كۈندىلىك ئاڭلىتىش

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئاقسۇدا روزىدارلارنىڭ روزىسىنى بۇزۇش ياكى روزا تۇتۇشقا ئىمكان قويماسلىق ئۈچۈن ئاھالىلەر مەجبۇرىي ئەمگەككە سېلىنغان خىتاي ئىقتىسادى پارتلاش ئالدىدىكى «كۆپۈك» مۇ؟ تۇرغۇنجان ئالاۋۇدۇن ب د ت دا ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقى ۋە خىتاينىڭ دىنىي باستۇرۇشلىرىنى ئەرەب تىلىدا ئوتتۇرىغا قويدى ھېنرىك شاجىۋىسكى: «ئۇيغۇرلار ئۆز كىملىكىنىڭ خىتاي ھۆكۈمىتى تەرىپىدىن لايىھەلەنگەن نۇسخىسىنى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  تايلاندتىن قايتۇرۇلغان ئۇيغۇرلار ۋە سىياسەتتىكى ئويۇنلار تىل مەھكۇملۇقى ۋە خىتايلاشتۇرۇلۇۋاتقان ئەۋلادلارنىڭ ئۇيغۇر تىلىدىن ئايرىۋېتىلىشى مۇتەخەسسىسلەر: بېيجىڭدىكى «ئىككى يىغىن» غا قاتناشقان «ئاز سانلىق مىللەت ۋەكىللىرى» خەلققە ۋەكىللىك قىلالمايدۇ گېرمانىيەدە خىتايدىن تارالغان كورونا ۋىرۇسى توغرىسىدا يېڭىدىن بەس-مۇنازىرىلەر كۈچەيمەكتە «دۆلەت ئىگىلىكىدىكى ئىچكى ئەزالار...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  مىسسۇرى ئىشتاتى كوۋىد يۇقۇمىدا مەسئۇلىيەتسىزلىك قىلغان خىتاينىڭ مال-مۈلۈكلىرىنى مۇسادىرە قىلىدىغانلىقىنى جاكارلىدى ياۋروپا پارلامېنتى تايلاندنىڭ ئۇيغۇرلارنى خىتايغا قايتۇرغانلىقىغا قارشى قارار لايىھەسى ماقۇللىدى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى 3-نۆۋەتلىك شەرقىي تۈركىستان مىللىي كېڭىشى ۋە ئۇيغۇر ياشلىرى كېڭىشى ئۆتكۈزمەكچى مەمەت ئېزىز سادىق تۈركىيە سوتىدا خىتاي ئۈچۈن جاسۇسلۇق قى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  قەشقەر پەيزىۋاتتا ئاھالىلەر روزا تۇتمايۋاتقانلىقى ھەققىدە مەسئۇل كادىرلارغا ئىسپات يوللاشقا مەجبۇرلانغان ئامېرىكا ئاۋام پالاتاسى DHS نىڭ خىتاي تەھدىتىگە تاقابىل تۇرۇش ھەققىدىكى قانۇن لايىھەسىنى ماقۇللىدى ما شىڭرۇي: «ئامېرىكانىڭ شىنجاڭغا يۈرگۈزگەن ئېمبارگوسى 144 دىن ئارتۇق كارخانىغا تەسىر قىلدى» «مەدەنىيەت ئىگىدارچىلىقى» ھوقۇقىنىڭ ئوخشىمىغان ئىككى يۈزى فىرانسىيە مەتبۇئ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  خىتاينىڭ «جەنۇبىي شىنجاڭ خىزمەت يىغىنى» ۋە «بۈيۈك شاھمات ئىستراتېگىيەسى» ئۇيغۇر ئېلىدىن ئەنگلىيەگە قاتنايدىغان يۈك توشۇش لىنىيەلىرى ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكى بىلەن بۇلغانغانمۇ؟ دىلنۇر رەيھان ۋە گۈلباھار جېلىلوۋا پارىژ سوتىغا «خىتاينىڭ چېگرا ھالقىغان باستۇرۇش» قىلمىشى ئۈستىدىن قايتا ئەرز قىلدى «تەكلىماكان گىرۋىكىنى قاشالاش» كەينىدە… ئىستانبۇلدا ئېچىلغان 41-نۆۋەتلىك «كىتا...