB işbirliğini zayıflatması daha olası. Yani ABD Rusya’yı Çin’den kopartayım derken, AB’yi kaybedebilir.

Öcalan “PKK tıkacını” çekerek ABD’yi, AKP’yi, PYD’yi, DEM’i, Barzani’yi rahatlatmış oluyor. Artık her aktör “PKK’nin feshi” anahtarıyla kendi yeni kapısını açabilir! Asıl mesele ise şudur: PKK zaten PYD’ye dönüştü, konu PKK’nin feshi değil, PYD’leşerek devletleşmesidir.

Erdoğan ABD-AB çatlağından nasıl yararlanmayı umuyor? Lavrov Ankara’dayken Erdoğan’ın Kırım Zirvesi’ne Ukrayna’ya destek mesajı göndermesi umulan yararı sağlar mı? Asya ülkeleriyle ilişkileri erozyona uğratarak Washington-Brüksel çelişmesinden yararlanılabilir mi? Erdoğan’ın şemsiyesi, bırakın Zelenski'yi ıslanmaktan korumayı, bu taktikle, sağanak ve rüzgâr nedeniyle kendisini bile koruyamayabilir...

Erdoğan’ın “AB‘yi ekonomiden savunmaya, içine düştüğü çıkmazdan sadece Türkiye kurtarabilir” sözlerinin asıl hedefi ne? AKP iktidarı, ABD-AB çelişmesinden “AB üyeliği” çıkarabilir mi? Türkiye’yi 40 yıldır AB kapısında bekletenler, askeri için üye yapar mı? Bu açıklama “AB’ye jandarma olma dilekçesi” anlamına gelmez mi?

ABD, kendi silahlarının toplanarak Suriye ordusunun envanterine konulmasını özerklik konusunda taviz koparmadan kabul edecek gibi görünmüyor. Silahlı ordusu olan ve petrolü merkezi hükümete satan bir kuvvet, zaten fiilen özerktir. Konu artık bu fiili durumun anayasallık kazanıp kazanmayacağı noktasındadır.

ABD 50 yıl önce nasıl SSCB’yi yalnızlaştırmak için Çin açılımı yaptıysa, 50 yıl sonra bu kez Çin’i yalnızlaştırmak için Rusya açılımı yapmaya çalışıyor. Peki ABD, Çin-Rusya ortaklığını bozabilir mi? Trump’ın Rusya- Çin ortaklığını bozabilme olasılığı yok ama Putin’in Trump’ın hamlesinden yararlanma olasılığı çok.

Zelenski’yi “Ukrayna’da seçim yapılmadı, oyun yüzde 4” diyerek meşru olmamakla, “Verilen paralar nerede, hiç hesap görmedim” diyerek yolsuzlukla suçlayan Trump, Biden’ın piyonunu köşeye sıkıştırıp Ukrayna’nın madenlerine çökme ve bu ülkeyi vasallaştırma peşinde…

Münih Güvenlik Konferansı’nda konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, AB liderlerine “Ya beni dinleyip taahhütlerinizi yerine getirirsiniz ya da sizleri doğrudan Trump arar” dedi. Münih ayrıca ABD Başkan Yardımcısı DJ Vance’in AB liderlerini azarlamasına sahne oldu. Peki AB bunları yutacak mı yoksa bir yanıt verecek mi?

Trump’ın Ukrayna-Rusya savaşının ana nedenini NATO’nun genişlemesi olarak saptaması da, Rusya’nın G7’ye geri dönüşünü istemesi de Kissinger’ın görüşleriydi. Çünkü Kissinger Rusya’nın Çin’in kalıcı müttefiki olmaması gerektiğini savunuyor ve bunun ABD için en istenilmeyen durum olduğunu belirtiyordu.

“Gazze bizim olsun” kervanına Ahmet Davutoğlu da katıldı. Peki Davutoğlu’nun bu çıkışının arkasındaki stratejik derinlik ne? Davutoğlu’nun neo-Osmanlıcılığı Türkiye’ye yeterince kaybettirmedi mi? Selman-Sisi ikilisi Trump’ın Gazze’yi devralmasına karşı hangi hazırlığı yapıyor? Arap planının başarı şansı var mı?

Münih’e dönüşü 2007’de “tek kutupluluk bitti, çok kutupluluk başladı” diyerek Münih’te Atlantik dünyasına seslenen Putin, Münih Güvenlik Konferansı’nın “Çok Kutupluluk” başlıklı 2025 yılı raporuyla yeniden Münih’e dönmüş oldu! Nasıl mı?

Reagan’ın karşısında sadece SSCB vardı. Trump’ın karşısında ise ülkeler grubu var. Üstelik Çin’in üç bin yıllık birikime dayanan “büyük sabrı” ve problemleri geniş zamana yayarak en az maliyetle çözme yöntemi ABD’nin açmazıdır. Çin’in zamanı geniş ama ABD’nin zamanı yok.

