Ιστορία μιας πόλης

Ποια ήταν η οικογένεια Χωματιανού; Ποιος ήταν ο ρόλος και η συμβολή της; Τι ήταν το «φαρμακείο» ως είδος επίπλου (κασέλα) και ποια τα χαρακτηριστικά του; Ποια ήταν η γενική κατάσταση της ιατρικής στις αρχές του 19ου αιώνα και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης;΄Ηταν η Αθήνα μία ιδιαίτερη περίπτωση; Ποια ήταν τα χαρακτηριστικά του ιατρικού επαγγέλματος κατά την Επανάσταση; Ποιες ήταν οι κατηγορίες τω...

Η επιγραφή στην μαρμάρινη πλάκα αναγράφει: Τον πριν παλαιόν όντα σου ναόν μάρτυς/και μικρόν και πήλινον και σαθρόν λίαν / ανήγειρε Νικόλαος ο σος οικέτης / ο Καλόμαλος σπαθαροκανδιδάτος ος εύρε σε προστάτην παιδιόθεν μέγαν / βοηθόν και πρόμαχον πολλών κινδύνων/ όν πρέσβευε του άνω τυχειν κλήρου/ λαβόντα την άφεσιν των εσφαλμένων. Μηνί Σεπτεμβρίω ινδικτιώνος γ΄. Έτους ΣΤΦΝΗ Τι μας λέει αυτή η επιγρ...

Πού και πότε βρέθηκε ο εν λόγω σκύφος; Πότε χρονολογείται; Τι μπορούμε να διαβάσουμε πάνω στο σκύφο; Είναι όλα τα ονόματα γραμμένα από τον ίδιο άνθρωπο; Γιατί αυτό το εύρημα έχει ξεχωριστή σημασία; Ποια είναι η περίσταση που αποτυπώνεται στο σκύφο; Γιατί γράφτηκαν αυτά τα ονόματα στην επιφάνεια του αγγείου; Tι σχέση μπορεί να είχαν αυτοί οι άνδρες μεταξύ τους; Ο Άγγελος Π. Ματθαίου σπούδασε Αρχαιο...

Από πότε ως πότε χρονολογούνται οι επιγραφές, σε ποια υλικά τις βρίσκουμε και ποια η έκτασή τους; Σε ποια μέρη του Ελλαδικού χώρου τις συναντούμε; Πώς κατηγοριοποιούνται οι αρχαίες Ελληνικές επιγραφές σύμφωνα με το περιεχόμενό τους; Οι ιδιωτικές προϋπήρχαν των δημοσίων; Και πού στήνονταν; Ο Άγγελος Π. Ματθαίου σπούδασε Αρχαιολογία και Ιστορία στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Κατά τη...

Ποια στοιχεία πιστοποιούν το μητριαρχικό χαρακτήρα της περιοχής του Θριασίου; Μιλάμε για τα λεγόμενα Αρβανιτοχώρια; Πρόκειται για κλειστές κοινωνίες; Τι ακριβώς ήταν ο «κυριακάτικος χορός»; Ποιος ο ρόλος των ηλικιωμένων γυναικών; Εμφανίζονταν οι παντρεμένες γυναίκες στο δημόσιο χώρο και σε κοινωνικές εκδηλώσεις; Τι γνωρίζουμε για τα προξενιά και τι για την τελετή του γάμου; Υπήρχαν διαχωρισμοί μετ...

Πού βρίσκεται η στήλη του Δεξίλεω και τι αναπαριστά; Υπάρχει κάτι ιδιαίτερο στην εικονογραφία της στήλης; Η στήλη είναι ενεπίγραφη. Τι λέει η επιγραφή; Τι γνωρίζουμε για την οικογένεια του Δεξίλεω; Πού και πότε βρέθηκε η στήλη; Πού ακριβώς στο αρχαίο νεκροταφείο είχε στηθεί η στήλη του Δεξίλεω; Έχει βρεθεί ο τάφος του; Γιατί η οικογένεια του έκανε το κενοτάφιο αφού είχε ταφεί αλλού; Πως και γιατί...

