Kitapların Arzusu

Metallica'nın One şarkısını ilk kez ne zamandinlediniz? Peki o şarkının ardında yatan hikâyeyi biliyor musunuz? Bu bölümde Budapeşte'de izlediğim Metallica konserinden yola çıkarak, beni yıllardır peşinden sürükleyen bir sorunun izini sürüyorum. Dalton Trumbo'nun Johnny Got His Gun romanı,savaşta bedeninin içine hapsolmuş Joe Bonham ve Gaston Bachelard'ın mekânüzerine düşünceleri e...

Bir beden sanat olabilir mi? Peki ya acı? Ya bakış? Bu bölümde Marina Abramović’in sarsıcı performansları üzerinden insanın görünür olma arzusunu, acıyla kurduğu ilişkiyi ve sınırlarla olan bağını konuşuyoruz. İnsan neden ancak sarsıldığında uyanıyor? Vicdan gerçekten içimizde mi yaşıyor, yoksa kurallarda mı? Ve biri bize gerçekten baktığında… geriye saklanacak ne kalıyor? Bu bölümde merkezde sana...

Bir oda gerçekten güvenli bir yer midir? Bu bölümde The Yellow Wallpaper üzerinden bir odanın insan zihniyle ne yaptığını konuşuyoruz. Bir duvar kâğıdı neden korkutucu olur? Sessizlik neden bazen iyileştirmez? Ve insan gerçekten kendi zihninin dışına çıkabilir mi? Bu yolculukta Gaston Bachelard’ın mekân düşüncesine, Tuhaf Bir Kadın’a, Black Swan filmine ve Rooms by the Sea tablosuna uğruyoruz. Baz...

Bazı çocuklar yaramaz değildir. Sadece… duyulmaz. Şeker Portakalı’ndaki Zeze de onlardan biri. Sevilmeyen, görülmeyen, susturulan bir çocuk. Bu bölümde onun yaramazlıklarının aslında bir çığlıkolduğunu, bir çocuğun kendine bir ağaçta nasıl bir dünya kurduğunu konuşuyoruz. Mekânın Poetikası’ndan yola çıkarak şunu soruyoruz: İnsan gerçekten bir yerden çıkar mı? Yoksa bazı yerler… insanın içinden hiç...

Yirmi yıl önce, kalabalık bir grupla Godot'yu Beklerken izlemeye gittik. Oyun bittiğindeçoğumuzun ortak cümlesi şuydu: “Hiçbir şey anlamadım.” Ama belki de meseleanlamak değildi. Bu bölümde, o akşamdanyola çıkarak Samuel Beckett’in dünyasına, absürt tiyatroya ve hayatın entanıdık hâllerinden birine bakıyoruz: beklemek. Beklemek gerçektenpasif bir hâl mi? Yoksa insanı içeridenyavaş yavaş tükete...

Bu bölümde Gaston Bachelard’ın MekânınPoetikası eşliğinde mekânın ölçülen değil, yaşanan bir şey olduğunu konuşuyorum. Ev, bahçe, köşe, gökyüzü… Mekânın hafızayla, bedenle ve çocuklukla nasıl iç içegeçtiğini; bir yerden çıkmanın, o yerden çıkabilmek anlamına neden her zaman gelmediğini. Bölümün merkezinde Parasız Yatılı adlı şiir var. Bir bahçede bırakılan çocukluk, atkestanelerinin öğrettiği alda...

Bu bölümde Fransızfilozof Gaston Bachelard’ın Ateşin Psikanalizi kitabından yola çıkıyorum. Ateşi, yanıp geçen bir şey olarak değil; insanda kalan bir hâl olarak düşünüyorum. Bachelard’a göreateş, yalnızca yanan bir şey değildir. İnsan ateşi beklerken hayal kurar. Ve bazen ısınmak için odun yetmez — hayal etmek gerekir.  Bu bölümde teori anlatılmıyor. Ateş düşüncesi, bozkırda geçen beş kışın içind...

Feminizmerkek düşmanlığı mı? Kadınların savaşı mı? Yoksaözgürlüğün en yalın tanımı mı?  Bu bölümde bell hooks’un Feminizm Herkes İçindir kitabını rehber alarak,feminizmin yanlış anlatılan yüzünü sıyırıyor; onun politik, duygusal ve ruhsalderinliğine dalıyoruz.  Kadınlarınevde, okulda, ilişkide, işte yaşadıkları baskının neden “bireysel” değilpolitik olduğunu; erkekliğin neden erkekleri de yaraladı...

