Historia BEZ KITU

Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl /historiabezkitu.pl czy Buycoffee.to/historiabezkitu Borys Sawinkow (1879–1925), urodził się w Charkowie, ale dzieciństwo spędził w Warszawie, gdzie jego ojciec był sędzią w rosyjskiej administracji zaborczej. Studiował w Petersburskim Uniwersytecie Państwowym, skąd go relegowano za działalność polityczną. Studia kontynuował...

Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl /historiabezkitu.pl czy Buycoffee.to/historiabezkitu W latach siedemdziesiątych władzę w Kambodży przejęli Czerwoni Khmerzy. Przewodził im wykształcony w Paryżu Pol Pot. Był człowiekiem zafascynowanym komunizmem i maoizmem. Budowa społeczeństwa idealnego na wzór socjalistyczny doprowadziła do powstania jednego z najkrwawszych...

Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl /historiabezkitu.pl czy Buycoffee.to/historiabezkitu Historia warstw nieuprzywilejowanych cieszy się coraz większym zainteresowaniem badaczy. Przyzwyczailiśmy się patrzeć na przeszłość przez pryzmat dziejów elit, dlatego często zapominamy, że większość z nas wywodzi się ze stanu chłopskiego. Proces emancypacji chłopów na ziem...

Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy Patronite/historiabezkitu.pl Buycoffee.to/historiabezkitu Naród ukraiński jako nowoczesna wspólnota zaczął się kształtować w XIX w. W budowaniu poczucia odrębności ważną rolę odegrała inteligencja pochodzenia ludowego. Poeci, pisarze, historycy odwoływali się do przeszłości – niejednokrotnie wspólnej zarówno dla Rosjan, jak i Białorusinów...

Wojna domowa w Hiszpanii należy do najkrwawszych konfliktów w najnowszych dziejach Europy. Pochłonęła tysiące ofiar po obu stronach. Takiej skali terroru nie znał chyba żaden kraj w Europie w XX wieku. W konflikt wewnętrzny pomiędzy frankistami a republikanami szybko włączyły się faszystowskie Włochy i III Rzesza po jednej stronie oraz ZSRR po drugiej. Walczyło też wielu ochotników z rożnych krajó...

W nocy z 27 na 28 listopada 1942 r. Niemcy rozpoczęli wysiedlenia ludności na Zamojszczyźnie, jednak wskutek oporu ze strony Polaków przerwali je latem 1943 r. Wynikały one z założeń narodowego socjalizmu – idei zdobycia tzw. „przestrzeni życiowej”. Poprzedziły je długotrwałe i skrupulatne przygotowania ze strony okupanta, a sam proces składał się z trzech różniących się od siebie faz. Dotknęły on...

Ostatni Mohikanie. Zmierzch powojennego podziemia niepodległościowego. Rozmowa z dr Sławomirem Poleszakiem, historykiem z Instytutu Studiów Politycznych PAN i Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” Po 1944 r. tysiące ludzi walczyło w szeregach polskiego podziemia niepodległościowego o suwerenność kraju. Dla władzy komunistycznej byli obok Polskiego Stronnictwa Ludowego głównym wrogiem, z którym bezlit...

Pogromy Żydów po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej latem 1941 r. wydarzyły się w całej wschodniej Europie – od Łotwy po Besarabię. Również na ziemiach okupowanej Polski, na zachodniej Białostocczyźnie i północnym Mazowszu, w lipcu 1941 r. antyżydowska przemoc inspirowana przez Niemców osiągnęła apogeum. Do pierwszego pogromu doszło 7 lipca 1941 r. w Radziłowie, do kolejnego 10 lipca 1941 r. w Jed...

Proces demokratyzacji Rosji nie udał się. Rozpad Związku Sowieckiego w grudniu 1991 r. rzeczywiście zapoczątkował reformy, ale szybko znalazły one przeciwników. Nie wszyscy pogodzili się z końcem ZSRR i nie chcieli zmian. Wybuch I wojny czeczeńskiej, kryzys konstytucyjny z 1993 r., czy w końcu wybory prezydenckie w 1996 r., to wydarzenia, w których historycy i politolodzy dopatrują się symptomów o...