Ποιες είναι οι ιδιαιτερότητες της Ακαδημίας Πλάτωνος; Πότε χρονολογούνται τα πρωιμότερα κατάλοιπα στην θέση αυτή και τι ακριβώς είναι αυτά; Πότε και πώς ξεκίνησαν οι ανασκαφές στην Ακαδημία Πλάτωνος; Τι έφεραν στο φως οι ανασκαφές του Κουρουνιώτη και μετέπειτα του Σταυρόπουλου; Και πώς διαμορφώθηκε η εικόνα μας για την Ακαδημία Πλάτωνος από το 2015 μέχρι σήμερα; Σε τι διαφέρουν από άλλες μελέτες τ...

Υπήρχαν χωριά στο λεκανοπέδιο της Αττικής και από πού μαθαίνουμε για αυτά; Πότε σχηματίζονται και από ποιους; Τι συμβαίνει κατά την Οθωμανική περίοδο; Έχουμε εικόνα για τον αριθμό των οικισμών; Ποια είναι η τοπογραφία του λεκανοπεδίου; Είχαν όλα τα χωριά τον ίδιο χαρακτήρα; Γνωρίζουμε κάτι για την αρχιτεκτονική των οικιών στα χωριά; Πώς βιοπορίζονταν οι κάτοικοι; Τι γνωρίζουμε για τα έθιμά και τη...

Ποια ήταν η Νίκη Καραγάτση; Πότε γνωρίζεται με τον Μ. Καραγάτση; Πότε ξαναξεκινά να αφοσιώνεται στην Τέχνη της; Πώς το αντιμετωπίζει ο Μ. Καραγάτσης αυτό; Ποια η σχέση της Νίκης με τον Γιάννη Τσαρούχη και πώς την επηρεάζει; Ζούσε και εργαζόταν στην οδό Χάρητος. Ποια η σχέση της με την Αθήνα; H Πολύνα Κοσμαδάκη είναι ιστορικός τέχνης, Διδάκτωρ του Πανεπιστήμιου Paris IV-La Sorbonne. Είναι Επιμελήτρ...

Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Δαυίδ Ναχμία για την ζωή και την πορεία του πρωτοπόρου συνθέτη του ελαφρού τραγουδιού των αρχών του 20ού αιώνα Αττίκ, την «Μάντρα» του και την ιστορία του τραγουδιού «Ζητάτε να σας πω». Πότε και πού γεννιέται ο Αττίκ, και πώς έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του; Τι γνωρίζουμε για τις σπουδές του στο Παρίσι; Ποιες οι επιρροές του; Πότε επανέρχεται στην Αθήνα; Ποια εί...

Παραπλεύρως της Μονής Δαφνίου βρίσκεται ο Διομήδειος Βοτανικός Κήπος που φιλοξενεί χιλιάδες είδη φυτών και προσφέρει μία ιστορική περιήγηση σε φυτά και βότανα, ενώ αποτελεί έναν χώρο αναψυχής αλλά και έναν πνεύμονα οξυγόνου στην πρωτεύουσα. Πότε και από ποιους διαμορφώνεται και πότε ξεκινά να λειτουργεί; Πόσο μεγάλη είναι η έκταση που καταλαμβάνει; Και τι είδους φυτά φιλοξενεί; Ισχύει ότι αποτελεί...

Πού βρίσκεται η Παναγία η Βλασαρού, πότε και από ποιους κατασκευάζεται και ως πότε λειτουργεί; Από πού παίρνει το όνομά της; Πότε και γιατί κατεδαφίζεται; Ποιες οι πηγές μας για αυτή; Τι συμβαίνει με την τοιχογραφία μετά την καταστροφή του ναού; Τι απεικονίζει; Πώς βρέθηκε και σε τι κατάσταση; Ο Γιώργος Μαστρογιάννης είναι συντηρητής έργων τέχνης με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος και εγγεγραμμένος στ...