ABD ve İsrail’in Gazze planı hem İran’ı hem de Suudi Arabistan’ı hedef alıyor. Trump Riyad’ı normalleşmeye zorlarken, Tahran’ı sıkıştırmaya çalışıyor. Bu amaçla Washington’da bir yol haritası belirlendi. Trump “İran’a azami baskı” kararnamesi imzaladı ve Biden’ın bile vermek istemediği ağır silahları İsrail’e sevketme kararı aldı.

Trump-Musk’ın USAID hamlesi, kirli geçmişe sahip bu örgütü yok etmek için değil, bu örgütü daha kirli bir şekilde kullanabilmek içindir. Trump, USAID’i Dışişleri Bakanlığı’na bağlayıp (belki adı dahil) yeniden dönüştürerek, yayılmacı programına uygun bir şekilde kullanmak istiyor. Trump’ın Grönland’dan sonra Gazze’ye de sahip olmak istemesi, tekno-neoliberal sınıfın yayılmacı programıyla ilgilidir...

İsrail Başbakanı Netanyahu, “Başkan Trump’la yakın çalışarak, haritayı daha iyi bir şekilde, yeniden çizebileceğimize inanıyorum” diyor. Çünkü İsrail, doğrudan Suriye Arap Cumhuriyeti ile komşu olmak yerine Lübnan ve Suriye’deki Dürzilerle komşu olmak istiyor. Ankara ise ne yazık ki bu “yeni harita” sürecinden yararlanabileceğini hayal ediyor.

Artık “tek para, tek sistem, tek egemen” esaslı dünya yerine, “çok para birimli, çok kutuplu/merkezli” dünya var. Doların hem rezerv para olma oranı hem de ticaretteki kullanılma oranı azalıyor. Doları zayıflatan bu sürecin ana motoru ise BRICS’tir.

Operasyonlar birincisi cumhurbaşkanlığı seçimi mücadelesinin parçasıdır, ikincisi açılımın gereğidir. Ancak asıl mesele bu iki sütunun üzerine konulmaya çalışılan yeni rejimdir.

Çinli yapay zeka uygulaması DeepSeek piyasaları alt üst etti. ABD ve Avrupa teknoloji şirketlerinin hisseleri 1 trilyon dolarlık kayıp yaşadı. Trump’a göre DeepSeek, ABD teknolojisi için “uyandırma çağrısı” olmalı. Peki DeepSeek neden bu kadar etki yarattı? Farkı ne?

Gazze, ABD’nin Kıbrıs-İsrail hattına dayanan bölge stratejisi nedeniyle önemli. Washington Doğu Akdeniz’de “Kıbrıs-İsrail hattı” inşa etmeye çalışıyor. Bu hattı, Girit ve Yunan anakarası üzerinden Avrupa’ya, Körfez üzerinden Hindistan’a bağlamaya çalışıyor.

Trump, iddia edildiği gibi küresel efendilere meydan okumuyor. Trump, ABD’nin ağırlıkla mali sermaye sınıfının çıkarları gereği küresel hegemonya mücadelesi veren bir kapitalisttir ve emperyalist ABD’nin küresel liderliğini sürdürebilmek için Çin’le mücadele etmeye çalışmaktadır.

İktidarın operasyonlarının üç amacı: 1) Açılımı yürütebilmek. 2) Açılımı engelleyebilecek kuvvetleri (CHP, ZP vd.) yeni Ergenekon kumpasları ile sindirmek. 3) Yeni anayasa için gerekli sandalye sayısına a) açılım üzerinden DEM milletvekillerini, b) iç operasyonlar ile İYİP başta Gelecek ve DEVA milletvekillerini ekleyerek, ulaşmak.

Böylece ABD’nin daha önceki başkanlar döneminde küresel saldırganlığa grekçe yaptığı “Tanrı tarafından seçilmiş halk” söylemi, Trump tarafından doğrudan “Tanrı tarafından seçilen başkan” olarak güncellendi!

Davutoğlu bugün iddia ettiği gibi Türkiye’yi ABD’nin kanat ülkesi olmaktan çıkarıp merkez ülke yapmaya soyunmuş değil; tersine Türkiye’yi, ABD’nin küresel düzeninin altında alt bölgesel düzen kuran bir taşeron olarak konumlandırmıştı.

Ankara Suriye'de “Atlantik+Astana=0” sonucuna nasıl ulaştı? HTŞ Ankara'nın talebiyle YPG'yi dağıtacak mı? Suriye'deki yeni rejimin Ankara'yla ilişkisi aslında nasıl? Mesut Barzani - Mazlum Abdi görüşmesinden ne çıktı?