Ιστορία μιας πόλης

Ο Πετράς άρχισε να κατοικείται από τα μέσα περίπου της 4ης χιλιετίας π. Χ. και μέχρι το 1100 π. Χ. Έχουν αποκαλυφθεί ένα μινωικό ανάκτορο, που περιείχε μάλιστα ένα ιερογλυφικό αρχείο, τρεις οικισμοί, ένα πολύ εκτεταμένο ασύλητο ελίτ νεκροταφείο με διάρκεια ζωής περίπου 1.100 ετών και ένα βυζαντινό νεκροταφείο. Το ανάκτορο του Πετρά κτίστηκε γύρω στο 1900 π. Χ. και αποτελούσε διοικητικό, εμπορικό κ...

Πού εντοπίζονται μουσουλμανικές επιτύμβιες στήλες στην Κρήτη; Πότε χρονολογούνται; Ποια τα γενικά χαρακτηριστικά τους; Σε τι γλώσσα είναι γραμμένες; Έχουν καλλιτεχνική αξία; Πού εντοπίζονται μουσουλμανικά νεκροταφεία στην Κρήτη; Ποια είναι η ιστορική αξία των επιτύμβιων στηλών; Μπορούμε να μιλήσουμε για μία «ισλαμική ταφική κουλτούρα» στην Κρήτη; Πώς ήταν να πεθαίνεις ως μουσουλμάνα ή μουσουλμάνος...

«Στους Κρήτες αρχηγός ήταν ο ένδοξος στο δόρυ Ιδομενέας, σ᾿ αυτούς πού είχαν την Κνωσό και τη Γόρτυνα την περιτειχισμένη και τη Λύκτο και τη Μίλητο και την ασπροχώματη Λύκαστο και τη Φαιστό και το Ρύτιο, πολιτείες καλοκατοικημένες». Αυτό είναι ένα απόσπασμα της Ραψωδίας Β’ της Ιλιάδας, σε μετάφραση Καζαντζάκη-Κακριδή. Η Λύκτος, που, εκτός από τον Όμηρο, την αναφέρουν ο Αριστοτέλης και ο Πολύβιος....

Πού βρίσκεται η αρχαία Αρχαία Κυδωνία και από πού παίρνει την ονομασία της; Από ποιες πηγές μαθαίνουμε για αυτήν; Πότε ξεκίνησε να ανασκάπτεται και από ποιους; Τι έχει έρθει στο φως μέχρι σήμερα; Ποια είναι τα σημαντικότερα ευρήματα και τι μας λένε για τη ζωή στην περιοχή; Έχει γίνει πολύς λόγος για την ανθρωποθυσία στην Κυδωνία: μια νεαρή γυναίκα θυσιάζεται τελετουργικά σε ένα θυσιαστήριο. Για πο...

Πότε ιδρύεται ο Σύλλογος Εκπαιδεύσεως Νεανίδων, από ποιον και ποια ήταν η αποστολή του; Ισχύει ότι αφορμή αποτέλεσε η επιδημία χολέρας που ξέσπασε στην Αθήνα και στον Πειραιά στα μέσα του 19ου αι.; Ποιες είναι οι πηγές μας για τα πρώτα χρόνια του θεσμού; Από πού μαθαίνουμε για αυτόν; Είχαν προηγηθεί άλλες παρόμοιες πρωτοβουλίες; Πώς διαδόθηκε η ιδέα για αυτό το Σύλλογο; Πού στεγάζεται ο ΣΕΝ; Πώς υ...

Πότε ιδρύεται το ΕΚΠΑ και σε ποιον ανήκει η πρωτοβουλία για την δημιουργία του; Πού βρίσκεται η Αθήνα ιστορικά εκείνη την περίοδο; Ποιες είναι οι πρώτες σχολές και ποιο το πρώτο κτίριο στέγασε το πανεπιστήμιο; Ποιοι το επανδρώνουν αρχικά; Οι πρώτοι καθηγητές; Υπήρχαν αρχικά γυναίκες καθηγήτριες; Ποια η διαδικασία εισαγωγής των φοιτητών; Στην αρχή οι φοιτητές ήταν μόνο άντρες; Πότε αποφοιτά η πρώτη...

