Gündelik Hayatın Sosyolojisi

Bu bölümde konuğumuz sosyolog Dr. Ali Eren Demir ile, tarihçi Abidin Çevik’le kaleme aldığı Mutemet: Mutemit Yazıcı ve Elâzığ Akıl Hastanesi kitabını konuşuyoruz. Söyleşide, bir psikiyatristin yaşamı ve bir akıl hastanesinin hikâyesi üzerinden Türkiye'nin psikiyatri tarihine, gündelik hayatına ve toplumsal hafızasına bakıyoruz. Ayrıca ruh sağlığı alanındaki damgalanmanın geçmişten bugüne nasıl değ...

Konuğumuz akademisyen Nurcan Usta ile kriz iletişimini ele alıyor; kriz anlarında iletişimin rolünü, kurumların ve bireylerin benimsediği stratejileri, güven inşasını ve etkili kriz yönetiminin toplumsal boyutlarını konuşuyoruz. 

Konuğumuz Dr. Neyran Savaşman Akyıldız ile sivil toplum, sürdürülebilirlik ve sosyal etki üzerine konuşuyor; sivil toplum alanının Türkiye’de geçirdiği dönüşümü, güçlü bir sivil toplum yapısı için hangi alanlarda değişime ihtiyaç duyulduğunu ve sürdürülebilir sosyal etkinin nasıl üretilebileceğini ele alıyoruz. Ayrıca Bilişime ve Eğitime Erişim Vakfı’nın (BEEV) eğitimde fırsat eşitliği ve dijital...

Konuğumuz sivil toplum uzmanı Yasin Bulat ile Türkiye’de genç olmayı konuşuyoruz.  ​​​​​​​Söyleşide, gençlik çalışmalarının Türkiye’de nasıl geliştiğini, gençlerin bugün karşı karşıya olduğu temel sorunları ve sahada en çok dile getirilen talepleri ele alıyoruz. Ayrıca gençlik politikalarını ve gençlerin kamusal yaşama daha güçlü katılımı için nasıl bir dönüşüme ihtiyaç olduğunu tartışıyoruz. 

Konuğumuz YouthHUB ağından ve Toplum Gönüllüleri Vakfı’ndan proje uzmanı Yasin Bulat ile 2016’dan bu yana Batı Balkanlar ve Türkiye’de gençlerin sosyal, ekonomik ve politik katılımını izleyen Gençlik Katılım Endeksi araştırmasının 2024 bulgularını konuşuyoruz. 

Konuğumuz sosyolog Dr. Sedat Karal ile sağlık ve toplum arasındaki ilişkiyi toplumsal eşitsizlikler perspektifinden ele alıyoruz. Sağlık sosyolojisinin sunduğu bakış açısından hareketle, sağlığın yalnızca bireysel bir mesele olmadığını; sınıf, cinsiyet, yaş ve yaşam koşulları gibi toplumsal etkenlerle nasıl şekillendiğini konuşuyoruz. ​​​​​​​ Söyleşide, Türkiye’de sağlık alanında öne çıkan sorunla...

Konuğumuz sosyolog Dr. Muzaffer Kaya ile engellilik sosyolojisini ve gündelik hayatın görünmeyen eşitsizliklerini konuşuyoruz.  Söyleşide, engellilik çalışmalarının tarihsel dönüşümünden Türkiye’de engellilik deneyiminin gündelik hayatta nasıl şekillendiğine uzanan geniş bir çerçeve ele alınıyor. ​​​​​​​ Engellilik ile yoksulluk, sınıf ve bakım ilişkileri arasındaki bağlantılar üzerinde durulurken...

Konuklarımız sosyologlar Melike Şahinol ve Gülşah Başkavak ile “MediCluster” araştırmasını konuşuyoruz.  ​​​​​​​Cerrahi alet üretim kümeleri üzerinden zanaatkârlık, teknoloji, bedenleşmiş bilgi ve küresel üretim ilişkilerine odaklanan söyleşide; Samsun, Sialkot ve Tuttlingen örnekleri karşılaştırmalı olarak ele alınıyor.  

Konuğumuz Uğur Kocager ile sosyal bilimlerde yapay zekâ dönüşümünü konuşuyoruz.  ​​​​​​​Söyleşide, dünya genelindeki tartışmaları değerlendirirken Türkiye’de öne çıkan iki yaklaşımı ele alıyoruz: bir yanda yapay zekânın yarattığı riskler, diğer yanda sunduğu imkânlar. Bu dengenin nasıl kurulabileceğini sorgularken, yapay zekâ ile sosyal bilimler arasındaki ilişkinin önümüzdeki dönemde nasıl şekill...