Ένα γοτθικό μνημείο μέσα σε ένα υπέροχο, αναπάντεχο πάρκο, που έχει φιλοξενήσει βασιλείς αλλά και λειτουργήσει ως ένα πρότυπο κτηνοτροφικό και γεωργικό κέντρο, ο Πύργος Βασιλίσσης. Πότε ανεγείρεται, από ποιους και γιατί επελέγη αυτό το σημείο της πόλης; Προϋπήρχε κάποιο κτίσμα σε εκείνο το σημείο; Γνωρίζουμε ποιος ήταν ο αρχιτέκτονας; Πότε και σε ποια περίσταση εγκαινιάζεται;Τι γνωρίζουμε για τη ζ...

Φιξ, Μετς, Κλωναρίδη. Τρία τοπωνύμια, τρεις περιοχές της Αθήνας που σχετίζονται με τη ζυθοοποιία. Επιχειρήσεις που έμαθαν στην αθηναϊκή κοινωνία να πίνει μπύρα, να την απολαμβάνει κατ’ οίκον ή σε πάρκα. H Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Βασίλη Νάστο για τη ζυθοποιία Κλωναρίδη και την εξέλιξη της περιοχής των Πατησίων. Ποια είναι η οικογένεια Κλωναρίδη και πότε φτάνει στα Πατήσια; Πότε ιδρύουν τη ζυ...

Τα χρόνια του Μεσοπολέμου οι εραστές εκτός γάμου διώκονταν. Τι ρόλο έπαιζε το Τμήμα Ηθών; Πώς εμπλέκεται η Αρχιεπισκοπή και τι ακριβώς επιδίωκε; Ποιες είναι οι βασικές πηγές μας για το «παράνομο» σεξ στην Αθήνα του Μεσοπολέμου; Μιλάμε μόνο για ετερόφυλα ζευγάρια; Σε ποιες περιοχές εντοπίζονται τα «παράνομα» ζευγάρια; Πότε παύει η μοιχεία να διώκεται στην Ελλάδα; Ο Τάσος Θεοφίλου (Θεσσαλονίκη, 1982...

Ένας Ιταλός φιλέλληνας, επαναστάτης, πολιτικός, γεννημένος στο Σαβιλιάνο της ΒΔ Ιταλίας, δίνει, περίπου 100 χρόνια αργότερα, το όνομά του σε μία πλατεία της Αθήνας. Ο λόγος; Ο ηρωικός θάνατός του στη Σφακτηρία. Πού βρίσκεται ακριβώς το τετράγωνο ή η πλατεία Σανταρόζα; Από πού πήρε το όνομά της; Ποιοι τη σχεδίασαν και πότε; Ποια κτίρια την περιέβαλλαν και ποια η λειτουργία τους; Ποια ήταν τα πιο ση...

Το εμβληματικότερο κτίριο της λεωφόρου Συγγρού στεγάζει ένα πανεπιστήμιο με μεγάλη ιστορία και παράδοση. Όμως ποιος είναι ο χαρακτήρας του πανεπιστημίου σήμερα και πώς καταφέρνει να ακολουθεί το πνεύμα της εποχής; Η πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου Χριστίνα Κουλούρη εξηγεί στην Αγιάτη Μπενάρδου. Το Πάντειο Πανεπιστήμιο οφείλει την ίδρυσή του σε έναν γόνο εύπορης οικογένειας της Λεμεσού, τον Γεώ...

Πότε χρονολογείται το μνημείο της Επισκοπής Σικίνου και σε ποιο σημείο του νησιού βρίσκεται; Πότε και γιατί εγκαταλείπεται το μνημείο; Πότε αποφασίζει η η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων να το αποκαταστήσει; Είναι αλήθεια ότι οι εργασίες αποκατάστασης της Επισκοπής εμπλούτισαν την αρχαιολογική γνώση για τα ταφικά έθιμα και μνημεία της περιόδου στις Κυκλάδες αλλά και για τη βυζαντινή αρχιτεκτονική;

Ένα νησάκι στη μέση των Κυκλάδων τόσο μικρό όσο η μεγάλη ιστορία του. Ένας τόπος λατρείας, ένα διαμετακομιστικό κέντρο, ένας οικισμός, μα, πάνω από όλα, ένας αρχαιολογικός γρίφος που μετρά δεκαετίες. Πού ακριβώς βρίσκεται η Κέρος και από πού παίρνει την ονομασία της; Πότε ξεκίνησε να ανασκάπτεται και από ποιους; Τι έχει έρθει στο φως μέχρι σήμερα; Ποια είναι τα σημαντικότερα ευρήματα και γιατί υπά...

