Iran 1400 Podcast

بیداری مدنی | ساختن آیندهٔ مشترک اگر آینده‌ای را که می‌خواهیم، تصور کرده باشیم، حالا پرسش دیگری پیش روی ماست. چطور آن را بسازیم؟ همراهان ارجمند، به کانال وفا خوش آمدید.در اپیزود گذشته، گفتیم جامعه‌ای که نتواند آینده‌ای مشترک را تصور کند، نخواهد توانست آن را بسازد. اما تصور آینده، آغاز راه است. نه پایان آن.بسیاری از ما، وقتی از آیندهٔ بهتر حرف می‌زنیم، ناخواسته منتظر یک اتفاق بزرگ می‌مانیم. یک تحول...

پاورقی با علی سجادی | بیست و سه سال در این قسمت از پاورقی، علی سجادی به گوشه‌ای کمتر دیده‌شده از تاریخ نشر پس از انقلاب ۱۳۵۷ می‌پردازد: سرقت و جعل ادبی و انتشار آثاری به نام کسانی غیر از صاحبان اصلی آنها. او از آثاری می‌گوید که پیش از انقلاب در مسیر ممیزی و انتشار قرار داشتند، یا نسخه‌هایی که در مجموعه‌ها و کتابخانه‌های خصوصی نگهداری می‌شدند؛ اما پس از مصادره اموال، اعدام یا خروج صاحبان آنها از ای...

Canal-e Vafa | EP 63 | کانال وفا | اپیزود ۶۳ | سواد رسانه‌ای | پروپاگاندا سواد رسانه‌ای | پروپاگانداچرا گاهی فقط به این دلیل که یک روایت را بارها شنیده‌ایم، آن را باور می‌کنیم؟ و چرا حتی وقتی تصور می‌کنیم با پروپاگاندا مبارزه می‌کنیم، ممکن است ناخواسته خودمان به بخشی از آن تبدیل شویم؟همراهان ارجمند، به کانال وفا خوش آمدید.در نخستین اپیزودهای دوره «سواد رسانه‌ای» گفتیم پیش از واکنش، مکث و تفکر کنیم...

پاورقی با علی سجادی | نفت، مصدق و مجلس ر این قسمت از پاورقی ، علی سجادی با استناد به پژوهش‌ها و اسناد منتشرشده در کتاب خود، تاریخچه ملی شدن صنایع نفت بر اساس مذاکرات مجلس شورای ملی، این دیدگاه را مطرح می‌کند که پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت، برخلاف تصور رایج، پیش از تصویب نهایی در مجلس، وارد یک بررسی و مذاکره تفصیلی در صحن علنی نشد. او چند پیامد احتمالی این شیوه تصمیم‌گیری را برای نقش مجلس و فرآیند قان...

بیداری مدنی | تصور آیندهٔ مشترکچرا تصور آینده، به همان اندازهٔ فهم گذشته و نقد امروز، اهمیت دارد؟ و چرا دانستنِ آنچه نمی‌خواهیم، برای ساختن آینده کافی نیست؟همراهان ارجمند، به کانال وفا خوش آمدید.در اپیزود گذشته، دربارهٔ خیر عمومی صحبت کردیم. گفتیم خیر عمومی، می‌تواند قطب‌نمایی باشد که جهت حرکت ما را نشان دهد. اما قطب‌نما به تنهایی کافی نیست. باید بدانیم قرار است به کدام سو حرکت کنیم. و شاید پیش از...

پاورقی با علی سجادی | حق مسلم ماست آیا برنامه هسته‌ای ایران، سال‌ها پیش از جمهوری اسلامی، از نگاه محمدرضا شاه پهلوی نیز «حق مسلم ما» بود؟ و چرا در آستانه انقلاب، آیت‌الله خمینی برنامه هسته‌ای و این «حق مسلم» را برای ایران زیان‌بار و غیرضروری می‌دانست؟ در این قسمت از پاورقی، علی سجادی با استناد به اسناد تاریخی، سخنان محمدرضا شاه و آیت‌الله خمینی، و بخش‌هایی از کتابش «اوراق کبود»، زوایای کمتر دیده‌ش...