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  خىتاي نېمە ئۈچۈن بەشبالىق قەدىمكى شەھەر خارابىلىكنى «بېيتىڭ» نامىدا قوللىنىدۇ؟ د ئۇ ق ئاياللار كومىتېتى 8-مارت كۈنى ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ رولى ھەققىدە تور سۆھبەت يىغىنى ئۆتكۈزدى بىڭتۈەن ئاياللىرىنى تۇغۇشقا رىغبەتلەندۈرۈپ، ئۇيغۇر ئاياللىرىنى تۇغۇتتىن چەكلەش ئەخمەت داۋۇتوغلۇ تايلاندتىن قايتۇرۇلغان 40 نەپەر ئۇيغۇر مەسىلىسىدە تۈركىيە ھۆكۈمىتىنى تەنقىد قىلدى بىشكەكتە 1944-19...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  خىتاي، ئامېرىكا بىلەن ھەر قانداق جەڭگە كىرىشكە ھازىر ئىكەنلىكى ھەققىدە قۇرۇق ھەيۋە كۆرسەتكەن لاگېر شاھىتلىرى: «ئۇيغۇر ئاياللىرى ئىرقىي قىرغىنچىلىقنىڭ نىشانى قىلىنماقتا» ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 58-قېتىملىق يىغىنىدا ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقى ئوتتۇرىغا قويۇلغان ما شىڭرۇينىڭ چاقىرىقى ۋە راست-يالغانلار ئارىسىدىكى سېلىشتۇرما خوتەن قاشتېشى خورىماس خەزىنىمۇ؟ (2) Hosted...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  تايلاند ھۆكۈمىتى باشقا دۆلەتلەرنىڭ ئۇيغۇرلارنى قوبۇل قىلماقچى بولغانلىقى، ئەمما خىتاينىڭ «ئۆچ ئېلىشى» دىن قورققانلىقىنى ئېتىراپ قىلدى «خىتايدىكى كىشىلىك ھوقۇقنى قوغداش» تەشكىلاتى: خىتاينىڭ خالىغانچە تۇتقۇن ھەرىكىتى ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت شەكىللەندۈرۈشى مۇمكىن كلارىس دىئاز: «خىتاينىڭ قازاقىستاندا ئادەمسىز ئۇچقۇ زاۋۇتى قۇرۇشى خىتاي ئۈچۈن ئىستراتېگىيەلىك ئەھمىيەتكە ئ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئامېرىكا، كانادا قاتارلىق دۆلەتلەر تايلاندتىكى ئۇيغۇرلار خىتايغا قايتۇرۇلۇشتىن بۇرۇن ئۇلارغا سىياسىي پاناھلىق بېرىدىغانلىقىنى ئېيتقان ئاقسۇدا ئىككى نەپەر ياش ھىجرەت پىلانىدىن ۋاز كەچكەن تۇرۇقلۇق 9 يىللىقتىن كېسىلگەن ئىسلام دۆلەتلىرى خىتايغا قايتۇرۇلغان 40 ئۇيغۇر ئۈچۈن نېمىشقا گەپ قىلمايدۇ؟ ئەنگلىيە پارلامېنتىدىكى ئىپتارلىق زىياپەتتە ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقى تونۇشتۇرۇلغان «...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  تايلاند كىشىلىك ھوقۇق پائالىيەتچىلىرى ئۇيغۇرلار سەۋەبىدىن تايلاندنى ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىدىن قوغلاپ چىقىرىشنى تەلەپ قىلدى قازاقىستان پۇقراسى جانات جېڭىز يۇرتى ئالتايغا زىيارەتكە بارغاندا خىتاي ساقچىلىرى تەرىپىدىن ئۇرۇپ ناكا قىلىنغان سەرپىل پەنەس شاھىن خانىم: «ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقىنى توختىتىش ئۈچۈن قانۇنىي كۈرەشنى داۋام قىلىمەن» خىتاينىڭ «جەنۇبىي شىنجاڭ خىزمەت يىغىن...