Majaal | مجال

در سومین قسمت از پادکست مجال گفتگو، میزبان منصوره حسینی یگانه؛ پژوهشگر حوزه‌ی زنان و روزنامه‌نگار هستیم. با او درباره‌ ریشه‌های تاریخی و اجتماعی حجاب اجباری، نقش ایدئولوژی در کنترل بدن زنان، و تاثیر این سیاست بر نظام آموزشی ایران حرف می‌زنیم. از همکاری جریان‌های چپ و اسلام‌گرا در سال‌های نخست انقلاب، تا مقاومت زنان در دهه‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ و جنبش «زن، زندگی، آزادی»، این گفتگو تصویری روشن از روندی می...

در دومین گفتگوی پادکست «مجال»، آزاده بغدادی میزبان دکتر حسین قاضیان، جامعه‌شناس، است تا درباره یکی از مهم‌ترین تحولات اجتماعی ایران معاصر صحبت کنند: تغییرات پوشش زنان و نقش آن در اعتراضات سال‌های اخیر. آیا عقب‌نشینی حکومت در برابر حضور زنان بی‌حجاب نشانه‌ی تغییر است یا فقط تاکتیکی موقت؟ خانواده‌ها چه نقشی در این روند داشته‌اند؟ رسانه‌های اجتماعی چطور باعث شتاب گرفتن این دگرگونی شدند؟ این گفتگو با...

در این گفت‌وگو، مریم سطوت از مسئولان «اتحاد جمهوری‌خواهان» با میزبانی آزاده بغدادی از ریشه‌های تبعیض ساختاری در جمهوری اسلامی و پیوند آن با سیاست‌های جنسیتی می‌گوید و توضیح می‌دهد چرا مطالبه حجابِ اختیاری و تغییر سبک زندگی، مرز میان کنش اجتماعی و سیاسی را جابه‌جا کرده است. سطوت «زن، زندگی، آزادی» را یک انقلاب فرهنگی–اجتماعی می‌داند که دستاوردهایش برگشت‌ناپذیر است؛ از عادی‌سازی زیست روزمره زنان تا...

⁠⁠تقی رحمانی ⁠، نویسنده و کنشگر مدنی، در سومین بخش گفتار خود به پرسش بنیادین جنبش مهسا می‌پردازد: چرا آزادی مدنی جای دموکراسی سیاسی را نمی‌گیرد؟ او با تفکیک این دو مفهوم، بر اولویت‌ها و ضرورت‌های پیش‌روی جامعه تأکید می‌کند و نشان می‌دهد چگونه انتخاب میان آن‌ها می‌تواند مسیر آینده ایران را رقم بزند. ⁠نسخه تصویری این گفتار را در یوتیوب ببینید ⁠تقی رحمانی⁠⁠⁠ ، نویسنده و کنشگر مدنی، در دومین بخش گفتار...

⁠تقی رحمانی⁠⁠ ، نویسنده و کنشگر مدنی، در دومین بخش گفتار خود درباره سه‌سالگی جنبش« ⁠⁠زن، زندگی، آزادی⁠⁠ » سخن می‌گوید. او این بار بر دستاوردها و چالش‌های اجتماعی جنبش تمرکز می‌کند و از چشم‌انداز آینده و تأثیر آن بر تحولات سیاسی و فرهنگی ایران می‌گوید. ⁠نسخه تصویری این گفتار را در یوتوب ببینید

تقی رحمانی ، نویسنده و کنشگر مدنی، در این گفتار به سه‌سالگی جنبش « زن، زندگی، آزادی » می‌پردازد. او با نگاهی تحلیلی به دستاوردها و ناکامی‌ها، چالش‌های پیش‌رو و چشم‌انداز آینده این خیزش اجتماعی را بررسی می‌کند. این گفتار فرصتی است برای مرور مسیری که از اعتراض‌های خیابانی آغاز شد و امروز به بخشی ماندگار از حافظه جمعی جامعه ایران تبدیل شده است. نسخه تصویری این گفتار را در یوتوب ببینید

در این گفتار از پادکست مجال ، تقی رحمانی نویسنده و کنشگر مدنی به بررسی حمله اخیر اسرائیل به قطر می‌پردازد. او پیامدهای این حمله برای آینده خاورمیانه را تحلیل می‌کند و جایگاه ایران در این معادلات پیچیده را توضیح می‌دهد. همچنین به رویکرد آمریکا در قبال بحران جاری اشاره می‌کند: حمایت بی‌قید از اسرائیل در کنار پرهیز از ورود به درگیری مستقیم با چین. محورهای اصلی بحث: چرا اسرائیل به قطر حمله کرد؟ پیامده...