Konuğumuz sosyolog Özgür Aktükün ile Türkiye’de çocukluk deneyimini ele alıyor; artan şiddet vakaları, çocuk emeğinin yaygınlaşması ve eğitim alanındaki dönüşümler üzerinden çocukların içinde bulunduğu koşullara yakından bakıyoruz. Söyleşide, çocuklar arasındaki şiddeti yalnızca aile ve okul üzerinden değil, daha geniş toplumsal ve ekonomik bağlamıyla anlamaya çalışıyoruz. Mevcut sosyal politikala...

Konuğumuz sosyolog Dr. Diler Bulut ile 2000’lerden günümüze uzanan Linç, Toplum ve Devlet (İletişim Yayınları, 2024) kitabından hareketle, linçi dinamikleri ve taraflarıyla ele alıyoruz.  Söyleşide, konvansiyonel linç ile medya ve sosyal medya linçleri arasındaki benzerlikler ve farklar üzerinde durulurken, gündelik dilde yaygınlaşan “linçlenmek” ifadesinin anlamı ve bu durumun bugünün toplumsal i...

Konuğumuz Doç. Dr. Leyla Bektaş Ata ile akademide varolmanın alternatif yollarını konuşuyoruz. Sosyal medya üzerinden ürettiği içeriklerle akademik metinlerin kapalı ve karmaşık dünyasını daha erişilebilir hale getiren, ardından bu deneyimi Ünivers çatısı altında kurumsallaştıran Bektaş Ata’nın yolculuğuna odaklanıyoruz. Söyleşide, içerik üretme sürecinin nasıl şekillendiğini, akademik yazım atöly...

Konuğumuz sosyolog Dr. Osman Özarslan ile editörlüğünü üstlendiği Biyokapital: Beden, Mülkiyet, Yaşam, Ölüm adlı kolektif kitabı (Nika Yayınları, 2026) ele alıyoruz.  ​​​​​​​Söyleşide, biyolojik olanın nasıl metalaştığı; bedenin, genetiğin, sağlığın, doğumun ve ölümün piyasa ilişkileri içinde nasıl yeniden şekillendiği üzerinde duruluyor. Genetik veri bankalarından organ ticaretine, yaşamı uzatma...

Konuğumuz kent antropoloğu Dr. Murat Güney ile 1999 Marmara Depremi sonrasında Türkiye’de afetlere bakışın ve kentsel politikaların nasıl değiştiğini, depremle birlikte devreye giren yeni uygulamaları ve bu değişimin kent üzerindeki etkilerini ele alıyoruz. Söyleşide, “afet kapitalizmi” kavramının İstanbul’da deprem riskinin kentsel dönüşüm süreçlerini ve inşaat odaklı büyüme modelini nasıl şekill...

Konuğumuz Dr. Emre Sünter ile katılım ekolojileri bağlamında mikroyosun odağında geliştirdiği bilim iletişimi araştırmasını ele alıyoruz.  Söyleşide, klasik bilim iletişimi yaklaşımlarının ötesine geçen bu iletişim tasarımının nasıl kurgulandığı ve sürece farklı aktörlerin katılım biçimleri ele alınıyor. Çevresel bir fenomen olarak mikroyosunlar üzerinden, çevresel meseleleri anlamanın ve farklı k...

Konuğumuz sosyal antropolog Doç. Dr. Sertaç Sehlikoğlu ile Balkan göçmenleri üzerine yürüttüğü araştırmaları konuşuyoruz.  ​​​​​​​Söyleşide, antropoloji perspektifinin Balkan topluluklarına bakarken sunduğu yeni sorular ve yaklaşımlar ele alınırken, Sertaç Sehlikoğlu’nun “Birlikte Yaşama Pratiği: Türkiye’nin Balkan Azınlıkları Arasında Arnavutlar” başlıklı araştırması üzerinden Türkiye’de Arnavutl...

Konuğumuz Prof. Dr. Umut Beşpınar, Türkiye ve Meksika’daki feminist hareketleri tarihsel ve siyasal bağlamlarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendiriyor.  Söyleşide, iki ülkede devlet kurumları ile devlet–sivil toplum ilişkilerinin feminist mücadeleyle kurduğu bağlantı ele alınırken; şiddet, üreme hakları ve emek piyasası eşitsizlikleri gibi öncelikli meselelerin hangi toplumsal ve demografik dönü...