بیداری مدنی | خیر عمومی چگونه تشخیص بدیم که یک تصمیم، یک سیاست، یک مطالبه، یا حتی یک کنش مدنی، جامعه را به آینده‌ای بهتر نزدیک‌تر می‌کند؟همراهان ارجمند، به کانال وفا خوش آمدید.مجموعهٔ بیداری مدنی تا اینجا تلاشی بوده برای نشان دادن سفری از شهروند آگاه، به سوی جامعهٔ مسئول، و در نهایت، به سوی آینده‌ای مشترک.در این مسیر، از شهروندی به عاملیت فردی رسیدیم. از عاملیت، به کنش جمعی. از کنش جمعی، به چشم‌ان...

پاورقی با علی سجادی | ایران در آینه تایم در این قسمت از پاورقی، علی سجادی کتاب «ایران در آینه تایم؛ ۱۹۳۴ تا ۱۹۸۰» خود را ورق می‌زند. این کتاب ده گزارش «تایم» را در بر می‌گیرد: سه گزارش درباره رضاشاه، یک گزارش درباره دکتر محمد مصدق، پنج گزارش درباره محمدرضاشاه پهلوی و یک گزارش درباره آیت‌الله خمینی؛ گزارش‌هایی که همراه با تصاویر روی جلد، ترجمه فارسی و توضیحات تاریخی علی سجادی منتشر شده‌اند.علی سجاد...

بیداری مدنی | وفاقچطور می‌توانیم با وجود اختلاف‌ها، بر سر آنچه برای زندگی و آیندهٔ مشترکمان ضروری است، همکاری کنیم؟در این اپیزود، از وفاق خواهیم گفت. وفاق هم در این منظومهٔ بیداری مدنی، یک مفهوم یا یک واژهٔ سیاست‌زده و خسته نیست.در مسیر بیداری مدنی، سعی کردیم از شهروندی و عاملیت، به جامعه و نهاد برسیم، بعد به فرهنگ مدنی بپردازیم، و حالا به ملزومات همکاری برای آینده.در مقالهٔ «گذار از حاکمیت به جام...

Canal-e Vafa | EP 56 | کانال وفا | اپیزود ۵۶ | روایت ما | علی سجادی این اپیزود «روایت ما» از مصاحبه کامل علی سجادی در «وفا و دوستان»‌ انتخاب شده. روایت او را از زبان خودش بشنویم. علی سجادی روزنامه‌نگار، پژوهشگر و روایت‌گر مسائل تاریخی، فرهنگی و اجتماعی است که در پنج دهه گذشته، به‌ویژه در حوزه رسانه و تاریخ معاصر ایران، به تحقیق، نگارش و تأمل پرداخته است. برخی از کتاب‌های علی سجادی در سایت آمازون:...

وفا و دوستان | علی سجادی۲۴ آپریل ۲۰۲۶ در «وفا و دوستان»کنار هم می‌نشینیمبرای شنیدن صدای همدیگه؛روایت‌هایی انسانی برای بیداری مدنی و حفظ حافظه‌ جمعی. این قسمت از «وفا و دوستان» میزبان علی سجادی، نویسنده و روزنامه‌نگار هستیم. علی سجادی روزنامه‌نگار، پژوهشگر و روایت‌گر مسائل تاریخی، فرهنگی و اجتماعی است که در پنج دهه گذشته، به‌ویژه در حوزه رسانه و تاریخ معاصر ایران، به تحقیق، نگارش و تأمل پرداخته است...

بیداری مدنی | مدارا چرا بعضی اختلاف‌ها به گفت‌وگو منجر می‌شوند، اما بعضی دیگر به دشمنی، گسست، و فرسایش تار و پود جامعه؟ و چطور میشه در میان اختلاف‌های عمیق، هنوز امکان همکاری را حفظ کرد؟ همراهان ارجمند، به کانال وفا خوش آمدید. اگر مجموعه بیداری مدنی را تا اینجا دنبال کرده باشید، متوجه شده‌اید که این مجموعه، تلاشی است برای فهم رابطهٔ فرد، جامعه، و آینده‌ای که با هم تصور میکنیم و میتونیم بسازیم. در...