Πώς συνδέεται ο φιλελληνισμός με την αρχαιολατρεία; Πότε εμφανίζονται οι πρώτοι, «πρώιμοι» Φιλέλληνες στην Ελλάδα και στην Αθήνα το 19ο αιώνα; Τι τους ελκύει στην προεπαναστατική Ελλάδα; Πρόκειται κυρίως για ευκατάστατους άνδρες; Έχουμε εικόνα των ηλικιών τους; Από πού έρχονται οι περισσότεροι; Ο Σατοβριάνδος ποιος είναι, πότε έρχεται στην Ελλάδα και τι του προσελκύει την προσοχή; Ο Λόρδος Βύρων;...

Πότε και πού γεννιέται η Λέλα Καραγιάννη και τι γνωρίζουμε για την οικογένειά της; Πότε περίπου έρχεται στην Αθήνα; Τι γνωρίζουμε για την οργάνωση «Μπουμπουλίνα» που δημιούργησε το 1941;Πώς χρηματοδοτήθηκε η οργάνωση και ποιοι οι βασικοί της στόχοι; Τι γνωρίζουμε για το δίκτυο «Απόλλων» στο οποίο επίσης συμμετείχε; Πότε και πώς συλλαμβάνεται η Λέλα Καραγιάννη και πώς τελικά εκτελείται στο Χαϊδάρι...

Από πού προκύπτει η γνώση μας για την Ύστερη Εποχή του Χαλκού στην Αττική; Ποια ήταν τα ταφικά έθιμα εκείνη την περίοδο; Πότε ξεκινούν οι ανασκαφές στο Κολικρέπι και τι φέρνουν στο φως; Πόσοι άνθρωποι βρέθηκαν θαμμένοι στο Κολικρέπι και ποια τα βασικά τους χαρακτηριστικά; Οι τάφοι που έχουν βρεθεί έχουν κτερίσματα, έχουν ανθρώπινα κατάλοιπα; Γνωρίζουμε παθολογικά προβλήματα που πιθανώς αντιμετώπιζ...

Πότε ιδρύεται το Αιγινήτειο και από πού παίρνει το όνομά του; Ποια η αποστολή του; Ποια η σχέση αρχικά του Αιγινητείου με το Πανεπιστήμιο Αθηνών; Ποιοι το επανδρώνουν αρχικά; Πώς «επιλέγονταν» οι ασθενείς για νοσηλεία; Ποιες παθήσεις είχαν οι ασθενείς που εισήχθησαν τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα; Υπήρξαν κοινωνικά κριτήρια στην προσφορά δωρέαν νοσηλείας; Εφαρμόζονταν ιατρικές πρακτικές π...

Πότε και υπό ποιες συνθήκες εμφανίζεται η οπερέτα στην Αθήνα; Πού βρίσκεται ιστορικά τότε η πόλη; Ποια η υποδοχή της από το κοινό; Και ποια από τους ηθοποιούς; Τι είδους θεματολογία πραγματεύονταν; Ποια είναι η ιστορία μιας από της πιο γνωστές αθηναϊκές οπερέτες αυτής των «Απάχηδων των Αθηνών»; Ποιοι ήταν οι μεγάλοι σταρ της αθηναϊκής οπερέτας; Και ποιες οι μεγάλες σκηνές;Τι συμβαίνει κατά τη δεκα...

Ποιες ήταν οι πρώτες προσλαμβάνουσες του Κωνσταντίνου Δοξιάδη; Ποιες ήταν οι σπουδές του; Ήδη πριν από το Β’ΠΠ, το 1937, ο Δοξιάδης διορίζεται μηχανικός της Πολεοδομικής Υπηρεσίας της Διοικήσεως Πρωτευούσης, και κατά τη διάρκεια του Β’ΠΠ αναλαμβάνει χρέη Προϊσταμένου της Πολεοδομικής Υπηρεσίας και Προϊσταμένου του Γραφείου Χωροταξικών και Πολεοδομικών Ερευνών και Μελετών – πόσο τον καθορίζουν αυτέ...

