Leszek Moczulski

W niewoli była na pewno ludność Zalesia. Ale można się spierać, czy byli oni w niewoli Tatarów, czy też w niewoli władców Zalesia z dynastii Rurykowiczów, którzy współpracowali z Tatarami. Cechą charakterystyczną Zalesia (będącego w istocie jednym z chanatów nazywanym wielkim księstwem) były zacięte, bezwzględne walki książąt między sobą. W innych częściach Złotej Ordy (w innych chanatach) takie z...

Autor zapowiada przejście do XIV wieku - okresu, gdy w Polsce panowali: Władysława Łokietek, Kazimierz Wielki, Ludwik Węgierski, Jadwiga i Władysław Jagiełło. Nastąpiła wówczas wielka zmiana geopolityczna. Za sprawą Giedymina i jego synów (Olgierda i Kiejstuta) powstało Wielkie Księstwo Litewskie, które zasłoniło Polskę przed Tatarami. Zanim jednak to nastąpi (co będzie tematem kolejnych wykładów)...

Na początku XIX wieku historycy rosyjscy, realizujący zamówienie polityczne Aleksandra I, zaczęli twierdzić, że na losy Zalesia po najeździe mongolskim wpłynęły dwa księstwa: Moskwa i Twer. Jest to nieprawda. W tym czasie Moskwa się w ogóle nie liczyła. Jakąś rolę odgrywał jedynie Twer. Na Zalesiu dominowała ludność azjatycka (z zachodniej Syberii), która była pod władzą zeslawizowanych Rurykowicz...

Do najazdu tatarsko-mongolskiego sytuacja była następująca: Ruś to był obszar w Europie zamieszkały przez wschodnich Słowian, Zalesie - to była ich kolonia w Azji (nad Oką i górną Wołgą) rządzona przez Rurykowiczów, ale zamieszkała przez ludy północno-azjatyckie. Południowa Ruś sięgała nieco na południe od Kijowa. Dalej na południe zamieszkiwał lud Połowców. Ich zwyczaje przenikały na tereny połud...

Po śmierci Temdżyna imperium mongolskie zostało podzielone na cztery części: Chiny właściwe (wraz z Koreą), północna Azja (Mandżuria, dzisiejsza Mongolia, wschodnia Syberia), południowa Azja (ziemie zajęte przez Turków oraz m.in. Persja) oraz Złota Orda (Kipczak) ze stolica w Saraju na dolną Wołgą. Ta ostatnia część stała na najniższym poziomie cywilizacyjnym. Jedynie ich armia była w tym czasie n...

Autor tłumaczy, dlaczego historię Rosji rozpoczął od omówienia historii Rusi Kijowskiej, mimo, że Ruś Kijowska nie ma nic wspólnego z Rosją. Zalesie nie było w Europie, tylko w geograficznej Azji. Zamieszkałe było nie przez Słowian, ale przez ludy północnoazjatyckie. Z powodów handlowych (droga handlowa do Azji prowadziła przez Wołgę) zostało opanowane przez Ruś i poddane kolonizacji. Jego władcam...

W historiografii rosyjskiej genezie Rusi Moskiewskiej, tj. podbojowi Zalesia przez Mongołów, poświęca się bardzo mało miejsca. Wynika to z faktu, że w końcu XVIII wieku w Rosji przyjęto założenie, że historia Rosji nie może się zaczynać od Mongołów, to jest od XIII wieku, ale musi zaczynać się wcześniej. "Schowano Mongołów" i przyjęto, że początek historii Rosji przypada na IX wiek, gdy w Europie...

Autor na chwilę zawiesza rozważania na temat historii Rusi, po to, aby skomentować wizytę prezydenta USA w Warszawie i w Kijowie. Po pierwsze - wizyta w Warszawie została (już w grudniu 2022 roku - podczas wizyty Prezydenta Zelenskiego w Waszyngtonie) zaplanowana po to, aby stanowić zasłonę dymną dla wizyty Joe Bidena w Ukrainie. Było to zaskoczenie dla strony polskiej, która dowiedział się o tym...