در چهارمین بخش از این مجموعه، ⁠تقی رحمانی ⁠، نویسنده و کنشگر مدنی، به یکی از پرسش‌های محوری روشنفکری در ایران می‌پردازد: چرا جامعه ما نتوانست در دستگاه مسلمانی بازاندیشی بنیادین کند؟ او ضمن مرور میراث روشنفکران مسلمان نسل دوم و تأملات آنان بر مفهوم «توحید»، به این نکته اشاره می‌کند که روشنفکری دینی هرگز نتوانست چارچوبی نو برای علوم انسانی و اجتماعی بیافریند. به همین دلیل، نقد سنت اسلامی در ایران ب...

چرا روشنفکری ما شکست خورد؟ در قسمت سوم از این مجموعه، تقی رحمانی به بررسی مفهوم «توحید» در جریان روشنفکری دینی می‌پردازد و نشان می‌دهد چرا این کلیدواژه‌ی پرکاربرد در آثار شریعتی، بازرگان، اقبال، مجاهدین خلق و دیگر جریان‌ها به نقطه‌ای بحران‌زا تبدیل شد. رحمانی سه برداشت اصلی از توحید را توضیح می‌دهد: - توحید سنتی: خدا یکی است و دو نیست. - توحید عرفانی: یگانگی انسان با خدا و آرمان برابری. - توحید ای...

در ادامه بحث روشنفکری، تقی رحمانی در این اپیزود به جریان روشنفکری دینی در ایران می‌پردازد. او ضمن مرور میراث سید جمال‌الدین اسدآبادی، بازرگان، شریعتی و سروش، توضیح می‌دهد چگونه روشنفکری مذهبی در ایران شکل گرفت و چرا نتوانست مانند سنت روشنگری در غرب، به یک جریان فکری نهادینه تبدیل شود. موضوعات این قسمت: - سید جمال‌الدین اسدآبادی و آغاز روشنفکری دینی - نقش بازرگان به عنوان پدر روشنفکری دینی - پروژه...

در این گفتار از مجال اندیشه، تقی رحمانی به بررسی تاریخ روشنفکری در ایران می‌پردازد و توضیح می‌دهد چرا پروژه روشنفکری در ایران به شکست یا نیمه‌راه ختم شده است. او سه موج اصلی روشنفکری را معرفی می‌کند: - موج اول: دولت–ملت مدرن و قانون اساسی (بازرگان و نسل نخست) - موج دوم: روشنفکری ایدئولوژیک با محور عدالت و سوسیالیسم (شریعتی و نسل دوم) - موج سوم: دموکراسی و حقوق بشر با نقد ایدئولوژی (سروش و جریان مت...

محمدعلی فروغی، ملقّب به ذُکاءُالمُلک، یکی از چهره‌های مهم تاریخ معاصر ایران است؛ نویسنده، اندیشمند، سیاستمدار و نخست‌وزیری که در دوره پهلوی سه بار به ریاست دولت رسید و نقشی مهم در شکل‌گیری و تحولات مشروطه و پس از آن ایفا کرد. در این گفتار، فریدون مجلسی، دیپلمات سابق و نویسنده، به بررسی زندگی و اندیشه‌های فروغی می‌پردازد و تلاش می‌کند به این پرسش پاسخ دهد: «از فروغی چه می‌توان آموخت؟» موضوعات این گ...

تقی رحمانی، کنشگر مدنی و نویسنده، در این گفتار به نقد و بررسی بیانیه جنجالی ۱۱ بندی جبهه اصلاحات می‌پردازد. او ضمن مرور بندهای اصلی این بیانیه، به واکنش رئیس قوه قضاییه و تهدید به برخورد با اعضای جبهه اصلاحات اشاره می‌کند و نشان می‌دهد چرا این متن به جای باز کردن راه‌حل، بیشتر بازتاب‌دهنده بحران درونی اصلاح‌طلبی است. موضوعات این گفتار: - نقد بیانیه ۱۱ بندی جبهه اصلاحات - واکنش قوه قضاییه و تهدید ب...