Bu bölüm, binlerce yıldır değişmeyen birgerçeğin izini sürüyor: Bir fikir gerçekten ölür mü? Alevlerden yasak listelerine, mahkeme salonlarından algoritmalara uzanan uzunbir yolculukta, susturulan düşüncelerin nasıl yeniden ortaya çıktığını,küllerin nasıl kelime taşıyabildiğini anlatıyoruz. Antik çağın kitap yakmalarından Engizisyonmahkemelerine… Nazi meydanlarından Sovyet arşivlerine… McCarthy li...

Kibrit kutusunun üzerindeki “ortalama kırk çöp” yazısı,sadece bir sayı değil… Hayatlarımızın üzerine çekilmiş gizli bir sınır. Bu bölümde normali sorguluyorum, ortalamanın rahatlığını ateşe veriyorum ve sıradanlaşmaya razı edilmiş yaşamların kapısını aralıyorum. “Ortalama Kırk Çöp: Normali Ateşe Veriyorum” Kulaklığını tak. Karanlığı biraz birlikte yakalım. #OrtalamaKırkÇöp #Normaleİsyan #OrtalamaD...

Bu bölümde binlerce yıl öncesine,Herodotos’un anlattığı Gyges efsanesine gidiyoruz. Ama orada kalmıyoruz. Platon’un görünmezlik yüzüğünden Foucault’nun Panoptikon’una, Black Mirror’dan Game of Thrones’a, sosyal medyada sergilenen bedenlerden, rızasız bakışlara kadar uzanan biryolculuk bu. Görmek, görünmek, gözetlenmek ve teşhiredilmek arasındaki çizgiler bulanık. Mahremiyetin ne olduğunu, rızanın...

Görünmez bir hayatın en parlak anı… ClariceLispector’un Yıldızın Saati , Macabéa’nın sessiz varoluşunu, hafifliğin bilegölgesinde süren bir yaşamı anlatıyor. Bu bölümde Macabéa’nın hikâyesinden yola çıkarak görünmezlik, hafiflik, ağırlıkve ölümün ışığı üzerine düşünüyoruz. Milan Kundera’nın Var Olmanın Dayanılmaz Hafifliği ile kurulan felsefi bağlar, bize hayatın anlamınıyeniden sorgulatıyor. Kiml...

Krezus’unkibriyle açılan bir sayfa, Tolstoy’un gölgesinde kapanıyor… Mutluluğun ne zaman fark edildiğini, kaderin bize neleri itiraf ettirdiğini veson sahnede kim olduğumuzu nasıl keşfettiğimizi konuşuyoruz. Herodot’un altın tahtından, İvan İlyiç’in sessiz yatağına ve The EnglishPatient ’in zamanın kıyısında kaybolan gizemli dünyasına uzanan biryolculuk bu. Ve belki de en büyük soru hâlâ şu: “Ya g...

Bir subay…Bir bürokrat…Bir fil…Ve milyonlarcainsanın kaderi… Bu bölümde George Orwell’in “Bir Fili Vurmak”adlı çarpıcı denemesinden yola çıkıyor, Hannah Arendt’in “kötülüğünsıradanlığı” kavramıyla buluşturuyoruz. Kalabalığın baskısı, düşüncesiz itaat, vicdanın sessizliği… Orwell’in sömürgeci subayıyla Arendt’in Eichmann’ı arasında nasıl bir bağ var? Peki ya bugün? Sıradan kötülük hâlâ aramızda mı?...

Bu bölümde,Clarissa Pinkola Estés’in Kurtlarla Koşan Kadınlar kitabının büyülüdünyasına adım atıyoruz. Estés, kadınların içinde var olan ama bazen unuttuğumuz o “vahşi,” yaratıcı vesezgisel yanımızı cesurca hatırlatıyor. Mitler ve masallar aracılığıyla, içimizdeki gücü, özgünlüğü ve sezgileriyeniden keşfetmemize rehberlik ediyor. Özellikle Kibritçi Kız masalıüzerinden, içimizdeki yaratıcı ruhun na...

Bir kara kedi miyavlar geceye, Poe’nungölgesi düşer yazıya. Vicdanın fısıltısı, suçun sesi, deliliğin karanlık yankıları… Bu podcastte, “Kara Kedi”nin karanlıklabirentinde yolculuk yapıyoruz. İnsanın içinde saklı gölgeleri, suçun ve vicdan azabının dokunaklı ritminikeşfediyoruz. Dinle, hisset ve kendi karanlığınla dansetmeye hazır ol. Çünkü bazen en derin korkular, en gerçek yüzümüzdür. #KaraKedi...