Przez kilkadziesiąt lat istnienia Związek Radziecki był rządzony przez kilku ludzi. Najdłużej u władzy utrzymał się Józef Stalin, którego fenomen od lat próbują zrozumieć historycy. Przejął kierowanie partią po śmierci Włodzimierza Lenina w 1924 r. i pozostał na tej pozycji do 1953 r. Pomimo ogromu zbrodni popełnionych z jego rozkazu, niektórzy intelektualiści na Zachodzie i w Stanach Zjednoczonyc...

Proces destalinizacji w Polsce po październiku 1956 r., w porównaniu z innymi krajami bloku sowieckiego, był najbardziej głęboki. Władysław Gomułka, który w wyniku wydarzeń 1956 r. doszedł do władzy, zmienił wiele. Złagodził cenzurę, odesłał do ZSRR sowieckich doradców, zawiesił kolektywizację wsi czy też zgodził się na powrót religii do szkoły. Pomimo że liberalizacja trwała krótko, nigdy już nie...

Szacuje się, że z Zagłady ocalało ok. 300 tys. Żydów polskich. Większość z nich zdecydowała się na wyjazd z Polski. Jednym z motywów ich emigracji była niechęć jaka spotykała ich ze strony swoich przedwojennych sąsiadów oraz utrzymujące się nastroje antysemickie wśród wielu Polaków. Fala żydowskiego uchodźstwa ruszyła po pogromie kieleckim. Następny exodus zaczyna się w 1949 r., przede wszystkim d...

III Rzeczpospolita nie powstała w ciągu jednego dnia. Jej narodziny poprzedziły wydarzenia, które rozegrały się pomiędzy 4 czerwca 1989 r. (kontraktowe wybory), a 27 października 1991 r. (całkowicie wolne wybory). Polskiemu życiu politycznemu przez pierwszych dziesięć lat brakowało stabilności. Później zostało zdominowane przez dwa ugrupowania, które do dziś utrzymują się na scenie politycznej. Z...

SPOTKANIA Z KLIO: z prof. Grzegorzem Motyką - autorem książki „Akcja Wisła ’47. Komunistyczna czystka etniczna” - rozmawia prof. Rafał Wnuk Zapraszają: Pracownia Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej im. Jerzego Kłoczowskiego Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie oraz portal Historia bez kitu #historiabezkitu Zajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl/ oraz n...

Po dojściu do władzy w 1985 r. Michaił Gorbaczow zaczął wprowadzać reformy, których ostateczną konsekwencją był rozpad ZSRR. Zmiany wymusił pogłębiający się w latach osiemdziesiątych kryzys gospodarczy. Pierestrojka zmierzała do powstrzymania rozsypującego się imperium. Tymczasem modernizowanie państwa – poluzowanie cenzury, wprowadzenie prywatnej własności, otwarcie granic czy w końcu amnestia dl...

Wraz z rozpoczęciem deportacji do obozów zagłady wielu Żydów polskich szukało ratunku „po aryjskiej stronie”. Zagadnie to było i jest przedmiotem szczegółowych badań polskich historyków. Niektórzy z nich padli ofiarą bezpardonowych ataków ze strony niektórych sił politycznych oraz mediów, które w świadomy sposób lekceważą ustalenia badaczy oparte o wnikliwą analizę krytyczną źródeł pisanych czy re...

Droga Czechosłowacji do komunizmu przebiegała inaczej niż w przypadku Polski. Ostatni przedwojenny prezydent Edward Beneš jesienią 1939 r. udał się na wygnanie do Wielkiej Brytanii. W grudniu 1943 r. kierowany przez niego rząd emigracyjny zawarł układ sojusznicy z ZSRR. W zamian za lojalność na płaszczyźnie międzynarodowej, a także gospodarczej i wojskowej, Czechosłowacja miała rozwijać się zgodni...