جدال روایت‌ها درباره کودتای ۲۸ مرداد همچنان ادامه دارد. پس از آن‌که فریدون مجلسی، دیپلمات سابق و نویسنده، در واکنش به سخنان همایون کاتوزیان به دو پرسش تاریخی پاسخ «آری» داد ـ «آیا شاه حق عزل مصدق را داشت؟» و «آیا شاه با کودتا مخالف بود؟» ـ اکنون همایون کاتوزیان، اقتصاددان و تاریخ‌نگار، در این اپیزود به جوابیه مجلسی پاسخ می‌دهد. کاتوزیان با اشاره به این نکته که گرچه در قانون اساسی مشروطه حق عزل برا...

جدال روایت‌ها بر سر کودتای ۲۸ مرداد ادامه دارد. پس از سخنان همایون کاتوزیان درباره این‌که «آیا اقدام شاه در عزل مصدق کودتا بود؟» و «آیا شاه با کودتا مخالف بود؟»، فریدون مجلسی، دیپلمات سابق و نویسنده، در این اپیزود به او پاسخ می‌دهد. مجلسی با مرور استدلال‌های کاتوزیان، دیدگاه متفاوت خود را درباره نقش شاه و مشروعیت فرمان عزل دکتر مصدق توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد چرا همچنان این پرسش‌ها در تاریخ معاصر...

مجال اندیشه | حسن یوسف اشکوری، پژوهشگر تاریخ اسلام و نویسنده. در این گفتار به نقد بیانیه اخیر اصلاح‌طلبان موسوم به «روزنه گشایان» می‌پردازد؛ بیانیه‌ای که همچنان پرسش‌های بسیاری درباره کارآمدی اصلاحات و آینده گذار در ایران ایجاد می‌کند. آیا این بیانیه آخرین هشدار برای حکومت است یا اعترافی به بن‌بست اصلاح‌طلبی؟ در این اپیزود: - نقد بیانیه «روزنه گشایان» - یوسف اشکوری و نقد اصلاح‌طلبان - آینده اصلاح‌...

مجال اندیشه | فریدون مجلسی، دیپلمات پیشین و نویسنده، در این گفتار به بررسی قرارداد کنسرسیوم نفت پس از کودتای ۲۸ مرداد می‌پردازد؛ قراردادی بحث‌برانگیز که هنوز پرسش‌های بسیاری درباره ماهیت و پیامدهای آن مطرح است. آیا این تصمیم ناگزیر بود یا یک اشتباه تاریخی که مسیر توسعه ایران را تغییر داد؟ این گفتار بخشی از پادکست مجال است؛ مجالی برای دیدن، شنیدن و اندیشیدن. نسخه‌ی تصویری این گفتار در یوتیوب در دست...

۲۸ مرداد ۱۳۳۲ از نگاه مهدی فتاپور فعال سیاسی و از مسئولان اتحاد جمهوری‌خواهان، او با نگاهی بین‌المللی به ۲۸ مرداد، آن را نه فقط مسئله ملی شدن نفت بلکه نقطه شروع دخالت‌های جنگ سرد در ایران و سایر کشورها می‌داند. او معتقد است همان سیاستی که ایران را قربانی کرد، بعدها در مجارستان، اندونزی، شیلی و بسیاری از کشورها تکرار شد؛ سیاستی برای جلوگیری از استقلال کشورها در اردوگاه جهانی. به باور او اگر این تجر...

۲۸ مرداد ۱۳۳۲ از نگاه تقی رحمانی، نویسنده و کنشگر مدنی. او معتقد است که این واقعه تنها سقوط یک دولت نبود، بلکه زخمی بر جای گذاشت که پیامدهایش در تاریخ معاصر ایران تا امروز ادامه دارد. از نقش لات‌ها و بخشی از روحانیت سیاسی گرفته تا دخالت خارجی، همه در شکل‌گیری آن دخیل بودند.🔗 همه گفت‌وگوهای این مجموعه را در پلی‌لیست «۲۸ مرداد؛ کودتا یا رستاخیز؟» ببینید:👉 https://www.youtube.com/playlist?list=PLzC...

