Heilige Grond

Hoe gaan overtuigd zijn en openheid samen in gesprek met mensen die anders of niet geloven? Zodra de waarheidsvraag op tafel komt, word je toch al snel gezien als fundamentalist (te overtuigd) of als relativist (te open). In dit gesprek over interreligieuze ontmoetingen zit Koos aan tafel met Benno van den Toren, hoogleraar interculturele theologie aan de Protestantse Theologische Universiteit en...

Meer dan ooit zijn we op zoek naar rust en stilte. Retraites, kloosterweekenden, meditatie, stiltetrainingen, mindfulness etc. zijn ongekend populair. Hoe is dat te duiden? Wat is er vanuit theologie over te zeggen? Hoe kun je vanuit de christelijke traditie zinnig met deze trend bezig zijn? Veel in de christelijke benadering van stilte en rust lijkt ook gepsychologiseerd - het is 'heilzaam&a...

Wie om zich heen kijkt ziet dat alles in beweging is, van het klimaat tot de wereldpolitiek. 2024 lijkt een spannend jaar te worden vol met veranderingen en vraagtekens op de horizon. Hoe ziet de toekomst van de kerk er uit in deze tijd en wat zijn onze goede voornemens voor dit nieuwe kerkelijke jaar? We gaan daarover, en meer, in gesprek met Johan ter Beek en Marijn Vlasblom. Johan is innovatiee...

Het is bijna kerst, we vieren dat God klein, kwetsbaar en arm werd. Hoe krijgt dat goede nieuws vorm in Geloven in Moerwijk, de armste wijk van Den Haag? En hoe in Kruispunt, een vinexwijkgemeente in Vathorst. Twee heel verschillende kerken, die toch werken vanuit een gezamenlijke missie. Wat brengen zij elkaar? In deze aflevering gaat Koos in gesprek met Bettelies Westerbeek (buurtpastor bij huis...

De Bijbel die bij veel mensen in de boekenkast staat, zo weten de meeste trouwe lezers wel, is een vertaling van oeroude Hebreeuwse en Griekse teksten. Dat is echter maar het begin, want zo vanzelfsprekend is die ‘grondtekst’ helemaal niet. We spreken over de fascinerende en verborgen wereld van manuscripten, tekstkritiek en vertaalproblemen met Matthijs de Jong, Hoofd vertaler en Bijbelwetenschap...

Storytelling. Een kunstvorm die niet langer alleen omarmt wordt door kunstenaars en sprekers, maar ook in het bedrijfsleven zijn ingang gevonden heeft. Want met een verhaal bereik je zoveel meer dan met feiten en cijfers. Ook Jezus maakte veel gebruik van verhalen. En in het bijzonder van gelijkenissen, parabels. Kleine verhalen die een diepere betekenis over willen brengen. Jezus sloot hiermee aa...

Een eerlijk gesprek tussen, jawel, drie dominees over de waarde van ambt. Wat maakt het nou zo bijzonder om predikant te zijn en hoe helpt het ambt daarbij? Draagt de predikant het ambt of wordt de predikant toch vooral door het ambt gedragen? De krimpende en steeds maar weer vernieuwende kerk heeft met dit stoffige begrip 'ambt' goud in handen, tegelijkertijd moet het ook telkens weer g...

Stikstof, het klimaat, Israel, zomaar een aantal thema's die vandaag voor verhitte discussies zorgen waarin deelnemers elkaar niet meer bereiken maar zich steeds meer op hun eigen stelling terug trekken. Een wij-versus-zij een houding die niet helpt om verschillen tussen mensen te overbruggen en samen verder te komen. Tom de Haan is stadspredikant in Haarlem. Hij ziet het als zijn taak om ver...

Weinig debatten zijn zo gepolariseerd als het gesprek over gender.  Grote woorden zijn snel gesproken, en angsten aangewakkerd. Maar waar hebben we het eigenlijk over als het over gender gaat? En hoe komt het dat juist dit onderwerp zulke verhitte discussies oplevert? Wie of wat bepaalt onze identiteit eigenlijk, gender of God? Een boeiend en eerlijk gesprek dat laat zien dat praten over gender be...

Op 4 oktober is het dierendag, de naamdag van Franciscus van Assisi (1181 - 1226). Als Italiaanse, rijke jongeman koos hij ervoor om afstand van al zijn bezit te doen. Hij ontdekte: er is een goede manier van arm zijn. Als je geen bezit hebt, krijg je daar echte verbinding met de ander, met God, met de natuur en dus ook de dieren voor terug.  Toen Jorge Mario Bergoglio in 2013 aantrad als paus, ko...

Al eeuwenlang spreken hel en hiernamaals tot de verbeelding. Theoloog Arnold Huijgen zette met zijn oratie het onderwerp weer op de kaart en geograaf en schrijver Guido Derksen bracht de hel in kaart. Het boek Hemel en hel in kaart dat hij samen met Martin Mousch maakte brengt 5000 jaar verbeelding van de hel bij elkaar. Als Huijgen en Derksen in deze aflevering met elkaar in gesprek gaan onder le...

We leven in een tijd waarin dankbaarheidsdagboeken als warme broodjes over de toonbank vliegen. Duizenden lessen en tips worden gedeeld over hoe je een dankbaar mens kunt zijn. Want een dankbaarder mens is ontspannener, gelukkiger, liefdevoller....    In deze podcastaflevering spreekt Koos met Ciska Stark (docent homiletiek en liturgiek, PThU) en Marije Vermaas (geestelijk verzorger) over dankbaar...