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ماركو رېسپىنتى: «خىتاي ئۆزىنىڭ قەبىھ كۈچىنى يەنە بىر قېتىم ئىسپاتلىدى» «شاڭخەي ئامېرىكا جەمئىيىتى» خەلقئارادىن تايلاندتىن قايتۇرۇلغان ئۇيغۇرلارنىڭ ھاياتىي بىخەتەرلىكىنى قوغداشنى تەلەپ قىلغان تايلاند نېمە ئۈچۈن خەلقئارانىڭ بېسىمىغا قارىماي 40 نەپەر ئۇيغۇرنى خىتايغا قايتۇرۇپ بەردى؟ ئۇيغۇرلار: ئېغىر زۇلۇم، ئاچچىق رېئاللىق ئالدىدىكى كۈرەش ۋە ئۈمىدلەر پارلامېنت ئەزاسى بۇغر...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  يەھۇدىيلار چوڭ قىرغىنچىلىقى خاتىرە مۇزېيى دوكلاتى: «ئۇيغۇر ئىرقى قىرغىنچىلىقى داۋام قىلىۋاتىدۇ» ئۇيغۇر ئەتلەس كىيىم-كېچەكلىرىنىڭ خىتايچىلاشتۇرلۇشى قانداق يۈزلىنىشتىن دېرەك بېرىدۇ؟ ئادرىيان زېنزنىڭ يېڭى دوكلاتى ئۇيغۇر ئېلىدىكى چوڭ تۇتقۇننىڭ يولى قانداق ئېچىلغانلىقىنى ئاشكارىلىغان تايلاندتىن خىتايغا قايتۇرۇلغان ئۇيغۇرلار ھەققىدە مەتبۇئاتلاردىكى ئىنكاسلار ئۇيغۇرلارنى ئىر...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ماركۇ رۇبىيو تايلاندنىڭ ئۇيغۇر مۇساپىرلىرىنى خىتايغا قايتۇرۇشىنى قاتتىق ئەيىبلىدى ئىستانبۇلدىكى ئۇيغۇرلار تايلاندنىڭ 40 ئۇيغۇرنى خىتايغا قايتۇرۇپ بەرگەنلىكىگە غەزەپلىنىپ نامايىش ئۆتكۈزدى «دۇنيادىكى ئەركىنلىك 2025» : ھەقلەر ھامىيلىقىدىكى جاپالىق كۈرەشلەر «قوغدىغۇچىلار» تەشكىلاتىنىڭ دوكلاتى خىتايدا غايىب بولغۇچىلارنىڭ ئائىلىسىگە قوللانما تەقدىم قىلغان تەيۋەن تاشقى ئىشلا...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  تايلاندتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ 24 سائەت ئىچىدە خىتايغا قايتۇرۇلماقچى بولغانلىقىغا دائىر ئۇچۇرلار قايتا ئەندىشە قوزغىماقتا ئۇيغۇر مۇتەخەسسىسلىرى: خىتاينىڭ تارىم نېفىتلىكىدە 10 مىڭ 910 مېتىرلىق قۇدۇق كولىشى ئېكولوگىيەلىك مۇھىتقا زىيان سېلىشتۇر ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسىنىڭ نۆۋەتتىكى خىتاي سىياسىتى: مەسىلە ۋە لايىھەلەر ئابدۇۋەلى ئايۇپ UNESCO يىغىنىدا سۆزلەشكە رۇخسەت قىلىنمىغان «غە...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  پىرېزىدېنت دونالد ترامپ خىتاينىڭ ئامېرىكادىكى ھالقىلىق ساھەلەرگە مەبلەغ سېلىشىنى چەكلەش ئۈچۈن ھەرىكەتكە ئۆتكەن د ئۇ ق تەيۋەندە چاقىرىلغان خەلقئارا يىغىندا خىتاينىڭ چېگرا ھالقىغان باستۇرۇشىنى ئوتتۇرىغا قويدى ئەنقەرەدە «مەجبۇرىي ئەمگەك» ۋە «شەرقىي تۈركىستان بالىلار ئەمگىكى» ناملىق ئىككى دوكلات تونۇشتۇرۇلدى «تەرجىمە قىلىش» مۇ ياكى «سۈزگۈچتىن ئۆتكۈزۈش» مۇ؟ ئۇيغۇرلار شىۋېت...