۲۸ مرداد ۱۳۳۲ از نگاه فریدون مجلسی، نویسنده و دیپلمات پیشین. او روایت متعارف این واقعه را به چالش می‌کشد و معتقد است طولانی‌شدن بحران نفت و تعطیلی صنعت، نارضایتی عمومی گسترده‌ای ایجاد کرد. حزب توده به‌عنوان بازوی شوروی از این شکاف‌ها بهره‌برداری کرد و تسویه ارتش توسط مصدق نیز افسران برکنار را به سمت طرح کودتا سوق داد.🔗 همه گفت‌وگوهای این مجموعه را در پلی‌لیست «۲۸ مرداد؛ کودتا یا رستاخیز؟» ببینید:...

۲۸ مرداد ۱۳۳۲ از نگاه دکتر همایون کاتوزیان، اقتصاددان و تاریخ‌نگار. او تأکید می‌کند که مطابق تعریف، ۲۸ مرداد کودتا بود، زیرا اقدام شاه در عزل دکتر محمد مصدق و انتصاب فضل‌الله زاهدی، خلاف قانون اساسی و مصداق دخالت غیرقانونی علیه یک دولت ملی به شمار می‌رفت.کاتوزیان در این گفت‌وگو استدلال می‌کند چرا این رخداد نقطه‌ای تعیین‌کننده در تاریخ معاصر ایران شد و چگونه پیامدهای آن تا امروز باقی مانده است.🔗 ه...

۲۸ مرداد ۱۳۳۲ از نگاه دکتر صادق زیبا‌کلام، استاد علوم سیاسی و نویسنده. او معتقد است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ نگاه‌ها به مصدق تغییر کرد؛ آمریکا و انگلیس همچنان متهم ماندند، اما آیت‌الله کاشانی در روایت تازه، چهره‌ای مثبت یافت.زیبا‌کلام می‌گوید مشکل ما این است که تاریخ را به‌جای مطالعه، به محکمه و دادگاه تبدیل می‌کنیم. او تأکید می‌کند: برای فهم تاریخ باید از حب و بغض‌های سیاسی فاصله گرفت و مانند پژوهشگر...

۲۸ مرداد ۱۳۳۲ از نگاه دکتر علی فردوسی، استاد تاریخ و علوم سیاسی دانشگاه نتردام دونامور (کالیفرنیا). او تأکید می‌کند که فرمان عزل دکتر محمد مصدق در ۲۵ مرداد صادر شد و سه روز بعد به اجرا درآمد؛ بنابراین این واقعه را نه کودتا، بلکه نتیجه روندی قابل پیش‌بینی از ۳۰ تیر می‌داند.فردوسی پرسشی محوری مطرح می‌کند: با عقل امروز، اگر دوباره در آن لحظه تاریخی قرار بگیریم، آیا همان مسیر مصدق را انتخاب می‌کنیم یا...

۲۸ مرداد ۱۳۳۲ از نگاه امید اقدمی، فعال سیاسی. او این واقعه را هم کودتا و هم جلوه‌ای از استثمار می‌داند و تأکید می‌کند که قدرت‌های خارجی با مبالغی تحقیرآمیز توانستند بر برخی نیروهای داخلی اثر بگذارند.اقدمی در این گفت‌وگو پرسش مهمی را مطرح می‌کند: در سرزمینی با این همه تنوع، چگونه می‌توان «امر مشترک» ساخت که ضامن سامان و بقای سیاسی ایران باشد؟ او معتقد است درس‌های ۲۸ مرداد درباره دخالت خارجی و امید...

۲۸ مرداد ۱۳۳۲ از نگاه حسن یوسفی اشکوری، پژوهشگر تاریخ اسلام. او این واقعه را زخمی چرکین در تاریخ معاصر ایران می‌داند؛ زخمی که شکافی عمیق میان حکومت و مردم ایجاد کرد و فاصله‌ای جدی میان ایران و غرب به‌ویژه آمریکا و بریتانیا به وجود آورد.یوسفی اشکوری معتقد است ۲۸ مرداد یکی از زمینه‌های اصلی انقلاب ۱۳۵۷ بود و اثراتش تا امروز همچنان باقی مانده است.🔗 همه گفت‌وگوهای این مجموعه را در پلی‌لیست «۲۸ مرداد؛...