Khám phá thế giới Khoa học

Vì sao thời gian trôi vèo vèo khi vui vẻ, nhưng lại chậm chạp đến khó chịu lúc chờ đợi? Nếu con người không hề có giác quan riêng để cảm nhận thời gian , vậy cảm giác thời gian đến từ đâu? Trong tập podcast này, chúng ta khám phá một góc nhìn đầy bất ngờ của khoa học thần kinh hiện đại: thời gian không được cảm nhận — mà được não bộ tạo ra . Não bạn không đọc thời gian từ đồng hồ, mà xây dựng nó t...

Tại sao chỉ cần ngồi xe, đi thuyền hay đeo kính VR là bạn lập tức choáng váng và buồn nôn? 🤢 Trong tập này, chúng ta giải mã sự thật bất ngờ: say xe không phải bệnh dạ dày, mà là “lỗi xử lý tín hiệu” trong não . Bạn sẽ khám phá: Cuộc chiến giữa mắt và tai trong khiến não hoang mang như thế nào Vì sao gen và nội tiết tố quyết định người say xe và người “miễn nhiễm” Tại sao trẻ 7–12 tuổi lại là nhó...

Nitơ chiếm 78% không khí và thường bị xem là “nhân vật phụ vô hại”. Nhưng trên Pluto và Triton, nó tạo ra sông băng và các cột geyser khổng lồ. Trên Trái Đất, các nhà khoa học vừa tạo ra N₆—một allotrope nitơ từng được xem là bất khả thi. 📄 Bài báo gốc: Preparation of a neutral nitrogen allotrope hexanitrogen C₂h-N₆. Nature 642, 356–360 (2025) ❄️💥🔬 #HoaHoc #N6 #VatLieuNo #VuTru #PodcastKhoaHoc

Bạn nghĩ mình biết cách rửa rau củ? Nghĩ lại đi. Tập này bóc trần sự thật đằng sau táo bóng loáng, rau xà lách đáng ngờ và mấy loại “nước rửa rau củ thần thánh” thực chất chẳng làm được gì ngoài việc làm ví tiền mỏng đi. Từ lời khuyên cực kỳ đơn giản của FDA (“Chỉ cần dùng nước thôi!”) đến sức mạnh bất ngờ của baking soda, chúng tôi bật mí những gì thật sự hiệu quả—dựa trên khoa học thật, không ph...

⚡🧊💧 Trong thế giới 3D, nóng chảy là quá trình gọn ghẽ. Nhưng trong thế giới 2D siêu mỏng, mọi thứ trở nên… lạ lùng. Các nhà khoa học vừa bắt được trạng thái vật chất bị mất tích — pha hexatic — trong một lớp bạc iodua 2D được ổn định bằng graphene. Khám phá này không chỉ xác nhận lý thuyết hàng thập kỷ mà còn hé lộ con đường nóng chảy pha trộn : bước chuyển đầu tiên thì mượt, bước sau thì… đột...

Bạn nghĩ mình nghe được từ 20–20.000 Hz? Thực ra, đó chỉ là bề nổi . 👂✨ Tại sao cơ thể lại chọn chính xác dải tần này? Và những thế giới nào đang tồn tại ngay quanh ta nhưng đôi tai lại hoàn toàn bỏ lỡ? Tập podcast này khám phá cách đôi tai người được tiến hóa như một công cụ tối ưu hóa cho sự sống sót—nhưng lại cực kỳ hạn chế. Từ ống tai khuếch đại tần số tiếng nói đến bộ não liên tục lọc bỏ “t...

Trong nhiều thập kỷ, giấc mơ màn hình 3D như trong phim khoa học viễn tưởng—rộng, tự nhiên, không cần kính—liên tục thất bại vì một định luật quang học nền tảng: space–bandwidth product (SBP) . Nhưng nghiên cứu mới đăng trên Nature 2025 giới thiệu hệ thống EyeReal , sử dụng deep learning để “tái phân bổ” SBP theo thời gian thực, tập trung ánh sáng trực tiếp vào vùng mắt người xem. Cách tiếp cận nà...

Giải VinFuture Grand Prize 2025 trị giá 3 triệu USD vinh danh các khám phá mang tính đột phá về vắc-xin HPV của TS. Douglas R. Lowy, TS. John T. Schiller, TS. Aimée R. Kreimer và GS. Maura L. Gillison —những người đã mở ra kỷ nguyên mới trong phòng ngừa ung thư. Tập này phân tích phát hiện “tình cờ” rằng chỉ một liều vắc-xin vẫn bảo vệ mạnh mẽ, sự gia tăng ung thư đầu–cổ do HPV (do GS. Gillison xá...