Na początku XIII wieku państewka ruskie (w tym Nowogród oraz Ruś Połocka - nad Dźwiną) zetnęły się z żywiołem germańskim (kupcami, rycerzami, mnichami). Relacje rusko-germańskie na tym terenie były zmienne: albo walki, albo wymiana handlowa. Ruś Kijowska (nad Dnieprem) cały czas była podzielona na szereg drobnych księstw, a władza centralna zupełnie zanikła. Książęta ruscy z rodu Rurykowiczów walc...

00:00:00 Charakterystyka Nowogrodu Wielkiego, który był najbardziej na północ wysuniętą częścią Rusi, ale w zasadzie był samodzielną republiką miejską, która wynajmowała wodzów na czas zagrożenia militarnego. 00:04:50 Jeżeli chodzi o dwie Rusie założone przez izgojów (Ruś Połocką i Ruś Halicką), to one w podręcznikach historii są pomijane. Uwaga skupia się na tzw. Rusi Kijowskiej. 00:05:32 Po śmie...

Względy polityczne spowodowały, że - od czasów Katarzyny II - historia Rusi jest w wysokim stopniu zakłamana. Pisze się o tym, że już wtedy istniała Rosja, neguje się rolę germańskich Rusów itd. Także w polskiej literaturze historycznej te kłamstwa były powtarzane i rozwijane. Tymczasem w IX wieku po Chrystusie zaczęła sie historia państwa, które dzisiaj nazywamy Ukrainą, a nie historia Rosji. Nal...

Ruski wódz Ruryk dotarł do Nowogrodu Wielkiego. Opiekun jego syna - Oleg  - zdobył Kijów (rządzony w tym czasie przez Waregów, ale nie Rusów). W ten sposób powstało normańskie państwo ruskie budowane wzdłuż rzek. Na  północy była Dźwina, z niej (w rejonie Orszy) ludzie wchodzili na  Dniepr. W Kijowie ta droga o przebiegu południkowym przecinała się ze  szlakiem o przebiegu równ...

W Polsce nie zdajemy sobie sprawy z różnic cywilizacyjnych między ziemiami położonymi po dwóch brzegach Bugu. Różnic będących konsekwencją zaborów. Na zachodnim Brzegu Wisły (byłe Księstwo Warszawskie, potem Królestwo Polskie) do 1864 roku była pańszczyzna, tzn. - tak, jak przed zaborami - każdy gospodarz musiał (osobiście lub jego syn albo wynajęty parobek) odpracować kilkadziesiąt dni w roku na...

1 stycznia minęła kolejna rocznica urodzin Stepana Bandery. Niektórzy ukraińscy politycy, w tym gen. Walerij Załużny - naczelny dowódca Sił Zbrojnych Ukrainy, zamieścili w Internecie swoje zdjęcia na tle portretu Bandery. Także na profilu ukraińskiego parlamentu pojawił się wpis upamiętniający Banderę. Wywołało to kontrowersje w Polsce. To jest punkt wyjścia do kolejnego wykładu Leszka Moczulskieg...

Kijów jest najstarszym miastem słowiańskim w świecie. Istniał już w IV wieku po Chrystusie. Leżał na szlaku handlowym z obszarów Persji na północ, skąd przywożono futra i bursztyny. W Kijowie szlak ten krzyżował się z drugim szlakiem, który biegł z okolic obecnego Rostowa na zachód, do Krakowa i dalej - albo na południe, albo na zachód. Kraków jest najstarszym grodem na ziemiach polskich, ale jest...

Ruś Kijowska powstała w IX i X wieku. Było to państwo założone przez skandynawskich Rusów. Obejmowało Nowogród, Smoleńsk i Kijów na Dnieprem, czyli tereny w Europie. Z Rusi Kijowskiej powstały dzisiejsze państwa: Białoruś i Ukraina.  Tereny górnej Wołgi i Oki (czyli tzw. Zalesie)położone już w istocie w Azji, zostały skolonizowane przez Rusów dopiero w XII wieku. W XIII wieku nadszedł najazd...

Autor koncentruje się na kwestiach geograficznych i klimatycznych.  Do XIX wieku przyjmowano, że Europa kończy się na wododziale oddzielającym dorzecza Dniepru i Wołgi.  Podobną granicę wyznacza izoterma stycznia - na wschód od tej linii (Azja) średnia średnia temperatura stycznia wynosi mniej niż minus 10 stopni, na zachód (Europa Wschodnia, m.in.: Białoruś, Ukraina, Polska) - więcej ni...