Platon’un karanlık mağarasından çıkıyoruz… Fringe’in laboratuvarlarına, gölgeleri kaydeden Gözcüler’in izine düşüyoruz. Sonra Asimov’un “Sonsuzluğun Sonu”na varıyoruz Zamanın defalarca yazılıp silindiği bir evrende, aşkı ve özgür iradeyiarıyoruz. Zaman nedir? Kim yönetir ?Gölgelerle mi yaşıyoruz hâlâ, yoksamağaradan çoktan çıktık mı? Bu bölümde, bilim kurgunun felsefeyle dansına tanıkolacaksınız....

Sırça Fanus , sadece bir roman değil; kırılganlığın, sessizliğinve görünmez baskıların camdan metaforu. Bu bölümde Sylvia Plath’ın tek romanı üzerinden, bir genç kadının iç dünyasındayankılanan çatlaklara kulak veriyoruz. Esther Greenwood’un yalnızlığı, bugünün“normal” olma baskısıyla mücadele eden herkesin yalnızlığı. Psikolojik çöküş ile varoluşsal sorgulamanın iç içe geçtiği bu yolculukta,Simon...

Bu bölümde Victor Hugo’nun Notre-Dame’ın Kamburu ve Carl-Johan Vallgren’in Bir Garip Aşk Öyküsü üzerinden; aşkın güzellik algısıyla nasılsavaştığını, çirkinliğin nasıl en saf duygulara zemin olabileceğini ve Zkuşağının “filtreli aşk” dünyasında neleri kaçırdığını konuşuyoruz. Quasimodo’nun sessiz sadakati, Herkül’ünkelimesiz derinliği… Esmeralda’nın toplum dışılığı, Henriette’in güzelliğin mahkûmu...

Kitap olmak isteyen film: Belki de kamera “bitti” dedi ama karakterin hâlâanlatacakları vardı… Bu bölümde Alien: Covenant 'la ters köşeyapıyoruz: Önce film, sonra kitap! Yaratığın iç sesi mi? Var. Androidinvaroluş krizi mi? O da var. “Bu film yetmedi, bir de kitap yazayım”diyen evrenlere hoş geldiniz! Bugün, önce filmi sonra kitabı yapılan bu özelevreni birlikte keşfedeceğiz. #AlienCovenant #B...

Boyalı Kuş , sadece bir roman değil;dünyanın görmezden geldiği savaşın başka bir yüzü. Bu bölümde, bir çocuğungözünden anlatılan sessiz bir cehennemin içine giriyoruz. Film ve kitabınsarsıcı sembollerinden yola çıkarak, savaşlarda yok olan çocukluğa,duyarsızlaşan dünyaya ve bizim sorumluluğumuza uzanıyoruz. Geçmişten bugüne… Bir vicdan çağrısı. #BoyalıKuş #SessizÇığlık #ÇocuklarSavaşaDeğilOyuna #U...

Tolstoy’un Anna Karenina’sı,hem edebiyat dünyasının hem sinemanın en unutulmaz eserlerinden biri. Peki, bu iki farklı alanda Anna’nın hikayesi nasıl değişiyor? Kitabın derinlikli, içseldünyası mı yoksa filmlerin görsel ve duygusal yorumu mu daha etkileyici? Bubölümde, 1997 yapımı filmin unutulmaz sahnelerinden modern dünyadaki Anna veVronsky tasvirlerine kadar, aşkın ve acının sayfalardan perdeye...

“En Uzun Gece”, sadece çocuklara değil, içindeki çocuğu unutan yetişkinlere de seslenen güçlü bir masal. Bu bölümde, bir gergedan ile bir penguenin karanlığın içinden “biz” olarak çıkma hikâyesine birlikte bakıyoruz. Farklılık, dostluk ve umut üzerine bir yolculuk… #ÇocukEdebiyatı #KitapAnalizi #Podcast #EnUzunGece #Luly #Empati #Dostluk #Pedagoji #MasalGibi #Yalnızlık #Umut

"Doğmak, talihsizliklerin ilkidir." Bu cümleyle açılan bir kitap, gerçekten yaşama mı karşıdır, yoksa onu en derin yerinden mi yakalar? Bu bölümde, karanlığın içinden konuşan bir filozofla tanışıyoruz: Emil Cioran . Ne sistem kurdu, ne umut verdi. Ama her cümlesiyle içimizde gizlenen suskunluklara dokundu. Çürümenin Kitabı , sadece okunmaz… yaşanır. Sessizliğe, yorgunluğa ve hiçliğe alan açar. Çar...

"Neden Okuyoruz?" Okumak bir kaçış mı, yüzleşme mi? İlk bölüm yayında: kitaplar, seçimler ve bir soru… iletişim için : arzuyildirim@yandex.com