Những bóng hình thoáng qua, cảm giác có ai đó đứng sau lưng, âm thanh kỳ lạ trong căn phòng trống—khoa học nói rằng những khoảnh khắc này tiết lộ nhiều điều về bộ não hơn là về thế giới siêu nhiên. Khám phá vai trò của cảm xúc, tôn giáo, thiên kiến nhận thức, và thí nghiệm robot tạo ra “cảm giác có mặt ai đó” trong phòng. #TamLyHoc #NaoBo #HienTuongMaQuai #KhoaHocGiaiThich #TrucGiac #CognitiveScie...

Hãy tưởng tượng bọc một tinh thể nano bằng một lớp phân tử thông minh — lớp áo này dẫn điện, thu exciton và truyền năng lượng vào lõi phát sáng. 🔥 Đây chính là giải pháp giúp tách riêng đường đi của điện và việc phát sáng, mở ra kỷ nguyên mới cho các vật liệu từng được coi là “không dùng được”. 📄 Nguồn: Nature 647, 632–638 (2025). #CongNgheMoi #VatLieuNano #Lanthanide #HienThi 🌟

Chúng ta thường nghĩ sự tự tin là một phẩm chất đơn giản — ai có thì có, ai không thì thôi. Nhưng khoa học lại chỉ ra một bức tranh hoàn toàn khác. Trong tập này, chúng ta khám phá những lý do sâu xa và đầy bất ngờ khiến tự tin trở nên dễ dàng với một số người nhưng lại khó khăn với những người khác. Từ việc bóc tách huyền thoại về testosterone đến giải thích hiệu ứng Dunning–Kruger, bạn sẽ hiểu v...

Hãy tưởng tượng một loại vải nhìn như áo thun, mềm như vải cotton… nhưng khi cần lại có thể uốn cong, tạo chuyển động và thậm chí mở những “khe thở” để làm mát cơ thể bạn. Đó chính là vải từ tính thông minh — nơi từng sợi vải có thể phản hồi với từ trường và thay đổi hình dạng ngay lập tức. Nhờ cấu trúc sợi MR siêu mảnh, vật liệu này vừa nhẹ, vừa mạnh, vừa linh hoạt, mang đến cảm giác như bạn đang...

Nhiều người vẫn xem màu hồng là “phi nam tính”, nhưng sự thật lại khác hoàn toàn. Tập này bóc tách những hiểu lầm lớn nhất về màu hồng: từ nguồn gốc khoa học, lịch sử từng dành cho con trai, cho đến cách văn hoá khiến chúng ta gán giới tính cho màu sắc. Một câu hỏi tưởng chừng đơn giản sẽ mở ra cả một hành trình khám phá về não bộ, xã hội và chính những quy tắc vô hình mà chúng ta đang sống theo....

Nếu bí quyết để đạt độ chính xác tuyệt đối trong phẫu thuật không phải là cảm biến công nghệ cao, mà là một nút thắt thì sao? Gặp gỡ sliputures: chỉ phẫu thuật với nút thắt được lập trình sẵn, đảm bảo lực buộc lý tưởng. Đột phá này giúp bác sĩ mới đạt chuẩn chuyên gia, mang lại cảm giác lực cho robot, và cải thiện quá trình hồi phục của bệnh nhân—tất cả chỉ với thiết kế đơn giản nhưng tinh tế. Khá...

Trong nhiều thập kỷ, con người luôn tìm kiếm sự sống giống chúng ta—sử dụng nước, cấu trúc carbon và tuân theo những quy luật sinh học quen thuộc trên Trái Đất. Nhưng vũ trụ có thể vận hành bằng những nguyên tắc kỳ lạ hơn rất nhiều. Tập podcast này mở ra những khả năng gây choáng: sinh vật silicon sống trong mây axit, vi sinh vật thở hydro trong biển metan, và những dấu vết công nghệ cho thấy sự t...

Chúng ta tin người dựa vào bản năng — nhưng khoa học nói bản năng đó… thường xuyên sai . 🤯 Tập podcast này hé lộ những sự thật sinh học khiến bạn tin nhầm người , từ hormone oxytocin, cấu trúc gương mặt, đến cách bộ não tạo “lối tắt” để đánh giá ai đáng tin. Sau tập này, bạn sẽ nhìn mọi mối quan hệ theo một góc độ hoàn toàn khác. 👉 Bạn có chắc mình đang tin đúng người? #️⃣ #TamLyHoc #KhoaHocNaoB...