W styczniu 1944 roku Sowieci zaczęli się zbliżać do swojej granicy z 1939 roku, najwcześniej na ziemiach polskich. Sowieci byli sojusznikami naszych sojuszników, ale po ujawnieniu zbrodni katyńskiej w kwietniu 1943 roku Stalin zerwał stosunki dyplomatyczne z Polską. Armia Krajowa stanęła przed problemem ułożenia sobie stosunków z Armią Czerwoną. Politycy londyńscy i politycy krajowi (wywodzący się...

Sowieci w 1943 roku nabrali pewności, że Hitler nie będzie w stanie odwrócić losów wojny na Wschodzie.  Roosevelt już od końca I wojny światowej był zwolennikiem koncepcji, aby światem rządziły dwa mocarstwa: USA oraz Rosja. Roosevelt nie chwalił się tym poglądem. Przeciwnie - oszukiwał Polaków, zabiegając o głosy Polonii przed wyborami prezydenckimi w 1944 roku.  Z kolei Churchill od po...

Do 1942 roku los sprzyjał Hitlerowi. Rozpoczął samobójczą wojnę, której nie miał szans wygrać, ale przywództwo polityczne Francji i Wielkiej Brytanii (w przypadku Francji - także dowództwo wojskowe) popełniło tyle kardynalnych błędów, że Hitler odnosił sukcesy i opanował całą Europę kontynentalną. Poza Polską (we wrześniu 1939 roku), żadne państwo Europy nie potrafiło bić się z Niemcami. Z kolei p...

30 lipca 1941 roku Sikorski- pod naciskiem Churchilla - podpisał układ z ambasadorem sowieckim w Londynie, Majskim. Sikorski nie upomniał się o około milion obywatel polskich, których po 17 Września Sowieci wywieźli w głąb ZSRR i w dużej części zamordowali. Nie upomniał się też o ziemie polskie, które Sowieci po 17 Września włączyli do swojego terytorium. Doprowadziło to do kryzysu i przejściowego...

Najpierw krótka dygresja nt. tegorocznych wypowiedzi w związku z 11 Listopada.  A potem powrót do historii II wojny światowej. Bezpośrednio przed 22 czerwca 1941 roku Sowieci wkroczyli do Iranu, który Ribbentrop oferował Mołotowowi w czasie rozmów w Berlinie jesienią 1940 roku. Nie zdążyli jednak zająć całego Iranu, bo Niemcy ich zaatakowali, a Brytyjczycy weszli do Iranu od południa. Ostatec...

Nie jest to polemika z autorem książki, ale rozbudowanie kwestii przedstawionych w tej publikacji. Decyzję o wybuchu Powstania Warszawskiego podjął premier Mikołajczyk (na wniosek i za aprobatą dowództwa AK). Do Komendanta Głównego Armii Krajowej należała jedynie decyzja o wyborze dnia i godziny rozpoczęcia walki. Dowódcy kluczowych oddziałów Komendy Głównej AK: Józef Szostak i Kazimierz Pluta-Cza...

Jeszcze raz (krytycznie)o Sikorskim w związku z jego miękką postawą wobec Sowietów w okresie 1939-1941. Zbiegło się to z zabiegami Churchilla o sojusz brytyjsko-sowiecki.  Jeszcze raz (pozytywnie) o Halifaxie. Jego twarde lipcowe przemówienie radiowe zapowiadało stanowczy opór Brytyjczyków przeciwko Niemcom. Churchill powtórzył to samo miesiąc później, a w grudniu 1940 roku wysłał Halifaxa na...

Sytuacja poszczególnych państw zachodnich pokonanych przez Niemcy: okupacja Norwegii oraz 3/4 Francji, duża samodzielność Danii i Belgii, ostrożna polityka marszałka Pétain`a w Republice Vichy.  Sytuacja Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie - błędy Sikorskiego spowodowały utratę polskich formacji zbrojnych, które powstały we Francji. Zostały one sformowane z żołnierzy, którzy po 17 Września -...