Kontekst Archeologii Żywej

Odkryj fascynujący świat garncarstwa i szklarstwa 🏺🥛, które przez wieki nie tylko były odzwierciedleniem kultury i technologii, ale także dziś ślady po ich działalności pełnią rolę niesamowitego źródła informacji. Przy umiejętnie zadanych pytaniach mogą być doskonałym narzędziem służącym rozwiązaniu szerszego problemu historycznego, społecznego, gospodarczego, jak również socjotopograficznego. O...

Zanurz się w jednym z najbardziej przełomowych okresów w historii ludzkości. Czym była i jakie skutki miała rewolucja neolityczna? Kiedy do niej doszło, jakie były jej przyczyny, gdzie się rozpoczęła? W jaki sposób doszło do neolityzacji ziem dzisiejszej Europy i Polski? Zabierzemy Cię w podróż do czasów, gdy nasi odlegli przodkowie dokonali niesamowitej transformacji z koczowniczych łowców-zbiera...

Monumentalne kamienne budowle pradziejowe nazywa się megalitami. W języku greckim mega to duży, lithos to kamień. Tego typu konstrukcje określamy również mianem cyklopowej architektury. Pośród wielu licznych reliktów takowej w Gruzji, wyróżniają się osady i twierdzy! W drugiej części spotkania na temat megalitów Gruzji, a także odpowiada na pytania widzów archeolog Przemysław Polakiewicz. Więcej o...

Przez długie wieki ludzie na całym świecie byli przekonani, że relikty megalitycznych struktur obecne w ich otoczeniu zostały wybudowane przez mitycznych, półboskich tytanów. Obszar Gruzji nie odbiega od tego schematu! W pierwszej części spotkania na temat megalitów Gruzji o menhirach, kurhanach, dolmenach i sanktuariach opowiada archeolog Przemysław Polakiewicz. Więcej o cyklu na:  https://a...

Czy kiedykolwiek zastanawialiście się: co było przed Gdynią? Miasto, które w naszym wyobrażeniu kojarzy się z nowoczesnością i dynamicznym portem, nie powstało przecież w próżni! Jako część bogatego dziedzictwa Pomorza, również teren dzisiejszej Gdyni kryje w sobie fascynującą historię sięgającą daleko w przeszłość, nasyconą morskimi przygodami i pradawnymi tajemnicami. Opowiadają: dr Marcin Szerl...

Ponadregionalne centrum polityczne i kulturowe z monumentalnymi budowlami wznoszącymi się na Górze Zamkowej, niczym Akropol lub Wawel. Stolica wielokulturowego księstwa, w którym przeplatają się wpływy Bizancjum i rzymskiego Zachodu. Witajcie w Chełmie, mieście w dzisiejszym województwie lubelskim, które kryje niesamowite historie o władzy, wierze i sztuce inżynieryjnej naszych przodków. Opowiada...

Poznaj świat barbarzyńskich wojowników, ich rytuałów i uzbrojenia. Dowiedz się więcej na temat starożytnych, tajemniczych ofiar składanych w jeziorach, pól bitew i cmentarzysk społeczności z terenów dzisiejszej Polski i okolic. Opowiada dr hab. Bartosz Kontny, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Wszystkich zainteresowanych najnowszą książką naszego gościa pt. „The Archaeology of War. Studies on W...

Badania w Starej Dongoli to ponad 50 lat działalności polskich archeologów! Dawna stolica średniowiecznego królestwa Makurii funkcjonowała od końca V wieku do jej opuszczenia w wieku XVIII. Dziś odnajdujemy relikty po masywnych fortyfikacjach, cytadeli, pałacach, kościołach i klasztorach, które imponowały podróżnikom nawet z najbardziej odległych zakątków ówczesnego świata. O dotychczasowych odkry...

Paleopatologie, zmiany chorobowe, wiek, płeć, intensywność płomieni – czy to wszystko da się ustalić z drobnych fragmentów przepalonych kości? Co najlepiej robić po natrafieniu na urnę i skremowane szczątki mające tysiące lat? Jak duży wpływ na ich zachowanie ma środowisko? Dlaczego prehistoryczne ludy wolały kremację? W tym odcinku zajmujemy się tematem pochówków ciałopalnych i tym jakie informac...