پاورقی با علی سجادی | سینما رکس در این قسمت از پاورقی، علی سجادی به نکته‌ای در مورد یکی از بحث‌برانگیزترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران، آتش‌سوزی سینما رکس آبادان، می‌پردازد.    • پاورقی با علی سجادی   او با استناد به پژوهش‌ها و اسناد منتشرشده در کتاب خود، به معرفی سه تن از افرادی می‌پردازد که به روایت او در این واقعه نقش داشته‌اند؛ افرادی که پس از انقلاب نیز در شکل‌گیری ساختار سیاسی جمهوری اسلامی...

سواد رسانه‌ای | کنش یا واکنش؟ چرا گاهی احساس می‌کنیم در حال انجام یک کنش مدنی هستیم، اما نمی‌دانیم کنش ما واقعاً چه اثری داشته است؟ و چطور میشه بین واکنش، اطلاع‌رسانی، اعتراض، و کنش مسئولانه تفاوت قائل شد؟ همراهان ارجمند، به کانال وفا خوش آمدید. اگر مجموعهٔ «بیداری مدنی» را دنبال کرده باشید، به خاطر دارید که گفتیم نتیجه مطلوب بیداری مدنی، کنش مسئولانه است. کنشی که آگاهانه باشد، پیامدهای خود را بشن...

پاورقی با علی سجادی | منتخب دموکراتیک. در این قسمت از «پاورقی»، علی سجادی به یکی از تعبیرهای رایج در روایت‌های تاریخ معاصر ایران می‌پردازد: «منتخب دموکراتیک».او این پرسش را مطرح می‌کند که آیا به‌کار بردن اصطلاح democratically elected برای نخست‌وزیران ایران، از جمله دکتر محمد مصدق، با ساختار حقوقی و سیاسی ایران آن دوره سازگار است؟مصدق در یک انتخابات مستقیم مردمی برای مقام نخست‌وزیری انتخاب نشد؛ بلک...

بیداری مدنی | تکثر چرا انسان‌ها با وجود زندگی در یک جامعه، این‌همه متفاوت‌اند؟ و چگونه می‌توان در عین تفاوت، احساس تعلق، همبستگی، و آینده‌ای مشترک داشت؟ همراهان ارجمند، به کانال وفا خوش آمدید. در اپیزود پیشین دربارهٔ همزیستی صحبت کردیم. گفتیم که همزیستی، به معنای حذف اختلاف‌ها نیست. به معنای زندگی کردن با وجود اختلاف‌هاست. به معنای یافتن راهی برای ساختن آینده‌ای مشترک با وجود تفاوت‌هاست. اینجا پرس...

پاورقی با علی سجادی | تداخل دین و دولت در این قسمت از پاورقی، علی سجادی به بخشی از سفرنامه مازندران منسوب به رضاشاه می‌پردازد؛ جایی که رضاشاه ضمن ستایش اقدامات عمرانی شاه عباس صفوی، تداخل دین و حکومت را یکی از اشتباهات تاریخی آن دوره می‌داند و معتقد است در چنین شرایطی، دین بیشتر آسیب می‌بیند. آیا روشنفکران ایران در سال‌های منتهی به تآسیس حکومت دینی در سال ۱۳۵۷ هم چنین ذهنیتی داشتند؟ گاهی حقیقت در...

سواد رسانه‌ای | قبیله‌گراییچرا گاهی افراد حتی وقتی با شواهد جدید روبه‌رو می‌شوند، نظرشان را تغییر نمی‌دهند؟ و چرا بعضی بحث‌های سیاسی، بیش از آنکه به فهمیدن کمک کنند، به جدایی، خشم و سوءتفاهم منجر می‌شوند؟در اپیزودهای پیشین سواد رسانه‌ای، دربارهٔ توهم و تعصب، اتاق‌های پژواک، الگوریتم‌ها و تأثیر رسانه‌ها بر شکل‌گیری باورهامون صحبت کردیم. اما امروز می‌خواهیم به پدیده‌ای بپردازیم که در خیلی از جوامع،...

پاورقی با علی سجادی | جعل تاریخی تاریخ در این قسمت از «پاورقی»، علی سجادی به موضوع جعل و دستکاری تاریخ در صنعت نشر ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ می‌پردازد. او با بررسی نمونه‌هایی از انتشار کتاب‌ها، تغییر در تاریخ چاپ، چاپ کتاب به تاریخ گذشته‌، حذف یا بازنویسی بخش‌هایی از متون و تأثیر آن بر روایت‌های تاریخی، نشان می‌دهد که چگونه حافظه تاریخی یک جامعه می‌تواند تحت تأثیر سیاست‌های حکومتی قرار گیرد.    • پا...

