Instytut Tertio Millennio

W rozmowie z Cezarym Ritterem analizujemy, jak Leon XIII czerpał z myśli św. Tomasza z Akwinu w "Rerum novarum" i "Aeterni Patris" w obliczu rewolucji przemysłowej, narastającego socjalizmu i "śmierci Boga" oraz jak Jan Paweł II w "Centesimus Annus" i "Veritatis Splendor" rozwijał te idee, podkreślając rolę "prawego sumienia" i niezmienny...

W Poniedziałek Wielkanocny odszedł papież Franciszek. Jak można scharakteryzować ostatni okres jego pontyfikatu? Jak różniła się jego dynamika od tej, którą znamy z czasów Jana Pawła II? Jak ocenić działania papieża Franciszka na arenie międzynarodowej? Co z tego pontyfikatu pozostanie i przed jakimi wyzwaniami stoi teraz Kościół? Na te pytania w rozmowie z Jarosławem Hermanem odpowiada Michał Kło...

Doświadczenie naturalnego biegu pór roku i związanych z nimi ludzkich aktywności zostało zaburzone. Nasz wzrok coraz bardziej przesłania filtr, kamuflujący ślady rajskiej rzeczywistości wokół. Tracimy kontakt z przyrodą, ale także i literaturą, na rzecz bezpośredniego transferu wrażeń serwowanego przez media. O próbach powrotu do korzeni i otaczającym nas sacrum z Janem Maciejewskim, autorem nieda...

Ignacy Dudkiewicz w swojej najnowszej książce mierzy się z tematem władzy w Kościele w Polsce. Jest to głos krytyczny osoby zaangażowanej i wierzącej. Przeszłość, strach oraz bezwład według autora stanowią czynniki fundamentalnie determinujące sytuację polskiego krajobrazu kościelnego.  Czy jest recepta jak wyjść z tego kryzysu? Czy problemem są wyłącznie poszczególne osoby, czy winne są istniejąc...

Powstanie nowożytnej nauki nierzadko bywa przedstawiane jako wyzwolenie się ludzkiej myśli spod wpływu zabobonów, mitów i pustych spekulacji dzięki heroicznym wysiłkom takich wybitnych postaci jak Kopernik lub Galileusz, którzy na podstawie swoich skrupulatnych dociekań i w sposób jednoznaczny wykazali fałszywość dominującego w średniowieczu obrazu świata. Tymczasem dokumenty historyczne wskazują,...

Współcześnie duchowni nie mają "dobrej prasy". Media codziennie zalewają nas falą informacji o wykroczeniach duchownych, ich nadużyciach, skandalach z udziałem kapłanów. Z drugiej strony codzienność księży nadal dla szeregowego wiernego jest kompletnie nieznana, co generuje mnóstwo plotek i niezrozumienia.  W rozmowie z Dawidem Gospodarkiem, autorem książki ,, Duchowni. Cała prawda o życiu w sutan...

Współczesny dyskurs naukowo-przyrodniczy bywa niekiedy trudny do objęcia ze względu na swój zakres. Jednymi z najbardziej palących tematów są pytania dotyczące relacji nauki i religii w ogóle, spór o teorię ewolucji, a także nieporozumienia związane z interpretacją Pisma Świętego. A co jeżeli nie ma miejsca dla spójnego badania Biblii a wszystkie nasze wysiłki są jedynie próbami rozszyfrowania zbi...

Majątek Kościoła nie od dziś budzi kontrowersje i dyskusje. Coraz więcej osób żąda zniesienia przewidzianego w budżecie państwa funduszu kościelnego. Finanse kościelne w dużej mierze są nieprzejrzyste. Jedni widzą Kościół jako bardzo bogatą instytucję, innych zaś martwią jego kurczące się zasoby. Czy Kościół powinien być ubogi dla ubogich? Na czym polega finansowanie poszczególnych gałęzi tej inst...