Odkryjcie z nami Mauretanię Tingitańską - afrykańską prowincję Imperium Rzymskiego, powstałą po podbiciu tych ziem przez Rzymian, wyjątkową w swej izolacji, a której relikty do dziś mogą podziwiać zwiedzający Maroko. Od kilku lat polsko-marokańska misja archeologiczna bada okolice Volubilis w poszukiwaniu wież obronnych, które są świadkiem potęgi i zasięgu Imperium Romanum, sięgającego swymi grani...

O pozyskiwaniu żelaza, hutnictwie, kowalstwie, piecach, miechach i mieczach między innymi, we wczesnym średniowieczu opowiadać będą członkowie pracowni kowalskiej Officina Ferraria: dr Maciej Tomaszczyk i Paweł Kucypera. Więcej o cyklu na:  https://archeologia.com.pl/kontekst-podcast-archeologia-historia/ Jeśli spodobało Ci się nasze spotkanie to zapraszamy do uczestnictwa na żywo, co czwarte...

W tym spotkaniu z cyklu KONTEKST przeniesiemy się na Pojezierze Mazurskie sprzed 2,5 tys. lat! Między innymi dlaczego ludzie osiedlali się na wyspach zarówno naturalnych jak i sztucznych przybliżą nam, prezeski Stowarzyszenia „Archeologia Podwodna”: Magdalena Nowakowska oraz Małgorzata Mileszczyk Więcej o cyklu na:  https://archeologia.com.pl/kontekst-podcast-archeologia-historia/ Jeśli spodo...

Archeologiczne Sensacje to wszystko co najstarsze, największe i najważniejsze. Każdy rok przynosi nam niesamowite odkrycia, również w dziedzinie archeologii. Od paru lat zajmujemy się dorocznym podsumowaniem i takie też przygotowaliśmy dla roku 2023! Podsumowanie tekstowe: https://archeologia.com.pl/10-najwazniejszych-odkryc-archeologicznych-2023/ W jury tegorocznej edycji zasiadali dr Radosław Bi...

Dowiedz się, jak Księstwo Warszawskie, stało się symbolem nadziei dla Polaków, marzących o odzyskaniu niepodległości. Sprawdzimy na ile prawdziwe są mity. Przyjrzymy się krytycznie jego decyzjom politycznym, działaniom militarnej i dyplomatycznej strategii oraz ich skutkom dla Polski. W przeciwieństwie do Riddley’a Scott’a będziemy się trzymać faktów, nawet pomimo tego, że nas tam wtedy nie było!...

Odkryj fascynującą historię Tadeusza Smoleńskiego, pierwszego polskiego egiptologa, i jego wkładu w badania starożytnego Egiptu. Dowiedz się, jak jego prace wpłynęły na rozwój polskiej nauki i poznanie tajemnic cywilizacji rozwijającej się nad brzegami Nilu. Przypomnimy także o pionierskich badaniach nie tylko w skali Polski, ale także w skali światowej. Już 30 lat temu bowiem, to w Krakowie zreal...

Poznaj tajniki starożytnego rytuału Inków i unikalną historię Damy z Ampato. W 1995 roku, na południu Peru, archeolog Johan Reinhard i peruwiański przewodnik Miguel Zarate odkryli na górze Ampato doskonale zachowaną mumię nastoletniej ofiary - dziewczynki, której twarz niedawno została zrekonstruowana, by wyglądała jak żywa. Dowiedz się więcej o rytuale capacocha, w którym dzieci były pośrednikami...

Dowiedz się, co jedli nasi przodkowie 10, 100 a nawet 300 tysięcy lat temu, w najstarszym i najdłuższym okresie ludzkości! Jak często mogli liczyć na mięso? Jakie rośliny i składniki naturalne stanowiły część diety naszych odległych przodków i kuzynów. Opowiada dr hab. Iwona Sobkowiak-Tabaka, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Więcej o cyklu na:  https://archeologia.com.p...