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئاقسۇ مائارىپ ئىنستىتۇتىنىڭ ئۇيغۇر ئوقۇتقۇچىلىرىدىن ئاز دېگەندە %20 نىڭ تۈرمىدە ئىكەنلىكى ئاشكارىلاندى خىتاي كونا مەھەللىلەرنى چېقىپ ئۆزگەرتىش پىلانى بويىچە ئۈرۈمچىدە 56 جايدا ئىش باشلىماقچى قازاقىستاننىڭ چېلەك يېزىسىدىكى مۇراسىمدا مىللەتلەر ئارا دوستلۇق قايتا تەكىتلەندى ئىستانبۇلدا «شەرقىي تۈركىستان يۈرۈشى ۋە نامايىش» پائالىيىتى ئۆتكۈزۈلدى خىتاي كوممۇنىستلىرىنىڭ مۇسۇ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  مەرھۇم غۇلامىدىن پاختا: «ۋەتىنىنى تونۇغان ئاللاھنى تونۇغان بىلەن ئوخشاشتۇر» دۇنيا ئانا تىل كۈنى ۋە يوقىتىلىۋاتقان ئۇيغۇر تىلى تەيۋەندە ئۆتكۈزۈلگەن خالىفاكىس خەلقئارا بىخەتەرلىك مۇنبىرىدە ئۇيغۇر مەسىلىسىمۇ ئوتتۇرىغا قويۇلغان كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرى خىتاينىڭ شىۋېتسارىيە ھۆكۈمىتىگە قارشى باياناتىغا ئىنكاس قايتۇردى شەرقىي تۈركىستان ۋەخپىسىدە يېڭى ئۇسۇلدا تەييارلان...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئىرېلاندىيە ھۆكۈمىتى ۋاڭ يىنىڭ زىيارىتىدە ئۇيغۇرلار مەسىلىسىدىكى ئەندىشىلىرىنى ئوتتۇرىغا قويدى شائىرە ۋە ئانا تىل ئوقۇتقۇچىسى مېھرىنىسا ئىسمائىلنىڭ ۋاقىتسىز ئۆلۈمى قەلەمكەش دوستلىرىنى قايغۇغا سالدى ئانالىزچىلار: «ئامېرىكىنىڭ يېڭى قارارى تەيۋەننىڭ مۇستەقىل بىر دۆلەت بولۇپ خەلقئارادا ئېتىراپ قىلىنىش ئېھتىماللىقىنى كۈچەيتىدۇ» خىتاينىڭ سۈنئىي ئەقىل تېخنىكىسى ئارقىلىق قىزى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  تارىخچى ۋە يەر ناملىرى تەتقىقاتچىسى خوجانىياز يوللۇغ تېكىننىڭ 17 يىللىق كېسىۋېتىلگەنلىكى دەلىللەندى خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئېلىدە يەنە 258 كونا مەھەللىنى چېقىپ ئۆزگەرتىدىغانلىقى كۆزەتكۈچىلەرنىڭ دىققىتىنى قوزغىماقتا شىۋېتسارىيە ئېلان قىلغان خىتاينىڭ «چېگرا ھالقىغان باستۇرۇشى» غا مۇناسىۋەتلىك دوكلات د ئۇ ق تەرىپىدىن قارشى ئېلىندى ئارخېئولوگىيەلىك تېپىلمىلاردا خىتايچە خەتلەرنىڭ...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  تايلاند سوتى ئۇيغۇر ئەرزدارلىرىنىڭ ھەقلىق تەرىپى بارلىقى، كۆچمەنلەر ئىدارىسىنىڭ چۈشەنچە بېرىشىنى تەلەپ قىلدى ئاسارەتتىن قۇتۇلۇپ ماراكەشتىن ئامېرىكاغا كەلگەن ئىدرىس ھەسەن ئامېرىكا ھۆكۈمىتىگە مىننەتدارلىقىنى بىلدۈردى جەنۋە «كىشىلىك ھوقۇق ۋە دېموكراتىيە مۇنبىرى» دە ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقى ئوتتۇرىغا قويۇلدى خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئېلىنى «مائارىپتا كۈچلۈك رايون قىلىپ قۇرۇش پىل...