Τι ήταν και πού βρισκόταν το Ανάκτορο των Γιγάντων; Ποια η λειτουργία αυτού του συγκροτήματος και ποιος ήταν ο χρήστης του; Τι γνωρίζουμε για τον διάκοσμο του ανακτόρου; Και τι απέγινε το ανάκτορο μετά την εγκατάλειψή του; Ο Γιάννης Θεοχάρης έχει ολοκληρώσει σπουδές - πτυχίο, μεταπτυχιακό και διδακτορική διατριβή - στην Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, αποκτώντας ειδίκευση στη Βυζαντινή...

Από πού μαθαίνουμε για την ΠΕΑΝ; Ποιες είναι οι πηγές μας; Πότε και υπό ποιες συνθήκες ιδρύεται η ΠΕΑΝ και από ποιους; Πώς είναι οργανωμένη η ΠΕΑΝ; Η δομή της; Τα βασικά της στελέχη; Ποιοι είναι οι στόχοι της; Ποια η σχέση της με τον ΕΑΜ; Είχε κάποια οικονομική υποστήριξη η οργάνωση αυτή; Ποιες περιοχές της Αθήνας ήταν πυρήνες της δράσης της; Τι ήταν ο «ουλαμός καταστροφών»; Ποια είναι τα πιο εμβλ...

Ποια ήταν η κατάσταση στον ελλαδικό χώρο πριν το 338 π. Χ.; Η Αθήνα σε ποια φάση της Ιστορίας της βρίσκεται; Τι συμβαίνει στις 2 Αυγούστου του 338; Η έκβαση της μάχης τι σηματοδοτεί για τους Μακεδόνες; Και τι συμβαίνει στην Αθήνα; Πώς «μεταβολίζουν» οι Αθηναίοι την ήττα;

ίγο νωρίτερα, τη δεκαετία του 1920, η Ελλάδα βρίσκεται στην 6η θέση των οπιοπαραγωγικών χωρών παγκοσμίως. Μάλιστα λέγεται ότι η ετήσια παραγωγή ήταν πάνω από τριάντα τόνους και ότι επεξεργασία του οπίου γινόταν στα εργοστάσια της ΧΡΩΠΕΙ και του Δαμβέργη στον Πειραιά. Τι συμβαίνει στην πρωτεύουσα; Ποιοι τα καταναλώνουν; Είναι άνδρες ή γυναίκες, νέοι ή ηλικιωμένοι, πλούσιοι ή φτωχοί, εργάτες, δημόσι...

Ο Αλέξανδρος Νικολούδης υπήρξε πολύπλευρη προσωπικότητα: αρχιτέκτονας, συμβούλος του κράτους, αλλά και καθηγητής. Ποια ήταν η καταγωγή του και οι πρώτες του προσλαμβάνουσες; Με ποιον τρόπο τον επηρέασαν οι σπουδές του και η διαμονή του στο Παρίσι; Πότε επέστρεψε στην Αθήνα; Πώς προκύπτει, πώς εξελίσσεται και πώς τον επηρεάζει η σχέση του με τον Ελευθέριο Βενιζέλο; Ποια είναι η αρχιτεκτονική συμβολ...

πό πού αντλούν την καταγωγή τους οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης και πότε εμφανίζονται στην πόλη; Σε ποιες περιοχές κατοικούν και πώς βιοπορίζονται; Τι γνωρίζουμε για τη Συναγωγή της Θεσσαλονίκης, για το εβραϊκό νεκροταφείο και για τις τυχόν ιδιαίτερες εβραϊκές παραδόσεις στην πόλη; Στις 11 Ιουλίου του 1942, το περίφημο Μαύρο Σάββατο, περίπου 9.000 Εβραίοι συγκεντρώνονται στην Πλατεία Ελευθερίας προκε...