Zdarza się nierzadko, że literatura – w tym poezja, filozofia i teologia  – są traktowane z pewnym przymrużeniem oka. Dzieje się tak z różnych powodów, tym niemniej wydaje się, że najczęstszą przyczyną takiego stanu rzeczy jest spór językowy. Bywa, że z ogromną trudnością przychodzi nam dialog między humanistyką a naukami ścisłymi. Jednocześnie odkrywamy, że nauka nie zaspokaja wszystkich naszych...

Granica między pewną formą religijności a religijnością neurotyczną jest płynna i czasem trudno stwierdzić, czy mamy jeszcze do czynienia ze zdrowiem, czy już z zaburzeniem. Owocami tej zdrowej, dojrzałej religijności są: większa wolność, poszerzenie świadomości oraz dojrzalsza relacja ze sobą, bliźnimi oraz Bogiem. W rozmowie z diakonem stałym Marcinem Gajdą staramy się wyłapać przejawy tej niedo...

4 października 2023 roku papież Franciszek wydał adhortację Laudate Deum poświęconą kryzysowi klimatycznemu. 8 lat po opublikowaniu encykliki Laudato si Ojciec Święty ponownie zwraca uwagę jak fundamentalne znaczenie dla świata ma temat ekologii. Biskup Rzymu w krótkim dokumencie nie tylko diagnozuje bieżące problemy z perspektywy naukowej, ale pokazuje jak troska o stworzenie jest naturalnie wpis...

Synod o synodalności, afera w Dąbrowie Górniczej, wybory parlamentarne w Polsce to tylko niektóre wydarzenia, które przyniosła kalendarzowa jesień. Wspomniane sytuacje budzą nie tylko intensywne emocje, ale wymagają również głębszej analizy oraz refleksji. W rozmowie z księdzem profesorem Andrzejem Kobylińskim rozmawiamy o przyszłym kształcie Kościoła oraz sytuacji z jaką będziemy mierzyli się w P...

Jak nauczyć się być człowiekiem? Czy w ogóle można nauczyć się być człowiekiem i na czym miałoby to polegać? Temat wychowania dotyka każdego, chociażby dlatego, że każdy został jakoś wychowany.  W rodzinie, w szkole, na studiach i w pracy jesteśmy socjalizowani, przyuczani do wielu ról społecznych i zdobywamy różne mniej lub bardziej potrzebne umiejętności. Czy jednak przybliża nas to do tego, jak...

Pogląd, zgodnie z którym świadomość wyłania się z powodu zachodzenia różnych skomplikowanych procesów w mózgu, wydaje się najbardziej standardowy lub bliski współczesnemu zdrowemu rozsądkowi. Z drugiej strony, jak zauważył Thomas Huxley, wyłonienie się świadomości w wyniku aktywacji tkanki nerwowej, wydaje się równie niewytłumaczalne jak pojawienie się Dżina, gdy Aladyn pociera swoją lampę. Owo wy...

Ostatnią adhortacją wydaną przed śmiercią Jana Pawła II jest Pastores gregis, poświęcona posłudze biskupiej. Jak wygląda codzienność biskupa? Czy pełnia święceń powoduje, że trudności nagle znikają? W rozmowie z Biskupem Michałem Janochą poznajemy nie tylko osobistą historię życia hierarchy, ale również lepiej rozumiemy z jakimi wyzwaniami mierzą się pasterze Kościoła w Polsce.

Dnia 6 sierpnia 2023 roku zakończyły się 38. Światowe Dni Młodzieży. Gdy emocje dotyczące tego wydarzenia nieco już ostygły, razem z księdzem Tomaszem Koprianiukiem, Dyrektorem Krajowego Biura Organizacyjnego Światowe Dni Młodzieży w Polsce, podsumowujemy to istotne spotkanie młodych całego świata z papieżem Franciszkiem, mówimy o szansach oraz kontrowersjach związanych z przebiegiem uroczystości...