Konuğumuz etnomüzikolog Dr. Onur Sönmez ile popüler müzik ve gece hayatı üzerine konuşuyor; İzmir’de yürüttüğü etnografik araştırmalar üzerinden eğlencenin sosyal, mekânsal, ekonomik, politik ve duygusal boyutlarını ele alıyoruz.  Söyleşide, gece hayatını anlamamıza yardımcı olan “cover culture” (yeniden icra kültürü) kavramı ile son 20 yılda yaşanan dönüşümü açıklayan “mali soylulaştırma” yaklaşı...

Konuğumuz Doç. Dr. Pınar Akkuş ile Türkiye’de çocuk koruma sistemini sahadan deneyimler üzerinden ele alıyoruz.  Söyleşide, “suça sürüklenen çocuk” kavramının toplumsal arka planı ve dünyadan karşılaştırmalı örnekler tartışılırken; cinsel istismar mağduru çocukların adli süreçte karşılaştığı zorluklar ile bu alanda çalışmanın etik ve kurumsal sınırları da değerlendiriliyor. Ayrıca, sistemin tasarı...

Konuğumuz, feminist akademisyen Doç. Dr. İlkay Özküralpli ile “Feminizm ve Erkeklik Çalışmaları İttifakı Mümkün mü?” sorusunun peşine düşerek erkeklik çalışmalarına odaklanıyoruz.  Söyleşide, erkeklik çalışmalarının çerçevesi, bu alanın Türkiye’deki gelişimi, feminist perspektifin alana sağladığı katkılar ve “hegemonik erkeklik” kavramına yönelik eleştiriler tartışılıyor. Ayrıca, “suç ortağı erkek...

Konuğumuz sosyolog Dr. Ali Eren Demir ile “Terapinin Toplumsallığı” başlığı altında, psikoterapiyi sosyolojik bir perspektiften ele alan bir söyleşi gerçekleştiriyor; terapi sürecinin nasıl işlediği, psikoterapiye erişimde ortaya çıkan eşitsizlikler ve bu eşitsizlikleri azaltmaya yönelik yaklaşımları tartışıyoruz. Ayrıca, son yıllarda psikologların ve ruh sağlığı uzmanlarının medyada artan görünür...

Camın İşçileri: Paşabahçe İşçilerinin Sınıf Olma Öyküsü kitabının yazarı, sosyolog Doç. Dr. Hakan Koçak ile “Emeğin Gündelik Tarihi” üzerine sohbet ediyoruz.  Söyleşide, emeğin gündelik hayattaki anlamı, Türkiye’de çalışma deneyiminin tarihsel dönüşümü ve güvencesiz emek biçimleri ele alınırken, emeğin gündelik tarihini anlamanın bugünü kavramaya nasıl katkı sunduğu da tartışılıyor. 

Konuğumuz sosyolog Prof. Dr. Fatma Umut Beşpınar’ın Türkiye’de kadına yönelik ekonomik şiddet üzerine yaptığı çalışmalar çerçevesinde bir söyleşi gerçekleştiriyor; kadına yönelik şiddetin neden çoğu zaman görünmez olduğunu, ekonomik şiddetin tanımını, “istihdam sabotajı”, ekonomik kontrol ve sömürü gibi temel boyutları ele alıyoruz.  Türkiye’de kadınların düşük istihdama katılımı, miras hakkına er...

Konuklarımız Dr. Yonca Güneş Yücel ve Dr. Emrah Tüncer ile Nika Yayınevi’nden 2024’te yayımlanan Çoklu Krizler Gölgesinde Sosyal Hizmet adlı kolektif kitap içerisinde yer alan 'Kentsel Adalet İçin Yol Haritası: Kent Hakkı' ve 'Oeuvre Perspektifinden Radikal Sosyal Hizmet' isimli makale çalışmaları üzerine söyleşiyoruz. Programda; kent hakkı kavramının kentle kurduğumuz ilişkide nasıl bir işlev üst...

Konuğumuz sosyolog Dr. Ayça Yüksel ile doktora araştırmasına dayanan “Hopa’da Çayın Hikâyesi: Bitkilerle Elbirliği” başlıklı çalışması üzerine bir söyleşi gerçekleştiriyoruz.  Programda, çay tarımının tarihsel kökenleri ve zaman içinde geçirdiği dönüşümün yanı sıra, yol açtığı ekolojik tahribat ele alınırken; ayrıca “yeşil çitleme” kavramı, bitkilerin hikâyeleri, türler arası elbirliği ilişkileri...