Οι Δυτικοί Λόφοι των αρχαίων Αθηνών, Πνυκός, Μουσών, Νυμφών, είναι ένας βραχώδης σχηματισμός στα δυτικά του ιερού βράχου της Ακρόπολης που λόγω της γεωφυσικής τους θέσης, έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του αστικού ιστού της πόλης αλλά και στη ζωή των κατοίκων της. Πώς αναπτύσσεται η Αθήνα πάνω και γύρω από τους Δυτικούς Λόφους και τι μαθαίνουμε γι αυτούς μέσα από τις μαρτυρίες αρχαιολόγων του...

Ποιες είναι οι πηγές μας για τον Τσίλλερ; Ποιες ήταν οι σπουδές του και πώς έγινε η συνάντησή του με τον Θεόφιλο Χάνσεν; Όταν έφτασε στην Αθήνα, με τον Χάνσεν το 1861, πού βρισκόταν ιστορικά η πόλη τότε; Πώς προκύτει και πώς διαμορφώνεται η σχέση του Τσίλλερ με το Γεώργιο τον Α’ και με το Χαρίλαο Τρικούπη; Ο Τσίλλερ αναλαμβάνει πολύ υψηλά αξιώματα, όπως η έδρα της Αρχιτεκτονικής του σημερινού Πολυ...

Από πού προκύπτει το όνομα Μαρούσι; Τι γνωρίζουμε για τον αρχαίο δήμο που υπήρχε στη θέση του; Τι συμβαίνει στο Μεσαίωνα; Τι γράφουν για την περιοχή οι περιηγητές; Ποιοι είναι οι κάτοικοί του; Πώς ζούσαν και τι εμπορεύονταν; Πότε αρχίζει η παραγωγή κεραμικών; Τι σχέση είχε με τον αθλητισμό πριν από το Ολυμπιακό Στάδιο; Τι βλέπει κανείς σήμερα στο Μαρούσι που να αντιπροσωπεύει τη διαχρονική ζωή του...

Πότε καταλαμβάνουν οι Οθωμανοί την Αθήνα; Ποιες περιοχές της Αττικής και ποια πρόσωπα εμπλέκομται στα «Ορλωφικά» και ποια είναι τελικά η έκβαση; Σε ποια φάση βρίσκεται η Επανάσταση τον Απρίλιο του 1821 και ποια η κατάσταση που επικρατεί τότε στην Αθήνα; Τι συμβαίνει στο Μενίδι τον Απρίλιο του 1821, ένα αρβανιτοχώρι τότε, και ποιος ο ρόλος των Φιλικών; Με την είσοδο των Ελλήνων στην Αθήνα, οι Οθωμα...

Ποιες είναι οι Μαγεμένες και από πού πήραν την ονομασία τους; Ήταν «μαγικές»; Ποιο κτίριο κοσμούσαν και πώς έμοιαζε; Πότε χρονολογούνται; Πότε αποσπώνται και από ποιον; Τι γνωρίζουμε για όσα συνέβησαν το 1864; Από πού μαθαίνουμε για αυτές και για την ιστορία τους; Πού βρίσκονται σήμερα; Τι σηματοδότησαν στο παρελθόν και τι σηματοδοτούν σήμερα σε σχέση με τη συλλογική μας πολιτιστική ταυτότητα; Η Σ...

Το Κανάλ ντ’ αμούρ αποτελεί σημείο αναφοράς για τον Θωμά Κοροβίνη ο οποίος στο ομώνυμο βιβλίο του αποτυπώνει όλο το ερωτικό περιθώριο εκείνης της περιοχής της Θεσσαλονίκης το οποίο υπήρξε σημείο συνάντησης όλων των λούμπεν στοιχείων της πόλης μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του ΄80.

Ποιος ήταν ο Αβραάμ Μπεναρόγια και πώς βρέθηκε στη Θεσσαλονίκη; Πώς ενεπλάκη με το εργατικό κίνημα και πώς συσχετίζεται αυτή του η εμπλοκή με την εβραϊκή καταγωγή του; Ποια η σχέση του με την ίδρυση της Φεντερασιόν; Πώς κινήθηκε συνδικαλιστικά πριν και πώς αμέσως μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το 1912; Πρωτοστάτησε στην ίδρυση της ΓΣΕΕ και του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Ελλάδας; Γιατ...