كتيبه

وصف سرزمین عرب و یمن، وصف مسجدالحرام و کعبه

فصل پنجم: اندر مُقطعان و بررسیدن از احوال تا با رعایا چون می روند. در این فصل داستانی از دادرسی انوشیروان روایت می شود.

سفر ناصر خسرو به مکه از سمت جنوب مصر، شرح مکه و مسجدالحرام

فصل چهارم: اندر احوال عُمّال و بررسیدن پیوسته از حال ایشان و وزرا

شرحی از دربار سلطان مصر- سفر به مکه و بازگشت به مصر و سفر مجدد به مکه در سال بعد.

فصل دوم: اندر شناختن قدر نعمت ایزد تعالی ملوک را. فصل سوم: اندر مظالم نشستن پادشاه و سیرت نیکو ورزیدن

ادامۀ شرح فتح خلیج؛ شرح شهر مصر

مقدمه در سبب نوشتن کتاب، عناوین فصل های پنجاه گانۀ کتاب، و فصل نخست: "اندر احوال گردش روزگار و مردم و مدح خداوند عالم خلّدالله ملکه"

شرح شهر قاهره

سفر به شهر الخلیل، سفر به مکه و بازگشت به بیت المقدس، سفر به مصر، شرح جزیرۀ تِنیس و شرح رود نیل

شرح مسجد الاقصی و قبۀ صخره و دیگر مساجد در مجموعۀ حرم شریف در بیت المقدس

باز گشت به عکه و گذر از حیفا و قیساریه و ورود به بیت المقدس. شرح مبسوط بیت المقدس

شرحی تهیه کرده ام از شیوۀ حکمرانی در دوران غزنویان و نقش نظامیان و دیوان سالاران را توضیح داده ام.

عبور ناصر خسرو از جنوب ترکیه و گذر از شهرهای غرب سوریه مانند حلب و حما، عبور از شهرهای لبنان مانند بیروت، صیدا، و صور و زیارت قبور انبیا در کوهی در مشرق عکا

حرکت ناصر خسرو از مرو به قصد مکه، عبور از شهرهای سرخس، نیشابور، دامغان، ری، قزوین، سراب، تبریز، مرند، اخلاط، آمِد، میافارقین، و حران

 دراین قسمت خلاصه ای می گویم از آنچه تاریخ بیهقی روایت می کند

این قطعه پایان تاریخ بیهقی است و ادامۀ حوادث خوارزم است.  خوارزمشاه آلتونتاش در جنگ با علی تگین زخمی می شود و می میرد.  حوادث خوارزم با ماجرای اختلاف هارون، پسر آلتونتاش خوارزمشاه که به عنوان والی بالفعل خوارزم منصوب شده، و عبدالجبار، پسر وزیر که به عنوان وزیر در خوارزم منصوب شده، آغاز می شود.  هارون هوای استقلال و تصرف خراسان دارد و در این راه با سلجوقیان و دیگر ترکمانان همراه می شود. او با توطئۀ...

این قطعه آغاز مجلد دهم است. مجلد دهم تاریخ بیهقی کوتاه است و در دو قطعه خوانده می شود.  در این قطعه شرحی داده می شود از اوضاع تاریخی و جغرافیایی خوارزم. بیهقی به نقل از ابوریحان بیرونی حکایت خوارزمشاه ابوالعباس را روایت می کند.  ابوالعباس با امیر محمود دوستی دارد و خواهر او را به زنی گرفته است.  اختلافی بین آنها بروز می کند بر سر روابط با خانان ترکستان. سرداران خوارزمشاه از اینکه او...

امیر مسعود سپاهی فراهم می کند و به فرماندهی امیر مودود، فرزندش، به همراهی خواجه احمد عبدالصمد، وزیرش، به هُیبان (محل هُیبان دقیقاً معلوم نیست ولی باید در مناطق نزدیک بلخ باشد) می فرستد. قصدش آن است که مناطقی از خراسان که از دست نرفته است را حفاظت کند. بعد فرمان می دهد به بار کردن تمامی خزینه و آماده سازی اهل حرم برای سفر به هندوستان. هر چه اطرفیان او را از این کار بر حذر می دارند، از نظرش بر نمی گ...

در این قطعۀ مختصری گفته می شود از تاریخ سامانیان که پیش از غزنویان در ماوراءالنهر و خراسان حکومت می کرده اند.

در این قطعه شرحی مختصر داده ام از مناطق و شهرهایی که در در تاریخ بیهقی ذکر می شود

امیر مسعود به غزنین می رسد، خجل از شکست دندانقان. اطرافیان سعی دارند دل او را خوش کنند ولی او می داند که از دست رفتن خراسان کاری است بزرگ که جبران آن ناممکن است و می گوید: "این چه هوس است که ایشان می گویند؟ به مرو گرفتیم و هم به مرو برفت" که اشاره است به قدرت گرفتن پدرش امیر محمود که از فتح مرو شروع شد. و داستان امیر محمود روایت می شود که چگونه خراسان را فتح کرد.  پس از آن نامه ای از امی...

امیر مسعود نامه ای به ارسلان خان والی ترکستان می نویسد و روایت شکستش در دندانقان را شرح می دهد. برای اولین بار ذکر می کند که "بندگان" به او می گفتند که رفتن به سوی مرو اشتباه است ولی "ما را لجاجی و ستیزه ای گرفته بود". هدف از نامه سنجیدن نظر ارسلان خان است برای کمک کردن به او در جنگ با ترکمانان. در انتها قصیده ای از بوحنیفۀ اسکافی ذکر می شود.

این قطعه روایت شکست سخت سپاه بزرگ امیر مسعود به دندانقان است از ترکمانان که به از دست رفتن خراسان انجامد. مانند تمامی شکستهای بزرگ در تاریخ، امیر مسعود جنگ را به خود باخت که مردم خراسان مدتها بود از جور و تعدی امرای امیر مسعود به جان آمده بودند. همچنین امیر بسیاری از سردارانش را به واسطۀ بی تدبیری از دست داده بود و بسیاری از سربازانش به ترکمانان پیوسته بودند. بعلاوه، در آمدن به ناحیۀ شمال خراسان ب...

امیر مسعود با لشکری بزرگ از نشابور به سمت طوس حرکت می کند. ترکمانان هم به سرخس می آیند. بین طلیعه های دو لشکر درگیریهای پراکنده اتفاق می افتد. لشکر امیر در مضیقۀ خوراک برای سربازان و اسبان است. امیر به سمت سرخس حرکت می کند. در راه بسیاری از مردمان و ستوران تلف می شوند. سرخس هم شهری خراب شده است و آب و علفی در آن نیست. هر چه درباریان به امیر اصرار می کنند به هرات برگردد تا از مضیقه بیرون آیند، امیر...