Rewolucje w Rosji zmiotły z powierzchni ziemi instytucję caratu. Mikołaj II nie tylko został odsunięty od władzy (abdykował), lecz także wraz z rodziną został zamordowany. Spośród ugrupowań politycznych w Rosji tylko bolszewicy byli na tyle zdeterminowani, aby przejąć władzę, która dosłownie leżała na ulicy. Nie mieli oni jakiegokolwiek doświadczenia w zarządzaniu czymkolwiek, ale byli gotowi na w...

W czasie I wojny światowej elity ukraińskie w Galicji rozpoczęły starania o utworzenie własnego państwa. Podobnie jak w tym czasie Polacy powołali własne organizacje polityczne i militarne. Jednak ostatecznie walkę o własne państwo przegrali, a niepodległa Polska nie stworzyła im możliwości realizacji narodowych i osobistych aspiracji. #historiabezkitu Zajrzyjcie również na naszą stronę internetow...

Gospodarka planowana w PRL, która działała w oderwaniu od zasad wolnego rynku, ostatecznie się załamała. System okazał się nieefektywny i niewydolny, a inwestycje zamiast zysków przynosiły straty. Jednak w ciągu czterdziestu kilku lat krajobraz gospodarczy Polski bardzo się zmienił, a wielu obywateli zawdzięczało socjalistycznemu państwu awans społeczny związany z upowszechnieniem oświaty oraz mig...

W czasie II wojny światowej zmieniało się podejście polskiego podziemia i struktur cywilnych Polskiego Państwa Podziemnego do Zagłady. Interesowały się one losem ludności żydowskiej zamkniętej w gettach, jednak głównym obiektem ich troski byli etniczni Polacy. Po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej w czerwcu 1941 r., a następnie rozpoczęciu przez Niemców masowych mordów, polskie podziemie informowa...

Akcja „Wisła” była zbrodnią komunistyczną na ludności ukraińskiej i łemkowskiej. Rozpoczęła się w drugiej połowie kwietnia, a zakończyła latem 1947 r. Objęła ponad 140 tys. Ukraińców i Łemków – najwięcej z woj. rzeszowskiego, potem lubelskiego i krakowskiego. Sama operacja miała na celu likwidację nacjonalistycznego podziemia ukraińskiego działającego w pojałtańskiej Polsce oraz asymilację ludnośc...

Przemiany ustrojowe 1989 r. zaczęły się w Polsce i na Węgrzech, potem objęły Niemiecką Republikę Demokratyczną, Czechosłowację, a skończyły się w Bułgarii i Rumunii. W każdym z tych krajów miały one nieco inną dynamikę. W większości z nich władzę w sposób pokojowy z rąk partii komunistycznych w wyniku wyborów parlamentarnych przejmowały partie opozycyjne. Wyjątek stanowiły Rumunia oraz Bułgaria. W...

SPOTKANIA Z KLIO: z prof. Piotrem M. Majewskim - autorem książki „Niech sobie nie myślą, że jesteśmy kolaborantami. Protektorat Czech i Moraw, 1939–1945” - rozmawia dr Agata Tatarenko Zapraszają: Pracownia Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej im. Jerzego Kłoczowskiego Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie oraz portal Historia bez kitu #historiabezkitu Zajrzyjcie również na naszą stronę int...

Narodowy Bank Polski wybił monetę kolekcjonerską z serii „Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni” z podobizną Józefa Kurasia „Ognia”. Na srebrnej dziesięciozłotówce widnieje poważna twarz młodego mężczyzny w rogatywce napis „Zachowali się jak trzeba”. Legendarny „Ogień” dla jednych złodziej i morderca, dla innych wcielenie góralskiego zbójnika grabiącego bogatych i rozdającego biednym, dla j...