Trong tập podcast này, chúng ta khám phá một bước ngoặt lớn: cơ nhân tạo hoạt động bằng siêu âm và vi bong bóng , mở ra kỷ nguyên robot mềm hoàn toàn mới. Cùng tìm hiểu cách công nghệ này tạo ra: 🫧 Chuyển động không dây, không động cơ 🫧 “Da robot” biến mọi vật thành robot 🫧 Robot y khoa có thể nuốt, tự điều hướng trong cơ thể 🫧 Kẹp siêu nhanh nhưng cực kỳ an toàn Nguồn: Ultrasound-driven progr...

Chúng ta sử dụng son, phấn, mascara mỗi ngày mà hiếm khi nghĩ đến những gì thực sự nằm trong đó. Nhưng các nghiên cứu mới cho thấy nhiều sản phẩm làm đẹp quen thuộc có thể chứa chì, thủy ngân, cadmium và các kim loại nặng khác — những độc chất có thể tích tụ trong cơ thể qua nhiều năm. Trong tập podcast này, chúng tôi giải mã các con đường mà kim loại nặng xâm nhập vào mỹ phẩm, cách chúng đi vào c...

Trong nhiều thập kỷ, transistor là ngôi sao của cuộc cách mạng số. Nhưng giờ đây, vấn đề lớn nhất lại nằm ở những sợi dây dẫn siêu nhỏ. Tập podcast này khám phá RC delay, sự suy sụp của dây đồng nano và các giải pháp táo bạo như chip 3D, BS-PDN, hay kim loại topological semimetal. Source: Addressing interconnect challenges for enhanced computing performance. Science 2024 Vol 386, Issue 6727

Bạn có biết lá sen không chỉ để pha trà mà còn có thể kéo dài thời hạn sử dụng cá tầm? Nghiên cứu mới cho thấy chiết xuất lá sen (LLE) có khả năng ức chế cơ chế cảm ứng quorum của vi sinh vật, từ đó làm chậm quá trình hư hỏng và bảo quản cá tầm thêm 3 ngày. Cùng khám phá cách các hợp chất tự nhiên như quercetin, rutin và axit chlorogenic giúp duy trì cấu trúc protein, giữ trọn chất lượng sản phẩm.

Tại sao cùng là sữa công thức nhưng hiệu quả tiêu hóa lại khác nhau? Bí mật nằm ở những biến đổi protein không do enzyme (nePTM) trong quá trình sấy khô. Chúng tôi sẽ cùng bạn khám phá cách khoa học giải mã điều này.

Hydro từ lâu được xem là “nhiên liệu lý tưởng” – dồi dào, nhẹ và không phát thải. Nhưng thách thức lớn nhất luôn là lưu trữ an toàn và hiệu quả. Giờ đây, các nhà khoa học đã tìm ra cách giải quyết: giải phóng hydro chỉ ở 90°C , thay vì 300°C như trước! Nhờ vật liệu rắn dẫn ion hydride (H–) , hydro có thể lưu trữ và giải phóng theo cơ chế điện hóa học tinh vi thay vì đốt nóng – mở ra hướng đi hoàn...

Tại sao một chai rượu 30 năm lại có giá gấp hàng chục lần so với chai 12 năm? Liệu thời gian thật sự biến rượu thành “tác phẩm hoàn hảo”, hay đó chỉ là một ảo tưởng được thổi phồng bởi truyền thống và thị trường? 🕰️💰 Trong tập podcast này, chúng ta sẽ cùng khám phá hành trình hóa học kỳ diệu bên trong mỗi thùng gỗ sồi — nơi rượu không chỉ ngủ yên qua năm tháng mà đang thay đổi từng giây phút. Bạn...

Hãy tưởng tượng những viên pin sạc nhanh hơn, bền lâu hơn , có thể cung cấp năng lượng cho mọi thứ, từ xe điện đến lưới điện quy mô lớn… với các kim loại vượt xa lithium. Trong tập này, chúng tôi khám phá khoa học về anốt kim loại thế hệ mới —từ đơn giá (Li, Na, K) đến đa giá (Mg, Ca, Al). 💡 Bạn sẽ học được: • Vì sao Li-metal là lựa chọn hàng đầu cho xe điện và hàng không • Na và K mang lại giải...

Trong nhiều thập kỷ, các nhà khoa học luôn mơ về một tấm pin mặt trời có thể thu được mọi sắc độ của ánh nắng . Giờ đây, giấc mơ ấy đang dần trở thành hiện thực. Công trình mới đăng trên Nature Nanotechnology (2025) đã tái định nghĩa cách chúng ta chế tạo pin mặt trời. Bằng cách biến “lớp vàng siêu mỏng” thành chòm sao hạt nano và thêm một miếng dán hóa học PDCl để vá các khuyết tật siêu nhỏ, nhóm...