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  تايلاند سوتى ئۇيغۇر مۇساپىرلىرىنى قويۇپ بېرىش ئەرزىنى كۆرۈپ چىقىشقا باشلىدى تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ماركو رۇبىيو: «ئامېرىكا خىتاي پەيدا قىلىۋاتقان تەھدىتنى قەتئىي ھەل قىلىشى كېرەك» ئامېرىكا ياۋروپادىكى ئۇرۇشنى ئاياغلاشتۇرۇپ، دىققەتنى خىتايغا قاراتماقچى بولغان DeepSeek نى چەكلەش بويىچە قانۇن لايىھەسىنىڭ تونۇشتۇرۇلۇشى ئامېرىكا-خىتاي مۇناسىۋىتىگە قانداق تەسىر كۆرسىتىدۇ؟ H...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  تەتقىقاتچىلار ئۇيغۇر ئېلىنىڭ چېگرا بويىدىكى شەھەر-ناھىيەلىرىدە نوپۇسنىڭ ئازىيىشىغا قارىتا ئوخشىمىغان ئىنكاسلاردا بولدى لاگېر شاھىتلىرى: «ئۇيغۇر قىزلىرىنى خىتايلار بىلەن تويلاشتۇرۇش ئېلانلىرىنىڭ كەينىدە خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇرلارنى خىتايلاشتۇرۇش سىياسىتى مەۋجۇت» د ئۇ ق ھەيئىتى ياۋروپا پارلامېنتىدا ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكى ۋە خىتاينىڭ چېگرا ھالقىغان باستۇرۇشلىرىنى ئاڭلا...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ئۇچتۇرپان ئىماملىرىم دېھقانلىرى ياڭاق كۆچىتىنى ھەقسىز تىكىشكە ۋە ياڭاقلىق باغلاردا ھەقسىز ئىشلەشكە مەجبۇرلانغان ئاۋسترالىيە فېدېراتسىيە پارلامېنتىدا «پارتىيەلەر ئارا ئۇيغۇرلارنى قوللاش گۇرۇپپىسى» رەسمىي قۇرۇلدى ئامېرىكا خىتاي سودا ئۇرۇشىدا زادى كىم غەلىبە قىلىدۇ؟ ئامېرىكانىڭ ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىدىن چېكىنىپ چىقىشى خىتايغا پۇرسەت يارىتىپ بېرەمدۇ؟ ئاتاقلىق ناخشىچى...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  ما شىڭرۈينىڭ ئۇيغۇر ئېلىدە «ئايرىملىق» نى ئەمەس، «جۇڭخۇا مىللىتى ئورتاق گەۋدىسى» نى تەكىتلىشى نېمىدىن دېرەك بېرىدۇ؟ ئىستانبۇلدا «شەرقىي تۈركىستان ئۈچۈن» ناملىق شېئىرىيەت مۇسابىقىسى ئۆتكۈزۈلدى «شىنخۇا تورى» نىڭ «شىنجاڭ: غەربىي دىياردا قەد كۆتۈرگەن ئاشلىق ئامبىرى» ناملىق ماقالىسىگە رەددىيە ئۇيغۇر ئالىمى بەكرىمجان غلاۋدىنوف پۈتۈن قازاقىستان مېمارچىلىق ئىلمىنىڭ تۇنجى دوكت...

بۈگۈنكى مۇھىم خەۋەرلەر:  فىرانسىيەنىڭ داڭلىق تەنتەربىيە بۇيۇملىرى شىركىتى - «دېكاتلون» ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىدىن پايدا ئېلىش بىلەن ئەيىبلەندى لوندوندا خىتاينىڭ زور كۆلەملىك ئەلچىخانا سېلىش پىلانىغا قارشى نامايىش ئۆتكۈزۈلدى مۇتەخەسسىسلەر ئۇيغۇرلارنىڭ تارىختىن بۇيان خىتايلار بىلەن توي قىلىش ئەنئەنىسى بارلىقىنى رەت قىلدى خىتاينىڭ «يېڭىچە تەشۋىقات ئۇسلۇبى» ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقىنى يوشۇرالامد...