Deepfake, ChatGPT en zelfrijdende auto’s; het zijn fenomenen die dankzij artificial intelligence bestaan. De ontwikkelingen op dit gebied gaan ontzettend snel. Zullen op termijn verlamden dankzij AI weer kunnen lopen? En blinden weer kunnen zien? In deze aflevering van Heilige Grond praten we met theoloog Ad de Bruijne en filosoof Ariën Voogt. Zien zij ethische grenzen aan het gebruik van AI? Hoe...

Nederland kent ruim een miljoen christenen met een migratieachtergrond en toch zie je daar weinig van in de gemiddelde witte kerk. Hoe komt dat en is het erg om in de kerk je eigen cultuur op te zoeken? We praten erover met Klaas Bom, docent dogmatiek en interculturele theologie aan de PThU en Hedwig Komproe, predikant en bestuurslid van SKIN. In aanloop naar Pinksteren staan we stil bij de uitsto...

Hoe kun je er zijn voor mensen die geconfronteerd worden met een plotseling verlies of acute nood? Wat is helpend, hoe ga je om met de vragen die het oproept? Koos Tamminga spreekt in deze aflevering met Martha Zonneveld, projectleider noodhulp bij Tearfund en Marieke Meiring, luchthavenpastor op Schiphol. Hoe kun je er als pastor zijn voor iemand die net iets heeft meegemaakt dat enorme impact he...

Waar was God in Auschwitz?   is één van de bekendste en indringendste vragen die het geloof in een goede en almachtige God uitdagen. Een vraag die ook in het licht van hedendaagse verschrikkingen op ons af kan komen. Houden onze theologische begrippen, onze Godsbeelden, onze mensbeelden, stand in het licht van het ergste lijden? In deze aflevering spreekt Koos Tamminga met Joyce Rondaij, expert op...

Het ene na het andere klimaatrapport laat zien dat de klimaatcrisis niet te ontkennen is en ook dat menselijk handelen daar alles mee te maken heeft. Eind maart 2023 nog, schreef het IPCC – het klimaatpanel van de Verenigde Naties – dat de mogelijkheden om de opwarming van de aarde tot 1,5 graad te beperken gauw buiten zicht raken. Wat doet dat met je? Blokkeert het je? Zet het je juist aan tot ac...

Dit jaar herdenken we de afschaffing van de slavernij. Belangrijk én dubbel, want is slavernij wel echt afgeschaft? Wereldwijd zitten nog miljoenen mensen vast in systemen die hen tot ‘moderne slaven’ maken. We praten erover met Martijn Stoutjesdijk, post-doc onderzoeker aan de PThU met betrekking tot bijbelgebruik in het slavernijverleden van de kerk, en Ruben Vlot, Director of Mobilisation van I...

We leven in de veertigdagentijd, een tijd waarin christenen traditioneel hun aandacht richten op het lijden in de wereld en in hun eigen leven. In deze aflevering staan we stil bij trauma en theologie.   We komen steeds meer te weten over de impact van trauma’s op wie we zijn als mensen. Wat gebeurt er in een mens wanneer deze overweldigd wordt door pijn, moeite en verdriet? Hoe geven mensen woord...

Een schietgebedje bij het inruimen van de vaatwasser, of een tijd verblijven in de stilte. Het kan allebei gebed zijn, volgens Agnes Huizenga (teamleider gebedspastoraat New Wine) en Jos Douma (predikant en oprichter van de online School voor Spiritualiteit). Maar of bidden ook echt spreken met God is? Daarover valt volgens hen nog veel meer te zeggen: Bidden is vooral bewustzijn van Gods aanwezig...

Koert van Bekkum, hoogleraar Oude Testament en Mechteld Jansen, emeritus-hoogleraar Interculturele Theologie en Missiologie bespreken in deze podcastaflevering de recent uitgekomen “Bijbel met bijdragen over geloof, cultuur en wetenschap” waaraan zij beiden een bijdrage hebben geleverd. Zij bespreken deze uitgave en gaan in op de Bijbel als “wereldbibliotheek”, hoe lees je de Bijbel en hoe overbru...

Kun je geloven leren, of moet het je gegeven worden? De geestelijke vorming van jonge generaties krijgt binnen de kerk veel aandacht, maar staat tegelijk onder druk – bijvoorbeeld door ontkerkelijking, handelingsverlegenheid bij opvoeders, individualisering en het ontbreken of afbrokkelen van een lerende cultuur. Hoe leer je, te midden van alle veranderingen in en om de kerk, jonge generaties gelo...

Hoe gaat een samenleving om met haar ouderen? Mag je nog gewoon oud worden? In deze podcastaflevering gaan Frits de Lange (emeritus hoogleraar Ethiek) en Klaas Spronk (hoogleraar Oude Testament), beiden verbonden aan de Protestantse Theologische Universiteit, met elkaar in gesprek over deze vragen en de rol van ouderen in onze samenleving. Ze bespreken de verwachtingen die de maatschappij uitoefen...

In de vorige aflevering van Heilige Grond ging het over armoede. Wat betekent het als er niet genoeg is? Hoe reageer je daar als christen op? Misschien wel juist door te leren zien dat er wel genoeg is. En is een podcast over rijkdom meer op zijn plaats dan een podcast over armoede. Want, hoe gaan we om met rijkdom? Stinkt geld? Of onderschatten we talenten als het gaat over geld, ondernemen. En a...

Steeds meer mensen krijgen tegenwoordig te maken met kosten en rekeningen die ze nauwelijks meer op kunnen brengen. Tegelijk wordt er ook nog steeds een taboe ervaren op armoede. Bewust of onbewust hebben we veel waardeoordelen over armoede – en die hebben invloed op de manier waarop we ons voor armen inzetten, of naast armen kunnen staan. En op de mate waarin we daartoe bereid zijn.  Wat is jouw...