Πότε και από ποιον βρέθηκε το άγαλμα; Πότε χρονολογείται; Από τι υλικό είναι φτιαγμένο; Γνωρίζουμε ποιος το φιλοτέχνησε; Ήταν ο Πραξιτέλης; Βρέθηκε εξαρχής χωρίς χέρια; Τι εικάζουμε ότι κρατούσε στα χέρια της; Πώς ταυτίστηκε με την Αφροδίτη; Πώς καταλήγει στη Γαλλία; Σήμερα το άγαλμα βρίσκεται στο Λούβρο, σε περίοπτη θέση, αλλά αντίγραφό του υπάρχει και στη Μήλο, έτσι δεν είναι; Η Όλγα Παλαγγιά εί...

Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την πρύτανη του Παντείου Πανεπιστημίου Χριστίνα Κουλούρη για τη σημασία της διοργάνωσης των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων για την πόλη της Αθήνας. ε ποίηση και στίχους Κωστή Παλαμά και σε σύνθεση Σπύρου Σαμαρά, ο Ύμνος των Ολυμπιακών Αγώνων ακούγεται για πρώτη φορά στις αρχές του 1896 και εν συνεχεία στις 25 Μαρτίου της ίδια χρονιάς, κατά την κήρυξη της έναρξης των Αγώνων σ...

Τι γνωρίζουμε για τους Ρομά στην οικονομία και την κοινωνία της Ελλάδας κατά τα νεότερα χρόνια; Είναι η οικογένεια ο βασικός πυρήνας γύρω από τον οποίο συγκροτείται η κοινωνία τους; Τι γνωρίζουμε για τη γλώσσα τους; Για τη θρησκεία και τα έθιμά τους; Με τι επαγγέλματα καταπιάνονται συνήθως; Στην Αττική πού κατοικούν; Πώς προκύπτει αυτή η αρνητική φόρτιση, η προκατάληψη εναντίον τους; Η Μαρία Φακιο...

Το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών γιόρτασε το 2020 τα 100 χρόνια λειτουργίας του. Το τρίτο Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα της χώρας κατά σειρά αρχαιότητας, οι παλιότερες και οι παλιότεροι εξ ημών το γνωρίζουμε ως ΑΣΟΕΕ. Σήμερα, είναι απλά το ΟΠΑ, με το επιβλητικό κεντρικό κτήριο/σήμα κατατεθέν επί της Πατησίων, σχεδιασμένο τον σπουδαίο αρχιτέκτονα Αναστάσιο Μεταξά, πρώτο πρόεδρο του ιστορικού Συλλόγο...

Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την αρχιτέκτονα τοπίου Έλλη Παγκάλου για τους κήπους του Τατοϊου, του θερινού ανακτόρου της πρώην βασιλικής οικογένειας, τι θα μείνει το ίδιο και τι πρόκειται να αλλάξει στο πλαίσιο της ανάπλασής τους. Η πρώτη εξοχική κατοικία της βασιλικής οικογένειας, το 1874. Διαδοχικές ανεγέρσεις νέων κτηρίων από εξέχοντες αρχιτέκτονες της εποχής, κήποι με ελάφια από την Ουγγαρία,...

Τι συνέβαινε στη Σπιναλόγκα; Πότε δημιουργείται η αποικία των ανθρώπων που έπασχαν από τη νόσο του Χάνσεν, από ποιους και με τι σκοπό; Ποια η διαφορά μίας αποικίας λεπρών και ενός λεπροκομείου; Από πού μαθαίνουμε για τη ζωή στη Σπιναλόγκα; Ποιες είναι πηγές; Ποιες οι συνθήκες διαβίωσης εκεί; Πότε κλείνει η αποικία και πώς και συμβαίνει αυτό; Πώς και βρίσκονται στην Αγία Βαρβάρα, στο Αιγάλεω αυτοί...