Ostrów Tumski we Wrocławiu to najstarsza, zabytkowa część Wrocławia, która powstała na ówczesnej wyspie na obszarze przepraw na Odrze w okolicy ujścia rzeki Oławy. Jak głęboko w przeszłość sięga historia grodu na wrocławskim Ostrowie Tumskim? Skąd wzięła się jego nazwa? Dlaczego to miejsce było tak ważne dla dawnej stolicy Śląska? Co archeologia mówi nam o jego dawnych mieszkańcach i jak wielki wp...

Pierwsze miesiące II wojny światowej miały szczególnie tragiczny wymiar na terenie przedwojennego województwa pomorskiego. Wiązały się one z zaplanowanymi, masowymi mordami określonych grup obywateli polskich, dziś znanych pod wspólną nazwą Zbrodni pomorskiej 1939. Od 8 maja 2023 roku trwały czynności procesowe gdańskiego pionu śledczego Instytutu Pamięci Narodowej oraz biegłych z Instytutu Archeo...

Od kilku lat coraz więcej się dzieje wokół egipskich mumii w naszym kraju. Dwa lata temu media na całym świecie obiegła informacja na temat tzw. Mumii Tajemniczej Damy, należącej do Uniwersytetu Warszawskiego, a wystawianej w Muzeum Narodowym w Warszawie. Badacze z Warsaw Mummy Project opowiadali o odkryciu również u nas w ramach cyklu #KONTEKST. Choć wzbudziło ono kontrowersje i ożywioną dyskusję...

Czym jest geoarcheologia? Jak wyglądało środowisko we wschodniej Polsce 7 tys. lat temu? Dlaczego archeologów interesuje zawartość fosforu w glebie? Jak orientujemy się w tych tysiącach pomiarów, zdjęć i rysunków? Na te i inne pytania odpowiadają: dr Marcin Szeliga, dr Marcin Maciejewski oraz dr Piotr Bartmiński z UMCS. Więcej o cyklu na:  https://archeologia.com.pl/kontekst-podcast-archeolog...

Metsamor to jedno z najbardziej znanych stanowisk archeologicznych w Armenii, położone kilkadziesiąt kilometrów na zachód od Erywania. Od VIII wieku p.n.e. Metsamor wchodziło w skład królestwa Uraratu – biblijnego królestwa Ararat. Miasto z twierdzą, kompleksy świątynne z sanktuariami, cmentarzysko z kurhanami, w skrócie - prawdziwe centrum kulturowe i polityczne doliny Araksu! Opowiada dr hab. Kr...

Kurhany w Mirosławiu na stanowisku 37 swoje tajemnice zaczęły ujawniać dopiero od roku 2015. Zupełnie nieznane wcześniej cmentarzysko odkryto dzięki danym LIDAR - było to siedem nasypów kurhanowych, ulokowanych wzdłuż wysokiej w tym miejscu krawędzi Pradoliny Noteci, określanej mianem Tarasu Walkowickiego. W 2016 roku, wspierane przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Pile i Nadleśnictwo Sar...

Z badań społecznych prowadzonych przez Narodowy Instytut Dziedzictwa wysuwa się m.in. smutny wniosek: dziedzictwo archeologiczne należy do najmniej zrozumiałych, a więc najmniej interesujących dla Polaków. Dlatego w tym odcinku podyskutujemy i odpowiemy na tytułowe pytanie: po co nam dziedzictwo archeologiczne? Opowiadają dr hab. Michał Pawleta prof. UAM oraz Aleksandra Chabiera. Więcej o cyklu na...

Samborowice to obecnie niewielka miejscowość położona w powiecie raciborskim, niedaleko od granicy z Czechami. Jest to ostatni polski przystanek na drodze z Raciborza do czeskiej Opawy. Pozostałości odkrytej w Samborowicach celtyckiej osady z przełomu III i II wieku przed Chrystusem pokazują, że już wtedy zamieszkująca ją społeczność utrzymywała rozliczne kontakty handlowe z odległymi obszarami ów...