Encyklika Veritatis Splendor zajmuje szczególne miejsce wśród tekstów autorstwa Św. Jana Pawła II. Jaka jest granica wolności? Czym jest sumienie? To nie są pytania wyłącznie do wyrafinowanej dyskusji wśród akademików. To pytania przed którymi staje każdy z nas, w ten sposób odkrywając w sobie wewnętrznego teologa moralnego. Zapraszamy do odsłuchania rozmowy Mikołaja Musiała z Dr. Agatą Rujner, w...

Dla wielu materializm – czyli przekonanie zgodnie z którym istnieje tylko materia i wszystko się do niej sprowadza – stanowi dziś jedyny racjonalny i dobrze uzasadniony światopogląd. Jednocześnie, wydaje się, że odrzucenie go polega na wierze w różne, słabo uzasadnione twierdzenia i dogmaty albo wprost na popadaniu w zabobony. Przyjrzawszy się jednak historii tego poglądu, jego ocena przestaje być...

W 2023 roku mija 35 lat od napisania przez Jana Pawła II listu apostolskiego Mulieris dignitatem, w którym Papież poruszał sprawę godności i powołania kobiety. Treść tego dokumentu nadal nie jest szeroko znana wśród wiernych jak i osób dystansujących się od nauczania Kościoła.  Jakie miejsce miały kobiety w pontyfikacie Jana Pawła II?  Jaki jest sens bycia kobietą? Pani Profesor Dominika Żukowska-...

Przedłużająca się kadencja prezydenta Zełenskiego, kontrowersyjne przepisy dotyczące poboru oraz długo oczekiwana zgoda amerykańskiego Senatu na pomoc finansową – za Ukrainą intensywny czas. Jak te zmiany wpływają na stan państwa i perspektywy zakończenia wojny? Czy można myśleć o zorganizowaniu wyborów w kraju, w którym trwa wojna? Politolog Oleksandr Shevchenko analizuje bieżącą sytuację i możli...

Georgia once again finds itself in the zone of threat from Russian imperialism. The recently passed “foreign agents” law, fortunately vetoed by President Salome Zourabichvili, was an attempt to limit Georgian society's contacts with Western organizations and, according to our guest, could have led to a deeper confrontation with the USA. We invite you to listen to the conversation between Krzys...

W rozmowie z Louisem Mendym, założycielem Most Africa Poland Foundation, poruszamy tematy związane z możliwościami współpracy gospodarczej Polski i Afryki, wyzwań z nią związanych, oraz codziennych problemów społecznych. W trakcie spotkania przyjrzymy się również zagadnieniom związanym z religiami w Senegalu.

Czy symetryzm polega na przeciwstawianiu negatywnych czynów dwóch wiodących ugrupowań politycznych?  Wydaje się to niewyczerpujące w odniesieniu do postawy, jaką przyjmują symetryści. Z jednej strony zarzuca im się wspieranie totalitaryzmów, taniość oraz relatywizm polityczny. Z drugiej zaś wybrani dziennikarze i komentatorzy polityczni cieszą się zaufaniem społecznym oraz możliwością pełnienia ro...

Niewiele osób wie, że uroczystość Objawienia Pańskiego pierwotnie obchodzono na pamiątkę Bożego Narodzenia – to drugie święto wyodrębniło się dopiero pod koniec IV w. Boże Narodzenie jest świętem Bożego Ojcostwa – Ojca, który z miłości do człowieka posyła na ziemię Syna, aby dokonał dzieła Zbawienia. Pokłon aniołów, którzy byli pierwsi przy żłóbku, symbolizuje hołd składany przez sferę niebiańską....

Przez ostatnie 20 lat w polskiej szkole realizowano trzy różne modele nauczania, a za zmianami politycznymi idą zapowiedzi kolejnych reform. Krytycy szkolnictwa dowodzą, że szkoła zarzuca dzieci niepotrzebną wiedzą i traumatyzuje je testowaniem, że jest zacofana i nie wykorzystuje potencjału nowych technologii. Powszechna edukacja ma jednak przede wszystkim na celu wykształcenie obywatela – warto...