بیداری مدنی | همزیستی اگر ما قرار نیست یکسان فکر کنیم، یکسان زندگی کنیم، یا یکسان جهان را ببینیم، پس چگونه می‌توانیم در یک جامعه کنار هم زندگی کنیم؟ و چگونه می‌شود با وجود اختلاف‌ها، نه فقط در کنار هم ماند، بلکه آینده‌ای مشترک ساخت؟ همراهان ارجمند، به کانال وفا خوش آمدید. اگر مسیر بیداری مدنی را از ابتدا دنبال کرده باشید، می‌دانید که این مجموعه، در ادامهٔ مسیر چندسالهٔ پروژهٔ ایران ۱۴۰۰، تلاشی است...

پاورقی با علی سجادی | نامه رضا‌شاه به روزولت نامه رضاشاه به روزولت از مهم‌ترین اسناد سیاسی و دیپلماتیک تاریخ معاصر ایران است؛ نامه‌ای که در روزهای آغازین اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰ و در اوج بحرانی ملی نوشته شد. اهمیت این سند تنها در درخواست کمک از رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا نیست، بلکه در این است که تصویری مستقیم از نگرانی‌ها، استدلال‌ها و نگاه رضاشاه به رویدادهای آن روزگار به دست می‌دهد.این نا...

پاورقی با علی سجادی پاورقی مجموعه‌ای از روایت‌های کوتاه درباره بخش‌هایی از تاریخ، حافظه جمعی و تجربه ایرانی است؛ روایت‌هایی که گاه فراموش شده‌اند، گاه به حاشیه رانده شده‌اند و گاه در گذر زمان دچار تحریف یا ساده‌سازی شده‌اند.اگر «بیداری مدنی» بیشتر به مفاهیم مسئولیت شهروندی و کنش مسئولانه جمعی می‌پردازد، و «روایت ما» بر ثبت تجربه‌ها و حافظه انسانی تمرکز دارد، «پاورقی با علی سجادی» تلاشی است برای نگ...

سواد رسانه‌ای | توهم و تعصب چرا گاهی چیزهایی را باور می‌کنیم که شاید چندان دقیق، مستند، یا حتی واقعی نباشند؟ و چرا در فضای رسانه‌ای امروز، آدم‌ها با وجود دسترسی به اطلاعات بیشتر، گاهی کمتر حاضرند صداهای متفاوت را بشنوند؟ همراهان ارجمند، به کانال وفا خوش آمدید. در اپیزود بیداری مدنی دربارهٔ توهم و تعصب از منظر جامعه، گفت‌وگو، و کنش جمعی صحبت کردیم. اما در این اپیزود سواد رسانه‌ای، می‌خواهیم همین مو...

 بیداری مدنی | توهم و تعصب چرا گاهی با وجود این‌همه اطلاعات، باز هم واقعیت را آن‌طور که هست نمی‌بینیم؟ و چرا حتی وقتی با بخشی از حقیقت روبه‌رو می‌شیم، باز هم گاهی حاضر نیستیم از چارچوب ذهنی خودمون فاصله بگیریم؟ همراهان ارجمند، به کانال وفا خوش آمدید. تا اینجا در مسیر بیداری مدنی از شهروندی گفتیم، از عاملیت، از مشارکت، از اعتماد، از حقیقت، از گفت‌وگو، و از امید. دیدیم که جامعه، بدون امکان گفت‌وگو،...

بیداری مدنی | امیدچرا با وجود این همه سختی‌ها، رنج‌ها و ناکامی‌ها، و این‌همه بی‌اعتمادی، باز هم بعضی انسان‌ها تسلیم نمی‌شوند؟و چرا بعضی، حتی در سخت‌ترین شرایط، باز هم تصور آینده‌ای بهتر را رها نمی‌کنند؟تا اینجا در مسیر بیداری مدنی از شهروندی گفتیم، از عاملیت، از مشارکت، از مسئولیت، از اخلاق، از اعتماد، از مشروعیت، از حقیقت، و از گفت‌وگو.دیدیم که جامعه بدون این‌ها جان نداره، و به‌تدریج پژمرده و فرس...